(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Denkschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-naturwissenschaftliche Klasse 67: 166. 1898."

\jP Biodiversity 
fe^HeriUge 

http://www.biodiversitylibrary.org/ 



Denkschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften / 

Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe. 

Wien :Aus der Kaiserlich-Koniglichen Hof- und Staatsdruckerei,1850-1918. 
http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/6733 



V. 67 (1899): http://www.biodiversitylibrary.org/item/88851 
Page(s): Cover, Page 153, Page 154, Page 155, Page 156, Page 157, Page 158, Page 159, 
Page 160, Page 161, Page 162, Page 163, Page 164, Page 165, Page 166, Page 167, Page 
168, Page 169, Page 170, Page 171, Page 172, Page 173, Page 174, Page 175, Page 176, 
Page 177, Page 178, Page 179, Page 180, Page 181, Page 182, Page 183, Page 184, Page 
185, Page 186, Page 187, Page 188, Page 189, Page 190, Page 191, Page 192, Page 193, 
Page 194, Page 195, Page 196, Page 197, Page 198, Page 199, Page 200, Page 201, Page 

202, Page 203 



Contributed by: Smithsonian Institution Libraries 
Sponsored by: Smithsonian 



Generated 3 November 201 1 4:21 AM 
http://www.biodiversitylibrary.org/pdf3/008476600088851 



This page intentionally left blank. 



153 



EXPOSITIO PLANTARUM 



IN 



FRESUO 



J 



ANNIS 1893/94 SUSCEPTO COLLECTARUM 



SPECfMINIBUSOUE EXSIGCATIS DlSTRfBUTARUM, ADJECTIS DESCRIPTIONIBUS WOVARUM 

SERIES PRIMA 

HEPATICARUM PARTEM CONTINENS. 

AUCTORE 

V. SCHIFFNER. 



ARBEITEN DES BOTANISCHEN INSTITUTES DER K K. DEUTSGHEN UNIVERSITAT IN PRAG. 



(VOEGELKGT [H DER SITZUKG AM 2. DECEMBER 1897. 



Ill itinere meo Indico aim is 1893/94 suscepto, Hberalitate societatis diciae ^Gesellschaft zur For- 
derung deiitscher Wissenschaft, Kunyt imd Literatur in Bohmen« adjuto, consilium cepi 
augendi herbaria speciminibus exsfccatis plantarum indigena^um regionibus illis tropicis a me exploratiSj 
ideoque coUegi ingeiitem copiam plantarum, quas sub nomine; >^V, Schiffner, Iter Indicum 1893/94<« 
distributurus sum. 

Praecipue autem summam dedi operam, ut plantas e Ciyptoyamaruni serie investtgareni, quarum pars 
preciosissima mihi quidem esse videatur collectio Hepaticarum quam maxime completa, non solum omnes 
fere species hucu^^que e regionibus illis a me permigratis relatas, sed etiam copiam formarum novarum 
comprehendens. Praeprimis igitur distribuendas esse Hepaticas putavi et seriem primam Marchantiaceas^ 
Jnugcrmaniaceds anatrogynas et genera nonnulla JttngerntauiLicearntn akrog)'uari!in conipIecLentem 
determinavi et slmul cum speciminibus exsiccatls enumerationem systematicam specierum, varietatum for- 
marumque adjectis locis natalibus cum notis de substrato, regione, altitudine supra mare ceterisque nee- 
non descriptionibus specierum formarumque novarum public] juris faciam, 

Ricciaceas perscrutandi delioeandique curam amicissimus Dn Aemilius Levier Florentinus, harum 
rerum peritissimus benevole subiit, sed muneris negotiis oncrato laborem ilium diuturnimi peragendi facul- 
tas nondum data tiiit. Cum ita se habeant res, Ricciaceas serins distribuere et enumerare coactus sum. 

Quamqnam quod ad rem botanicam pertinet pro ratione diligenter jam exploratas terras istas tropicas 
putares, ingens copia plantarum adhuc incognitarum detegenda nobis restat. Mihl ipsi contigit, ut inter 
species 91 et varietates 40 in hac serie prima enumeratas plus quam % (nempe species 61 et varietates 
38) novas salutarem. Sed formarum novarum a me detectarum copiam ad sclentiam propagandam non 
tanti aestimo, quam magnum numerum speciminum cuj usque speciei diversissimis locis decerptorum, ut 
fllius collectionis locupletissimae fundamento nixi jam nunc pro more perspicere possimus, quibus modis 

Dcnkschrirten Jer mathem.-natunv, CI. LXVII. Bd* 20 




154 



V, Sch iff iter y 



loco natali, altitudine supra mare, substrato etc. forma structuraque iinius ciijusque specie! alteretur. 
Tenuissimae enim sunt collectiones fere omnes Cryptogamaruni e terris tropicis adhuc adlatae et pro 
maxima parte in libris describuntur specimina (vel imo fragmenta tantum) sed non species. 



« De signis abbreviationibiisque in enumeratione sequente adliibitis, ceterum omnibus fere primo visu 
perspicuis, mihi explicandum est: Plantae ante locum natalem allatum signo asterisci (*) notatae mihi 
paucis tantum speciminibus obviae sunt^ ideoque in coliectionibus »Itineris Indici<* venalibus mihi non 
erant emittendaej sed solum in collectione ilia completa herbario meo attnbuta inveniuntur vel insuper 
nonnullis amicis a me donatae sunt. — Post indicationem unius cujusque loci natalis invenies (in paren- 
thesi) numerum, quo planta ilia in exsiccatiy supradictis signata est. 



MARCHANTIACEAE. 

Targionioideae. 

L Targionia dioica n. sp. 

Dioica, plantae utriusque sexus in uno eodemque caespite. Dense caespitosaj formis maximis Tar- 
gioniac hypophylhu similis. Frons semper fere simplex ad 2%%mn longa, ±5///o/ lata, elongata linearis^ 
supra plana laete viridis, marginibus interdum atrorubentibus^ subtus atrorubens rarius viridis. Squamae 
ventrales marginem baud attingentes, atrorubentes, triangulares, sensim in appendicem transeuntes 
longe cuspidatam margine saepe ciliis nonnullis armatam- Involucrum et capsula ut in T, hypophylla. 

Sporae magnae (0 073— OH")85 »n/i) atrofuscae, opacae, margine undulato-tuberculatae. Elateres parvi^ 
parum attenuati, rufi, spiris pluribus angustis. Discus antheridiifferus crassus ovalis pone apicem frondis 
propriae in ejus pagina superiore positus, supra verrucosus, a tergo margine paleaceo undulato et circacir- 
cum paleis rubris circumdatus. Antheridia ovata, longe petiolata, petiolo 4 — 5 celkilas longo, 

Inflorescentia dioica et positione disci antheridiiferi in tergo frondis prlmariae ab omnibus congcneri- 
bus diversissima. 

Java: Prov. Preanger. Prope Garut, in monte ignivomo Gunung Guntur supra Tjipanas, in fissurls 
umbrosis inter saxa vulcanica. Regio pluvialis, alt. ± 800 m s. m. — I L 2. 1897 (Pi. rf* et c. fn). 
(No. 10 

2. Cyathodium aureo-nitens (Griff.) Schffn. 

{Synhym en iutn a n reo-n Hens G r i f f.) 

India orientalis: Bombay; MalabarHill, ad saxa et ad terram in bortis et secus vias copiose. Regio 
calida -^mm s. m. — 8. 9. 1894 (c. fr.). (No. 2.) 



*India orientalis: Bombay; Gbirgaum, ad muros humidos in hortis. Regio calida, alt. Hr5w; s. m. 

— 13. 10. iS93 (c. frO. (No. 3.) 

India orientalis: Bombay; Insula Elepbanta, ad scalam et ad t^mpli muros. Regio calida, alt. 30m 

s. m.— 15. 10. 1893 (c fn). (No. 4,) 
India orientalis: Prope vicum Khandalla in niontibus Bhor Ghat, ad muros et ad terram. ± 600m. 

— 19. 10, 1893 (c. fr.), (Nn 5.) 

3, Cyathodium foetidissimum n. sp. 

Autoicum. Frons ad 20 m;ji longa, ad 7i??wlata, dichdtoma, tenerrima, pallide smaragdino-viridis 
argenteo-nitens, subtus medio radicellosa. Squamae ventrales ubique conspicuae, majores, Involucrum^ 
saepe dicarpum, margine baud coloratum. Capsula major, brunnea, apice vix reguiaritcr dehiscens. Sporae 
subtetrahedraej rufobrunneat^, fere opacae, extus grussc tuberculatae, tubercuHs 15 — 16 in ambitu promi- 



hinldc hiJiiae. Series L 



155 



nentibus. Elatcres magni, rufi, nexuosi, spiris arete convolutis. Discus (ramulus) antheridiiferus pone 
ipsum involucrum in medio faciei ventralis frondis positus, fere lunulaeformis- Planta in vivo foetidissima 
(creosoti fere odore!). 

Species frondis magnitudine^ foetore plantae vivae, positione ramulorum masculorum, sporarum tbrma 
et supeificie aliisque notis optime diversa a CyailtoJio cavevnaruut et C aureo-nifeiiie. 

*Java: Pwv. Batavia, In montcSalak; in silvis primaevis ad latus septentr. Regie nubium, alt. 
1000 m s. m. ^ 31, 12. 1893. (No. 6.) 



Java: Prov. Batavia. Ad deciiv^ septentr, montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus. Loch humidis 

obscuris ad terrain et ad saxa. Regio pluvialis, alt. ±600 — 800 w s. m. — 28. 1. 1894. (No. 7.) 
Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum j*Telaga Warna^t ad ter- 

ram inter arborum radices ad ripas lacus vulcanici> Regio pluvialis, alt ± I400^ii s. ni. — 5. 1. 

1894. (No. S.) 
Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango, prope Tjibodas ; ad rupem humid, ad 

viam versus Sindanglaija. Regio nubium, alt. ± 1300 m s. m. — 23. 4. 1894. (No. 9.) 
Sumatra occid.: In faucibus dictis ^^Aneh* ad pedem montis Singaiang in spelunca obscura. Regio 

calida, alt. 450 m s. m. — 21. 7. 1894 (c. fr.) (No. 10.) 
Sumatra occid.: In monte Singaiang; in regione inferiore ad terram sub radices arborum in silva 

primaeva. Regio pluvialis, alt. rt 1400 ^Ji s. nri. — 26. 7, 1894 (c. fr). (No, 1 1.) 



Marchantioideae-Operculatae. 

4. Reboulia hemisphaerica (L.) Raddi. Van Javanica (N. ab E. p. sp.) Schffn. 

Java: Prov. Preanger. Prope Garut, in fissuris saxorum vulcaniconmi in monte ignivomo i>Gunung 

Guntur* copiose. Regio pluvialis, alt. ±800»? s. m. — 11. 2. 1894 (c. fr.). (No. 12.) 
*Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto j^Daradjat^ prope Garut ad terram. Regio nubium, alt ± 1730 ih 

s. m. — 12. 2. 1894 (c. fr.). (No- 13.) 
Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi, ad latus boreali-occid, in valleculo umbroso ad saxa, 

copiose. Regio nubium, alt. ± 1520 j;^ s- m. — 31. 7. 1894 (c, fr.). (No. 14.) 
^Sumatra occid.: In monte Singaiang; in regione inferiore ad saxa. Regio pluvialis, alt, 

900— 1000 H/ s. m. — 24. 7. 1894 (c. fr.). (Nr. 15.) 

5, Hypenantron Wallichianum (Lehm. et Lndnb.) Tervis. 

India orient.: Prope vicum Khandalla in montibus Rhor Ghat. Ad terram humidam secus rivulum, 
alt. ± 6Mm s. m. — 19. 10. 1893 (c. fr.). (No. 16.) 

6. Hypenantron vulcanicum n. sp. 

Dioicum. Frnns coriacea, dichotoma vel rarius e ventre continual 15— 20j/??;^ longa, apice ad 5 unn 
lata, supra plana viridis, marginibus subundulatis ventreque atrorubens. Squamae ventrales atrorubentes, 
appendice bene distincta ovato-oblonga apice obtusa vel subacuta integerrima. Carpocephalum alte hemi- 
sphaericum dense tuberculatum. Peiianthia 3 — 4, longe dependentia conica, pallida, in lacinias 8 fissa 
apice tubuloso-connatas, Pedicellus gracilis, ad 23 mm longus, sparse paleaceus, apice paleis rubris peri- 
anthia longitudine superantibus barbatus. Planta mascula baud visa. 

Hypeuaniro Bhtiueano valde affine, sed differt fronde majore dupio latiore^ forma appendicis squa- 
marum ventraLium, carpocephalo altiore dense verrucoso^ perianthii laciniis apice connatis^ pedicello infra 
carpocephalum longe barbato. Descriptio Hyp^ BInnicani in Synopsi Hepat. p. 564 cum speciminibus ori- 
ginalibus Herbarii Neesiani et Lindenbergiani a me visis aegre congruit. 

*Java: Prov. Preanger. Prope Garut, inter saxa vuicanica in monte ignivomo Gunung-Guntur. Parce 
Rebouliac intermixtum. Regio pluvialis, alt. ±S(KVm s. m. — 11.2. 1894 (c. fr..) (No. 17.) 

20* 



156 K Scluffncr 

7. Hypenantron venosum (Lehm, et Lndnb.) Tervis. 

Java: Prov. Preanger. In decliv^ austral, montis Pangerango; in silvis prtmaevis supra locum >^Tji- 
buiTum<^ ad declivia humida, umbrosa prope Lebak-Saat; rarum. Regio nubium, alt. 2193 m 
s. m. — 9. 5, 1894 (a fr,). (No. 18.) 

Var. macrosporum n. var. 

Difteit a forma typica non nisi sporis multo (fere 7a ^J i/g) majoribus. 

Forma viridis — Sumatra occid,: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient secus 
torrentem ad terram. Kegio nubium^ alL ± 2000 iii s. ni. — 24. 7. 1894 (c. fr.), (No, 19.) 

Forma purpurascens — Una cum praecedente. (No. 20.) 

Marchantioideae-Compositae, 

8. Wiesnerella Javanica SchfTn. in Ost, Bot. Zeit. XLVL p. 86 [1890;. 

Java: Prov, Preanger In regions superiore montis ignivomi Gedeh, ad terram copiose sed rarius 
fructificans. ± 2300 m s. m. — 10. 7. 1894 (c, fV,)- (No/2L) 



9, Dumortiera hirsuta Reinw. BL et R ab E, 
a. latior Syn. Hep. 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum ^^Telaga Warna« ad 

terram inter arborum radices ad ripas lacus vulcanici. Regio pluvialis, alt. ± ]400f?i s. m. — 5, 

1. 1894 (c fV.). (No. 22.) 
Java: Prov\ Preanger. In decliv. austral montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

terram. Regio nubium, alt. 1600 m s. m. — 2L 4. 1894 (c. fn). (No. 23.) 
Java: Prov. Preanger, In decliv. austraL montis Pangerango; in horto montano «4jibodas« ad terram. 

Regio nubium, alt. ± 1420 m s. m. — 28. 4. 1894 (c. fr.). (No. 24,) 

Var. angustior Syn. Hep. ~ Forma capitulo supra epiloso et fronde supra laevi insignis. 

*Java: Prov. Batavia. In monte ^Gunung Burung^ (>>Gun. Bunder^), in silva primaeva ad terram. 
Regio calida, alt. 200^300 fji s. m. — 19. 12. 1893 (c. fr.). (No. 25.) 

Var. angustior Syn* Hep. — Forma fronde supra omninrs fere laevi. 

^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad terram. Regio nubium, 
alt. 1470 m s. m. — 24 7. 1894 (sterilis). (No. 26.) 

10. Dumortiera velutina n. sp. 

Dioica. Frons ad i5an longa, ad 1 2 mm lata (saepe autem minor), iteratim dichotoma vel e ventre 
apicis innovans innovationibus elongatis vel brevibus cordatis saepe iteratis, tenuis, mollis supra intense 
viridis et amoene velutina^ superficie densissime papillis subglobosis (rudimentis filorum chlorophylliferorum) 
obsita, versus apicem arachnoideo-venulosa^ subtus medio dense radiciilosa, dehinc versus marginem 
arcuato-venosa (squamae ventrales subrudimt^ntariae). Pedicellus catpocephali e sinu profundissimo, angusto 
apicis frondis oriens, ± 30 mm longus, glaber sub carpocephalo tantum barbatus. Carpocephalum hemi- 
sphaerico-conicum, regularitcr 5 — S-lobatum, lobis dorso medio versus apicem exciso-truncatum sub- 
canaliculato-depressis, incisuris lobis interjectis minime pro fund is plerisque obtusis, supertlcie sparsissime 
setulosum. Involucra carpucephali lobis multo latioribus omnino obtecta (baud prominentia). Receptaculum 
(f baud setulosum. Cetera ut in D. hirsula, 

SuperRcie frondis densij^sime papillosa et carpocephali forma a congeneribus distinguenda. 

Java: Prov. Batavia, In borto botanico Ruiten20rgensi ad puteal prope domum dictum »k!eines Labo- 
ratorium« copiose. Regio calida^ alt. ± 260 m s. m. — 3, 1894 (c, fr.), (No, 27.) 



Pltinhic III Si f la e. Series L 



15 



*.Tava: Prov. Batavia. In horto botanico Buitenzorgensi ad terram, rarius et sterilis. Regio calida, alt 

dz 260 m s. m. — U. 1893. (No, 28.) 
*Java: Prov. Batavia- Gunuiig Pasir-Angin prope Gadok. Prope fontem ad tenam. Regio calida, alt. 

di 500 m s. m. - 24. 3. 1894 (sterilis). (No. 29.) 
Java: Prov. Batavia. In monte Salak; ia silvis primaevis ad latus septcntr. copiose et c. fr Regio 

nubium, alt. ± 1000;?/ s. m. ~ 3L 12. 1893. (No. 30,) 
*Java: Prov. Preanger. In decliv. aiistraL montis Pangerango^ prope Tjifaodas ad rupes humidas secus 

viam versus Sindanglaija, Regio pluvialis, alt. \ZQOm s. m. — 23. 4. 1894. (No. 31.) 
Sumatra occid.: In faucibus dictis »>Aneh« ad pedem montis Singalang ad terram copiose. Regio 

calida, alt. 580 m s. m. — 2L 7. 1894 (c. ii). (No. 32.) 



IL Marchantia emarginata Reinv\\ El. et N. ab E, 
{^ M. palmafa Reinvv. BL et N. ab E.) 
Hujus specie! valde polymorpliae formas sequentes inveni: 

a. typica, P'ronde minore subcoriacea, costa in pagina dorsali baud conspicua, squamis ventral ibus 
atropurpureis, radiis carpocephali 8 (7 — 9) angustioribus (i. e. apice minus explanatis), pedunculo 
+ 20 mm longo. Est forma locorum mod ice humidor urn. 

Java: Prov, Batavia. In horto botanico Buitenzorgensi ad terram copiose. Regio calida, alt, ± 200 ;?f 

s, m, — 14. IL 1893 (pL cf et c. fr.). (No. 33.) 
Java: Prov. Batavia. In vicinitate urbis Buitenzorg. Ivampong Mandarena ad terram. Regio calida, alt. 
250 w s. m. — 1.3. 1894 (pb cT). (No. 34.) 



Java: Prov, Batavia In horto »CuItuurtuin < ad Tjikeumeuh prope Buitenzorg ad fossarum margines. 

Regio calida, alt. ± 250 m s. m. — 13. 12. 1893 (a fr,). (No. 35,) 
*Ibidem ad terram. — 27. 2, 1894 (c. fr.). (No. 36.) 
Java: Prov. Batavta, prope vicum Pasir Muntjang ad terram in viis cavis copiose. Regio calida, alt. 

660 m s, m. — 6, 4. 1894 (c. fr.). (No. 37.) 
Java: Prov. Batavia. Ad pedem montis Salak ad viarom latera, Regio cabda, alt. 450 i;i s. m. — 5. 

12, 1893 (pi. d et c. fn). (No. 38.) 
*Java.: Prov. Preangen Prope Sukabumi ad fossarum margines. Regio pluvialisj alt. 580 ii^ s. m. — 

21.6. 1894 (c. fr.). (No. 39.) 
Sumatra occid.: In urbe Padang-Pandjang ad terram. Regio pkivialis, alt. 770 m s. m. — 20. 7. 

1 894 (c. fr.). (No. 40.) 

Var. multiradia n. van 

Fronde submajore sed caetcrum ut in forma typica. radiis carpocephali et receptaculi cf numerosiori- 
A\s 11 (9—13). 

*Java: Prov. Batavia. In agroBuitenzorgii. Tanah-Sereal, ad terram. Regio calida, aJt. ±250 m s^. m. 

— 21. U 1894 (pi <f et c, fn). (No. 41.) 
Java: Prov. Preanger. In decliv. aiistrab montts Range rango; in horto montano »Tjibodas« ad terram 

copiose. Regio nubium, alt. ± 1420 ;/i s. m. — 28. 4. 1894 (c. fr.). (No. 42.) 

Var. longepedunculata n. var. 

Differt a forma typica pedimculo carpocephali longiore, 30 — 45 mm longo. 

Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad terram secus viam. Regio nubium, alt. 

1750 m s. m. — 14. 2. 1894 (c. fr,). (No. 43.) 
Java: Prov. Preangen Infra lacum vulcanicum ^^Telaga bodas^ secus viam. Regio pluviaHs, alt 

± 1250 m s. m. — 15. 2. 1894 (c, fr.). (No. 44.) 



138 



K Schiffuerj 

Var. major n. var. — Fronde majore teniiiore haud coriacea, costa obscuriore plus iiitnus conspicua 
in pagina dorsali notata, squamis ventralibui^; plerumque pallidioribiis, carpocephalis 8 (7—9)- 
radiis, radiis apice magis dllatatis (i, e, inagis explaiiatis). Est forma locorum iimbrosiorum, humi- 
diomni. Hoc pertinent Kpecimina originalia M. palniafae. 

**Java: Prov, Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montano >^Tjibodas« ad terram 

Regio nubiiim, alt -± 1420 m s. m. ^ 23. 4. 1894 (c. fr.). (No. 45,) 
*Java: In monte Pangerango. Infra Tjibodas; ad viam versus Sindanglaija ad terram. Regio pluvialis, 

alt. 1305 m s. m. - 23. 4. 1894 (c. fr. et pi. cf). (No. 46.) 
*Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan; supra vicum Tjisarupan. Regio pkivialis, 

alt. 1270 m. — 14. 2. 1894 (c. fn). (No. 47.) 
Java; Prov, Preanger. In Onchoneto ^Daradjat« prope Garut, Regio nubium^ alt. d= \7dOm s, m. — 

12. 2. 1894 (c. fr. et pL cT). (No. 48.) 
*Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum »Telaga bodas«; in silva primaeva. Regio nubium, 

ait 1560 m s. m. — 15, 2. 1894 (c. fr.). (No. 49.) 
Sumatra occid.; In faucibus dictis ^Aneh<^ ad pedem montis Singalang ad terram. Regio calida, 

alt 580 m s. m. — 21. 7. 1894 (c. fr). (No. 50.) 
Sumatra occid.: In valle ^Lobang Karbau^ prope Fort de Kock, ad terram secus viam. Alt. i 900 ill 

s. m. — 29. 7. 1894 (c. fr.). (No, 51.) 
*Java; Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum *Telaga Warna« ad 

terram ad ripas lacus vulcanici. Regio pluvialis, alt ± 1400 m s. m. ~ 5. 1 . 1894 (c. fr), (No. 52.) 



"^Java: Prov. Batavia. In monte Satak: in ?^ilvis primaevts ad latus septentr. Regio nubium, alt 
± 1000 m s. m. — 3. 12. 1893 (c. fn). (No, 53,) 

Var. major, forma thermarum. — Fronde majore tenui pkiries divaricato-dichotoma, conspicue ob- 
scuro-costata, appendicibus squamarum ventralium perparvis. Est forma in vjcinitate thermarum 
crescens. 

Java; Prov, Preanger. Apud fontes calidos supra >»Tjiburrum*f prope Tjibodas; crescit vapore calido 
velata haud frequens et parce fructificans. Regio nubium, alt 2140 m s. m. — 2. 5, 1894. (No. 54.) 



Forma intermedia inter t typicam, majorem et multiradiam. 

Java: Prov, Batavia. In horto botanico Buitenzorgensi ad terram. Regio calida, alt, 
2. 1894 (c. h% et pi. cT). (No. 55.) 



fti s. m. — 



12. Marchantia cataractarum n. sp, 

Sterilis. Frons magna (]^7cm longa, 8— 10;//i;i lata, 2 — 3-plo dichotoma crassa coriacea plana medio 
subconvexa, supra obscure viridis sine vestigio costae obscurioris, subtus rubens. Squamarum ventralium 
rubrarum appendix kite ovata acuta margine spinuloso-dentata. Epidermis fere ubique bistratosa, laevis- 
sima. Stomata in hoc genere maxima, oculo nudo conspicua albomarginata ore exteriore ad 0"2 min, inte- 
riore 0-27 nnii diam. Stratum aeriferum crassum, stratum basale in medio frondis ± 28 cellulas altum, in 
medio alarum ±5 cellulas, Scyphi sparsi margine spinulosO'dentati. Cetera desunt. 

Species inter omnes congeneres etiam in statu sterili insignis. Quoad habitum et stomata maxima 
Conocephalo conico nostrati haud absimtlis. Haud dubito, quin sit ex affhiibus M. emarginafae (confer 
squamarum ventralium appendicem!). 

Java: In monte Pangerango. Ad rupes irrigat secus cataractas prope Tjibui rum. Regio nubium, alt. 
1575 m s. m: — 28. 4- 1894. (No. 56.) 

13. Marchantia nitida Lehm. et Lndnb, 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa haud 
rara sed sterilis, Regio pkivialis, alt. rb 600 wi s. m. — 28- L 1894 (No, 57.) 



Plantar Indicae. Series L 



159 



W Java; Pro v. Batavia. In nionte Megamendong secus viani supra pagum Tugii, frequens sed plerLimi.[Lie 

H sterilis, pi. c? rarissima. Regio pliivialis, alt. 1 100 — 1350 m s. m, — 5, 1, 1894 (No. 58,) 

H Java: Prov, Preanger. In monte Pangerango; in horto sanatorii Sindangiaijn, frequens sed steritis. 

■ Regio pluvialis, alt 1085 m s, m. — 19. 4. 1894 (No, 59.) 

I Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montano )»Tjibodas<f ad terram 

I haud rara, pi. cf rare obvia. Regio nubium, alt. d= 1420 m s, m. — 13, 5. 1894. (No. 60.) 

I *Java: Prov. Preanger, In Cinchoneto ^Daradjat^ prope Garut. Regio nubium, alt. ±1730/?? s. m. — - 

I 12, 2. 1894 (sterilis), (No, 61,) 

B *Java: Prov, Preanger. Infra lacum vulcanicum >'Telaga bodas-. Regio pluvialis. alt. ± 1250 ;?^s. 

H m. " — 15. 2. 1894 (parcissime fructificans). (No. 62.) 

■ 14. Marchantia geminata Reinw. Bl, et N. ab E. 

■ *Java: Prov. Batavia. In horto botanico Buitenzorgensi ad teiram frequens. Regio calida, a!t. ± 
I 260 m s. m, — 14, 3. 1994 (c. fr et pi. cT), ((No, 63,) 

H *Java: Prov. Batavia. Ad pedem septentr. montis Salak ad viarum eavarum lati^ra, sterilis cum M. 
H emarginaia. Regio calida, alt. ± 500 m s. ni. — 4, 12. 1893. (No. 64.) 

■ Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi; Kampong Baru, ad vias cavas, frequens el c. tY. Regio 
I calida, alt. ± 230 m s. m. — 11. X 1894. (No. 65.) 

I *Java: Prov. Batavia. In horto dicto ^Cultuurtuin* ad Tjikeumeuh prope Buitenzorg ad fossiiruni 
H margines frequens, d^ et c. fr. Regio calida, alt. ±250«2 s. m. — 13. 12. 1893. (No. 66.) 

■ Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; ad saxa secus viam supra Tugu frequens, ditissime 
I fructificans et cT. Regio pluvialis, alt. 1300—1400 m s. m. — 5. 1. 1894. (No, 67.) 

I *Java: Prov. Batavia, In Salak; in culturis supra vicum Sukaniantri ad terram. Regio pUivialis, alt. 
I 500—700 m s. m. — 28. 1. 1894 (c. fr.). (No. 68.) 

■ *Java: Prov, Batavia. Ad decliv; septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapiis ad terram, Regio 

■ pluvialis, alt. 750 m s. m. — 28. 1. 1894. (No, 69.) 

I *Java: Prov, Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montano »Tjibodas« ad terram 

I frequens, c. fr. et <f. Regio nubium, alt. ± 1420 m s. m. — 28. 4, 1894, (No, 70.) 

B Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto *>Daradjat* prope Garut frequens etc.fr. Regio nubium, alt. 

I ±1730 m s. m. — 12. 2. 1894. (No. 71.) 

I "^Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan. Regio nubium, alt. 1550 m s. m, — 14. 2. 

I 1894 (c. fr. et cf). (No. 72.) 

■ Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum» Telaga bodas«: in silva primaeva secus viam frequens, 
■' ditissime fructificans et d^. Regio nubium, alt. 1560/;/ s. m. — 15.2. 1S94. (No. 73.) 

■ *Sumatra occid.: Padang-Pandjang ad terram, Regio pluvialis, alt. -b770m s. m. — 20. 7, 1894. 
I (No. 74.) 

I Sumatra occid,: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem montis Singalang ad terram frequentissima et 

■ fructificans et rj\ Regio caltda, alt 450 — 535 m, — 21. 7, 1hS04. (No. 75.) 

H Var. major n. var. 

f Frons magnitudine illi M. sciaphilae similis, sed aliquantum crassior et costa minus conspicua. Car- 
pocephalum major. Receptaculum a^ profunde 4 — 8-fidumj lobis angustis. 

A M. sciaphila dilTert carpocephalo minore, profunde quadrifido et forma appendicis squamarum ven- 
tralium ejusque margine dentato, quibus notis cum forma typica M. gentinatae convenit, 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum *>Telaga Warna^^ ad 
terram ad ripas lacus vulcanici. Regio pluvialis, alt, Hh 1400 ni s. m. — 5. 1, 1894 (c. h\ et r/). 
(No. 76,) 
Sumatra occid: Ad viae cavae latera prope Padang-Pandjang, Regio pluvialis, alt. 670 m s. m. — 
27. 7. 1894 (c. fr). (No. 77.) 




100 V, Scluffner, 

*Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat^< prope Garut. Regio niibium, alt. ± 1730/?; s. m. — 
12.2, 1894 (c. fr. et cT). (No. 78,) 

Forma divaricata. 

RegLilariter plurles diclioloma, ramis divaricatis. Ceteris notis cum varietate niajore convenit. 

*Java: Prov. Preanger In decliv^ austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
terram. Regio nubium, alt. ± \bOOm s. m. — 18. 4. 1S94 (c. fr.). (No. 79.) 



15. Marchantia Treubii n. sp. 

Djoica, Frons major ad Q cm longa^ 5^ — 7 mm lata, 2 — 3-plo dichotoma coriacea supra lacte viridis vix 
costata subtus et ad margines atroriibens. Epidermis fere ubique 2 — 3-stratosa e celliilis parvis aedificata 
superficie cellulis permultis minoribus conlcis aspera, stomata parv'a^ stratum aeriferiim crassum. Squamae 
ventrales rubrae conspicuaej appendiee.s late-lanceolatae, longe cuspidatae (cuspide e cellulis 3—4 super- 
positis formata) integerrimac vel uno alterove dente parvo munitae. Carpocephali pedicelli saepe geminati 
15 — 22 unn longi in pagina ventral! dense paleaceo-villosi sub carpocephalo dense et longe barbati. Carpo- 
eephalum ±5 mm latum, alte convexum, circuitu semicirculare sed margine posteriore baud recte truncatum 
sed ibidem arcuatim productum, inclsLiris levibus obtusis quadrilobum (baud raro S-lobuni), lobis late 
deltoideis leviter emarginatis, supra medio canalioulatis, subtus inter involucra densissime paleaceo-villosum, 
paleis atrorubentibus involucra omnino obvelantibus, Involucra 4 (vel 5) sub lobis posita (non alternantia) 
margine rubro valde undulato subintegerrimo. Capsula breviter pedicellata, sporae aeque ac elateres fulvae. 
Receptaculum cT pedicellatum, proTunde 4 — 7 partitum, lobis angustis iineali-kinceolatis. 

M. geminaia a M. Treubii valde affini differt: fronde minore, epidermide fere ubique unistratosa lae- 
vissima, squamarum appendice ovata acuta (sed non cuspidata) dentata, carpocephalo multo minore ultra 
medium 4-partito, lobis angustioribus, involucri margine denticulato. 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; ad saxa secus viani supra pagum Tugu baud rara. 
Regio pluvialis, alt. 1000 #^7 s. m, — 5. 1. 1394 (ditissime fructificans). (No. 80.) 

Java; Prov, Preanger. In Cinchoneto i^Daradjat < prope Garut frequens et ditissime fructificans, Regio 
nubium, alt. ± 1730 m s. m. — 12. 2. 1894 (No. 81.) 

^Sumatra occid.: In valle »Lobang Karbau- prope Fort de Kock^ cum M. emarginaia. Regio 
pluvialis. — 29. 1. 1894 (c. fr.). (No. 82.) 

Van intercedens n. var, 

Proveniunt formae intermediae aliquantum ad M. geminahim accedentis epidermide frondis sparse 
mamillosa ad fere laevi, carpocephalo profundius partito, involucri margine subdenticulato, qua de causa 
nomine M, Treubii Var. intercedens saluto, 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Regio pluvialis, 

alt. 1090 m s. m. — 5. 1. 1890 (c. fr.) [fere forma typical]. (No. 83.) 
^Java: Prov. Preanger, In horto sanatorii Sindanglaija ad terram frequens et optime fructificans. 

Regio pluvialis, alt. 1085 m s. m. — 16. 4. 1894. (No. 84.) 
Java: In monte Pangerango. Infra Tjibodas ad viam versus Sindanglaija ad terram, Regio pluvialis, 

alt. 1305 m s. m. — 23. 4, 1894 (c. fr. et <^), [Propius ad M. geminatam van majorem accedens, 

Haud raro observantur frondis laciniae bene evolutae e carpocephalis ortae!]. (No. 85.) 
*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in borto montano ^Tjibodas« ad terram. 

Regio nubium, alt. i 1420 m s. m. — 13. 5, 1894 (c. fr.), (No. 86.) 
*Java: Prov, Preanger. In Cinchoneto >^Daradjat<^ prope Garut. Regio nubium, alt. ± 1730 ?j^ s. m. — 

12. 2. 1894 (pi. cf). (No, 87.) 
Java: Prov; Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad viarum latera. Regio nubium, alt. ± ISOOfw 

s. m. — 14. 2, 1894 (c. fr.). (No. 88.) 



^^^^^^ Planiac ludicae. Scries I. 

*^Java: Pro v. Pieanger Infra lacum vulcanicum ^>Telaga bodas«. Regio pluvialis, alt. 
— 15. 2. 1894 (c. fr. et cf). (No. 89.) 



161 



1250;# s. m. 



16. Marchantia sciaphila n. sp. 

Dioica. Froiis magna, 5 — lOrm longa, 7 — 8 i/mi^ lata, 2 — -Splo dichotoma, tenuis, supra laete-viridis 
"costa nigricante notata, subtus et ad margines rubes cens. Epidermis ubique unistratosa e eel lulls magnis 
aedificata, laevissima, stomata parva, stratum aeriferum teniiissimum. Squamae ventrales rubrae minores, 
appendices lanceo!atae vel ovato-lanceolatae^ longe cuspidatae (cuspide 3 — 4 ccllulis superpositis for- 
mata) integerrimae vel inconspicue dentatae. Carpocephali pedicellus soiitarius ad 20 mm longus gracilis 
subglaber, sub carpocephalo barbatus. Carpocephalum subplanum viride circuitu scmicirculare, ad 7^ qua- 
drilobum, lobis apice incisura aeque profunda sed angustiore bilobis (quo fit, ut margo carpocephali fere 
aequaliter S-lobus appareat), supra medio canaliculatis, subtus inter involucra barbatuoi. liwolucra 4 sub 
lobis posita (non alternantia), margine pallida vel rubescente valde undulato sed fere integerrimo. Capsula 
longius pedicellata. Planta c? ignota. 

Ex affinitate M geminaiae et M. Trctthli ob involucra radiis carpocephali subjecta (non interjecta, ut 
in plerisqye Maicliantiis esse solet). Differt ab utraque fronde majore tenui, conspicue obscure costata, 
nccnon carpocephali subplani connguratione ; a priore ceterum squamarum ventralium appendicis forma 
valde discrepat. 

Java: Prov, Batavia. Ad decliv. septent]\ montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad ripas umbro- 
sas torrentis ad terram. Kegio pluvialis, alL 720 jw s. m. — 28. I. 1894 (c- fr)- (No. 90.) 



JUNGERMANIACEAE ANAKROGYNAE, 

Metzgerioideae* 

17. Riccardia scabra n. sp. 

Dioica. Mediocris, depresso-caespitosa, atroviridis, opaca fere velutina, Frons ad 2rm longa, dr \'^mm 
lata, irregulariter pinnata (rarius subregularitcr pinnata), pinnis hie ilUc lacinula lateral! auctis vel fere 
dichotomis Hnearibus obtusis, basi stolonifera, supra plana subtus convexa medio 6—7 cellulas crassa 
(centrales muUo majores). Cellulae corticales et marginales extus rugulis asperls transversiy scabra. Ala 
angusta, 1 — 2 ccUuL lata. 

Ramus 9 versus basin frondis primariae, ovatus, margine cinctus squamis densis ciliiformibus e eel- 
lulls inllatis transverse scabris aedificatis. Archegonia pauca. 

Calyptra (junior) cellulis longis inflatis brunneis transverse rugosis obtecta, apice in coronulam cras- 
sam congestis. 

Planta cT subminor valde irregulariter ramosa, ramis cf versus basin frondis rarius ad stolones plerum- 
que geminis tenuibus arcuatis. Margines cellulis inflatis transverse rugulosis dentati valde conniventes, ut 
saepe vix perspicere possis, 

Scabra frondis superficie facillinie dlgnoscenda* 

*Java: Prov, Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad terram. Regio nubium, 
alt. 800— 1000 Ml s, m. — 5, 12. 1893, (No, 91.) 

Java: Prov. Batavia, Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum ^^Artja<^ in silva pri- 
niaeva ad terram. Regio pluvialis, alt. 1040 m s. m. — 7. 4. 1894 (pL cf). (No. 92.) 

^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad truncos putri- 
dos. Regio nubium, alt, 2180 m s. m. 25. 7. 1894. (No. 93.) 

Ibidem. Ad saxa et ad terram. Alt. 1720- 1770 m s. m. - 24. 7. 1894. (No. 94.) 

Var. Tjiburrumensis n. van Major, ad ^ cm longa, TS — 2 mm lata, subregulariter pinnata, inter 
Sphagnmn^ Isotachident armatatu Muscosque errecte crescenSj magis stolonifera, Cellulae alares elon- 

Denkschriften der ma them. -nature, CI. LXVIL Bd, 21 




102 V. Schiffner, 

gatae 3-pio longiores, quam in forma typica, saepe partim quasi e contextu ^okitae. Plantam ? cum 
calyptris junioribus \ idi. 

Java: In monte Pangerango; apud >*Tjiburrum<< ad ripas praeruptas irroratas juxta cataractas in con- 
sortio Sphiignornm et Isofadiidis arinafiU copiose et c. calypt. junioribus, Regio uubiumj alt. 
^ 1600 m s. m. — 1.5. 1894. (No. 95.) 

18. Riccardia Wettsteinii n. sp. 

Dioica, Mediocris, depresso-caespitosa, viva anioeiie viridis, sicca nigrescens- Frons ad 2 cm longa, 
± I mm lata, in egulariter pinnata, pinnis singulis simpHcibus vcl bic illic lacinula auctts vel dicbtitomis, 
obtusiSj hand raro apice dilatatis, supra plana subtus convexa medio in fronde primaria 8^ — 12 cellulas 
crassa (centrales corticalibus fere aeqiiimagnae omnes laevissimae). Pinnae multo tcnuiores et planiores 
sunt. Ala eximie undulata, pallida, latiuscula 2 — 3 cellulas lata e celkilis formata multo majovibus circuitu 
aequaliter et optinie incrassatis. Ramus ? brevis cupuliformis e fronde primaria ortus, juvenilis ad spe- 
ciem incisuram frondis sistens, margine squamulis subciliformibus vel dichotomis baud nummerosis onu- 
stus, ± 10 archegonia biseriata gerens. Calyptra cylindrica, apice in coronulam latam humilem contracta^ 
nmnino laevissima. 

Rami cf parvi versus basin pinnarum laterales (raro eUam in fronde primaria); oblongi explanati, late 
undulato-limbati supra hand squamosi ; antheridiis ad 10-jugis, 

Species polymorpha quoad habitum i?. sinuafae nostrati simillima, quae autem differt praeter alia 
statura submajore et fronde baud alata. Species viri clarlssimo Dr, Ricbardo Wettstein Equ. de Westers- 
heim, de rebus botanicis meritissimo, grato animo dicata. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regio nubium, alt 1600 m s, m, — 21. 4. 1894. (No. 96.) 

Java: In montis Pangerango regione alpina ad terram. Alt. 2870— 2920m. — 9. 5. 1894 (c. calyptr. et 
cf^). (No. 97.) 

Java: Pro%^ Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad terram. Rsigio nubium, alt. ± 1600 w^ s. m. 
14. 2. 1894 (c, calyptr, et cf). (No. 98.) 

* Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad sax a. Regio nubium, 
alt. 1720 m s. m. — 24. 7, 1894. (No. 99.) 

Van procera n. van 

Spectabilis ad ^cm longa, bipinnata. Pinnae singulae ramificatione et magnitudine omnino univeisam 
plantam formae typicae referunt. Planta c? femineae subniinor est et regulaiitcr bipinnata. 

Plantam banc speciosam pro specie propria baberes, nisi notis anatomicis omnino cum forma tj^pica 
conveniret. 

""Java: In montis Pangerango regione alpina ad terram cum Riccardia sitbcxalala etc. Alt. 2890 jw 
s, m. — 9. 5. 1894 (c. calyptr. et cT). (No. 100.) 

Var. tenuiretis n. var. 

Differt a forma typica ala pinnarum latiore e cellulis maximis (3- vel rarius 2-seriatis) subleptodermicis 
forniata. 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Regio plu- 

vialis, alt. ± 1300 m s. m. — 5. 1. 1894. (No. lOL) 
Java; Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 

pluvialis, alt. ±800m s. m. — 28, 1. 1894. (102.) 
^Java: In monte Pangerango; apud fontem juxta viam inter Tjipanas et Tjibodas. Regio pluvialis 

alt 1200 m s. m, — 20. 4. 1894. (No. 103,} 
Sumatra occid.: Ad viae cavae latera prope Padang-Pandjang, Regio pluvialis, alt. 670m s. m. — 

27. 7. 1894 (PI cf). (No. 104.) 



Plan tile ludicac. Scries 1. 



163 



Sumatra occid.: Fort deKockj ad viam. Regio pluvialis. — 29. 7. 1894 (c. calyptr. et cf). (Nu- 105.) 
Var. tenuiretis, forma propagulifera. 

*Java: Prov^ Batavia, Ad decliv. septentr. monlis Salak in faucibLis torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 

pluvialis, alt, 760 m s. m. — 28. L 1894 (No. 106.) 
*Java: In monte Pangerango; inter Tjipanas et Tjibodas ad terram humidam. Regio pluvialis, alt. 

±1300/11 s. m. — 17. 4. 1894. (No, 107.) 
Sumatra occid.: In \'alle >Lobang Karbaiit prope Fort de Kock ad rupes arenaceas. Regio pluvialis. 

— 29. 7. 1S94 (PL cf et 9). (No. iOS.) 

Var. angustilimbia n. var. 

Frons primaria pro more biconvcxa, crassa (11 — 12 cellulas). Ala piiinarum angustior e 2 seriebus 
(hie ilHc ex unica serie) cellularum minorum incrassatorum sed saepe chlorophyllo opacorum aedificata, quo 
Pt ut saepe aegre conspicitur. In hac varietate interdum stolones inveniuntur. 

Java: Prov. Batavia. i\d decliv. septentn mentis Pangerango apud iocum dictum ^ Artja'< in silva pri- 

maeva ad terram. Regio pluvialis, alt. 1040— 1120 wr. — 7. 4. 1894. (No. 109.) 
*Ibidem. Ad arbores. Alt. 1170iJ/ s. m. — 7. 4. 1894. (No. 110.) 

*Java. Prov. Preangen In decHv. austral, montis Pangerango; in horto montano »Tjibodas* ad arbo- 
mm truncos rarissima. Regio nubiumj alt ± lA20m s, m. — S, 5. 1894 (No. UL) 



*Java. Prov. Preangen In regione superiore montis Ignivomi Gedeh" infra craterem ad truncos putri- 
dos, Regiu alpina dz 2500 w s. m. — 10, 7. 1894, (No. 112.) 



Var. angristilinibiaj forma propagulifera, 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus vtam ad locum dictum > Tjiburnum^< prope Tjibodas 
ad terram. Regio nubium, alt 1540 m s. m. — 28. 4, 1894. (No. 1 13.) 

Var. crassa n. var. 

JIagis regularitcr pinnata. Frons primaria planoconvexa crassa, in plantis robustis medio ad 17 cel- 
lulas alta, pinnae 8"'12 cellulas crassae. Ala pinnarum unica tantum serie cellularum incrassatarum 
majorum constructa. 

Speciem propriam esse banc varietatem putares, nisi varietas aHgnsfiiimbia banc cum forma typica 
connecteret In statu steriH caute a R. snbcxalaia simillima dignoscenda. 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austrab montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

truncos putridos. Regio nubium, alt. ± 1500 m s. m. — 18. 4. 1894 (c. fr.). (No. 114.) 
^Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad truncos putridos. Regio alpina, alt, ± 2880 ;r/ 
s. m. — 25. 7. 1S94. (No. 115.) 

19. Rtceardia subexalata n. sp. 

Dioica. Magnitudine, habitu et ramificatione a R. WetisfciHii var angnsiiUmhia vix distincta sed dif- 
fert his notis: cellulae superficiales frOndis minores aeque ac alares ceteris aequimagnae lepto- 
dermicae, Ala 1- (raro hie illic 2-) seriataj vix conspicua ob cellulas ceteris aequales chlorophyllosas. 
Calyptra apiculata ab initio su per ficie minute scabra cellulis prominentibus partim quasi e contextu 
solutis (nee cellulis inOatis permagnis utriculiformibus obtecta). Rami cf geminati baud raro proveniunt. 
Saepe superficies frondis prope pinnarum apices cellulis e contextu solutis (propagulis) obruta est. 

R. major S. O. Lindb. nostras simillima differt: inflorescentia monoica, ramificatione simpiiciore, 
ramulo 9 margine brevissime ciliato. 

Java: Prov. Batavia. In monte Alegamendong; in silva primacva apud lacum »Telaga Warna^ ad 
arbores. Regio pluvialis, alt. dz 1400 >« s. m. — 5. L 1894 (c. calyptn). (No. 116.) 

Java: Pro. Preanger. In decliv. austral montis Pangerango: in silvis primaevis supra Tjibodas ad trun- 
cos putridos. Regio nubium, alt 1460^1570 m s. m. — 21. 4 1894 (c. fr.). (No. 1 17.) 



*) I * 



21 



164 V. Schiffncv, 

Ibidem: Alt. 1630;//. — 24. 4. 1894. (No. 118.) 

Java: In montis Pangcrango regione alpina ad truncos putridos. Alt llbOui s. m. — 9. 5. 1894- 

(No, 119.) 
Ibidem: Ad terram, pi. cf et ?. — Alt. 2950^2965 m s. m. — 9. 5. 1894. (No, 120.) 

I Forma propagulifera, 

*Java: Prov, Preanger. In decliv. austral montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
arborum truncos. Regto nubium, alt. ± \oOQm s. m. — 18. 1. 1894* (No. 121.) 

*Java; Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum ^Tjiburrum^ propc Tjibodas 
ad arborum truncos putridos. Regio nubium, alt. 1560 we s. m, — 28. 4. 1894, (No. 122.) 

Var. procera n. var. 

Spectabilis ad Q cm longa. Frons primaria ad 2 tutu lata, subregularlter pinnata vel saepius bipinnata, 
pinnis remutis. Ceteris notis cum forma typica convenit. Propagula interdum inveniuntur, 

Haec forma speclosa omnino analoga est varietati ejusdem nominis Riccardiae Weilsieiuii, quacum 
etiam locum natalem communem habet. 

Java: In mentis Pangerango regione alpina ad terram. Alt* 2890m s. m. ^ 9. 5. 1S04. (No. 123.) 

Ibidem : Ad arbores. Alt. 2950 m s. m, — 9, 5. 1894. (No. 124.) 

Ibidem: Ad truncos putridos. Alt 2965 u/ s. m. — 9. 5. 1894, (Nu. 125.) 

20. Riccardia elongata n. sp. 

Dioica. Magna^ suberecte laxe caespitosa^ supra in vivo pallide vlridi^ infra brunescens, cartilaginea 
rigida, sicca flacctda nigrescens. Frons ad 7^5 cm longa, Hr 1 mm lata, elongata, pro more laxe simpli- 
citer pinnata (raro una alttirave pinna iterum pauciramosa) pinnis remotis plurlmis elongatis lineari- 
lanceolatis subacutatis. Frons primaria alte biconvexa, exalata medio 8 cellulas crassa, centrales per- 
magnae, corticales minutae extus laevissimae, omnes leptodermicae. Pinnae multo pi an i ores 4 cellulas 
crassac angustisyime alatae, cellulis alaribus baud majoribus. Stolon es interdum inveniuntur, 

Raniuli cf in fronde primaria laterales, parvi, solitarii, oblongolineares, crenato-Iimbati, supra nudi, 
antheridiis 3 — 8-jugis. 

Plantam 9 baud vidi. 

Riccardiae subcxalafae sane affinis sed primo visu magnitudine habituquc necnon fronde cartilaginea 
alte biconvexa distinguenda. 

Java: Prov. Batavia. Ad declivia septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad terram. Regio 
pluvialis, alt. ± 1000 m s. m. — 3L 12. 1893 (saepissime cT). (No. 126.) 

Sumatra occid.: In faucibus dictis Aneb*^ ad pedcm montis Singalang ad terram, Regio calida, 
alt, 530 m s. m. ~ 21. 7. 1894 (pi. cf). (No. 127.) 

m 

2L Riccardia androgyna n. sp. 

Paroica. Major, laxe caespitosa, suberectaj supra in vivo pallide viridis infra brunescens, fere tlaccida, 
sicca nigrescens. Frons ± 4 rm longa, ^\mni lata elongata^ irregulariter bipinnata, pinnis minus 
remotis brevioribus simpUcibus et elongatis, pinnatis (raro fere bipinnatis), pinnuHs fronde primaria multo 
angustioribus. Frons primaria crassa fere biconvTxa, subexalata, medio 8 cellulas crassa, centrales per- 
magnae corticales minutae extus laevissimae leptodermicae. Pinnae multo planiores, pinnulae 4 cellulas 
crassae, seriebus 3 (vel 2) cellularum subaequimagnarum alatae. Stolones raro obviae. 

Ramuli sexuales androgyni i. e, apice 9, basi cT in fronde primaria laterales numerosi, prominentes 
breves, margine crenato limbati, apice subciliati, supra haud squamifcri, archegoniis paucis^ antheridiis 
2 — 4-jugis. Rami omnino masculi rarissime occurrunt. Calyptra glaberrima, apice in coronulam 
aevem humilem protracta (omnino ut in R. Wcttsteiuii). 



Pla utile liidicac. Series L 



165 



W ARiccardia elongata, quaciim structuici frondis congruit, op time J i versa statu ra m in ore, ramilicatione 
€t praeprimis inflorescentia. 

Java: Prov^ Preangen Apud fontes calidos supra :«^Tjiburrum« prope TjibodaSj vapore aquarum call- 
darum velata. Rcgio nubiiim, alt, 2\A0m s. m. — 2. 5. 1S94, (No. 128.) 

22. Riccardia Tjibodensis n. sp. 

Sterilis, Major, laxe caespitosa, suberecta, in vivo laete viridis infra brunefecens, sicca nigrescens. 
Frons ad 5 cm longa, 0-5 — I mm lata elongata, fere regulariter et densius tripinnata (raro taiitum bipin- 
nata), pinnis inferioribus brevibus superioribus elongatis fere fastigiatis, pinnis secundariis apice subdila- 
tatis pinnXilis abbreviatis. Frons primaria pinnae et pinniilae plano-convexae omnes eximie undulato- 
alatae, medio 9 — 10 celkilas crassae, centrales a corticalibtis vix diversae, ala e triplici cellularum 
siibmajorum pellucidarum ieptodermicarum serie formata, margine ob cellulas convexe prominulas subcre- 
nylata, 

Magnitudine et habitu ad R. audrogynam accedit sed colore intenKiore, ramificatione multo densiore 
tripinnata^ structura frondis et pinniilis crassis ad 9-stratosis, dein ala undulata bene distincta, facile digno- 
scitur. Siinilitudinem ceterum praebet cum A'. Weti^liiun xkiw procera, quae autem est multo robustior et 
minus regulariter ramificata. 

Java: Prov. Preangen Apud fnntes calidos supra >Tjiburruni<< prope Tjibodas* Regio nubium, alt. 
2140/?; s. m. — 2. 5. 1894. (No. 129.) 

23. Riccardia Jackil n. sp. 

Dioica. Mediocris, dense depresso-caespitosaj viva laete viridis, sicca nigricanti-viiidis, Fruns circuitu 
ovato-oblonga regulariter et dense bipinnataj pinnuUs plerumque dichotomis, pinnis circuitu late tri- 
angularibus i. e. pinnulis infimis longioribus elongatis sensim decrescentibus. Frons primaria apice dilatata 
medio 7 celkilas crassa, alata, pinnis pinnulisque multo tenuioribus conspicue alatis, ala e piano visa 
baud abrupte discreta sed sensim t ran si ens e serie 3-plici cellularum pellucidarum Ieptodermi- 
carum effecta. 

Rami 9 subventrales in fronde primaria^ cupuliformes margine dense ciliato-laciniata. Calyptra cel- 
lulis mag n is prominent ibus papillosa, coronula cellulis inflatis longioribus cincta. 

Planta cf pro more minor laxius pinnata; ramuli d^ longi solitarii ad basin pinnarum, late lineares ex- 
planati, supra baud squamulosi, ala e 3-plici serie cellularum margine crcnulato-dentato cincta, antheri- 
dia ad 12'juga. 

Riixardia multijidoidi affinis sed differt statura duplo fere majorc, ramilicatione multo densiore exacte 
bipinnata, cellulis alaribus minoribus, inflorescentia semper dioica. A formis nonnulis majoribus Riccardiae 
dimhmtae habitu simillimis certe differt areolatione et calyptra papillosa. 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in sllvis primaevis ad latus septentrion. ad truncos putridos. 
Regio nubium, alt. 1200— 1350 ;« s. m, — 5. 13. 1893 (c. calyptr). (No. 130.) 

Var. densa n- var. 

Minor, fronde densissime divisa pinnulis plerisque abbreviatis, cellulis alae majoribus. Rami o^ nume- 
rosissimi ad basin pinnarum. Planta ^ tantum visa. An sit hujus loci? 

Java: Prov; Preanger. In sUvis primaevis secus viam ad locum dictum j»Tjibarrum< prope Tjibodas ad 
truncos putridos, Regio nubium, alt. 1635 fK s. m, — 28. 4. 1894. (No, 131.) 



24* Riccardia Singapurensis n. sp. 

Quoad habitum, magnitudinem structuramque frondis congruit cum Riccardia Jackil var. densa sed 
certe differt inflorescentia. Inveniuntur nempe in una eademque fronde ramuli omnino c? et androgyni i. e. 
apice archegonia, basi antheridia proferentes. Calyptram baud vidi. 



166 K Schiffner, 

A Riccardia uuiIiiJldoidL djffert statura majore, ramificatione dcnsa exacte bipinnata, cellulis alaribus 
minoribus, inflorescentia {R. untlUJidoides autoica vel per exceptionem dioica est; ramiili androgyni baud 
inveniuntur). 

Insula Singapore: \n monte ^Bukit Timah* prope fontenn- Regio calida, alt. 100 — 150m s. m. — 
^ a 11. 1S93. (No. 132.) 

25, Riccardia multifidoides n. sp. 

Autoica (veL obliteratione unius sexus dioica). Minor, dense depresso caespitosa, viva pallide-viiidi^j 
sicca fuscoviridis. Frons ad lb mm longa, -h 1 wn/i lata subregulariter bipinnata plana^ pinnis plcrisque 
triparlitis (rarius dichotomis vel simplicibus), Frondes piimaiiae et pinnae medio constanter 5 cellulas 
crassae, centrales majores, corticales extus convexe-prominulae; pinnulae ultimae medio 3 cellulas crassae, 
corticalibus extus planis. Ala ubique conspicua bi-(vel 3-) scriata, cellulis leptodeimicis pellucidis margins 
subconvexe-proniinulis formata. Rami cf et ? in fronde primaria marginales, cf parvi explanati anguste 
limbati, limbo crenato^ antheris 3 — 5-jugis; 9 breves cupuliformes margine ciliati; calyptra superficie squa- 
mulis (e 2 — 4 cellulis inOatis efl'ectis) et cellulis inflatis longe prominentibus squarrosis aspera, coronula 
cellulis longioribus permultis cincta. Stolones saepe inveniuntur. Propagula in superficie dorsali versus 
pinnularum apices baud raro observantun 

Riccardia ninlifjida nostras valde affinis est, sed differt fronde conspicue bipinnata, ala pinnularum 
latiore cellulis majoribus 3 — 4-seiiatis effecta, fronde primaria 8—7 cellulas crassa, inflorescentia constanter 
autoica^ calyptra cellulis mamiiloso-prominentibus (brevioribus) minus aspera, 

Java; In montis Pangerango regione alpina ad truncos putridus. Alt. 2S90— 2965f/i s. m. ^ — 9. 5. 1894, 
(No. 133.) 

Ibidem: Ad terram, 2055 /?i s. m. — 9. 5. 1894. (No. 134.) 

Forma siibpalmata. 

Saepe proveniimt formae quoad habitum aliquantum alienae, fronde abbreviata, pinnis longioribus magis 
ramosis, ut fere palmatisecta appareat. Ala latior 3-seriata. Ceterucn structura omnino cum forma typlca 
quadrant. In his fonnls interdum inveni praeter ramos sexuales cf et 9 ramulos androgynos i. e, apice 9, 
basi cf , 

*Java: Proi^ Preanger. In decliv. austral mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibudas ad 
truncos putridos. Regio nubium, alt. ±1500 7^ s. m. — 18. 4, 1894. (No. 135,) 

Ibidem: Alt. IZOOw s. m. — 24. 4. 1S94 (c. calyptr.). (No. 136.) 

Ibidem: Alt. 1710m s. m. — 24. 4, 1894 (c. calyptr.). (No. 1,^7,) 

Ibidem: Alt. I750f;^ s, m. — 24. 4. 1894 (a calyptr). (No- 138.) 

Forma subpalmata^ propagulifera. 

Ibidem: Alt. imOm s. ni. — 21. 4. 1894 (c. calyptr.), (No. 139.) 

26. Riccardia tenmcostata n. sp. 

Quoad habitum magnitudinemque Riccardiae nutUifidoidi valde affini simillima, sed diflert his notis: 
Dioica, planta tenenima, o^ elongata simpliciter pinnata, 9 magis ramosa bipinnata, pinnis magis abbre- 
viatis latioribus; ala latissima 3— 5 cellulas lata margine magis crenulata, costa angusta tenuis. Rami cf 
longissimij antheridiis ad 12-jugis. 

Insula Singapore; In munte >>Bukit Timah^ ad terram graniticam. Regio calida, alt. 100 — 150/;* 
a m. — 6. IL 1893. (No. 140.) 

Ibidem: Prope fontem; planta 9 et cf- (No. 14L) 

*Ibidem: Ad truncos putridos in silva primaeva. (No, 142.) 



Planiiic luJirae. Series L 



167 



27, Riccardia flaccidissima n, sp. 

ISioJca. Mediocris, laxlus caespitosa flaccid issima, viva laete viridis, sicca fuscoviridis. Frons ad 
24mm longa vix 1 mm lata, valde elongata remote pinnata. pinnis his abbreviatis his elongatis rariiiis 
iteium divisis. Frons primaria medio 4( — 5) cellulas crassa laxe areolatay cellulae centrales majoreSj cor- 
ticales vix prominulae omnes valde leptodennicae. Pinnulae tcnuiores, medio 3 cellulas crassaej cellulae 
centrales unistratosae permagnae. Ala e triplici serie cellularum pelliicidarum vix majoruni formata. 

Ramiili cT in fronde primaria et in pinnis laterales haud crebri, lit in R. multijidoide. Plantam 9 hand 
vidi, Flacciditate eximia. Quoad areolationem similis RiccaricUac mulfifidoidi sed innorescentia, magnitu- 
dine et ramificatione laxa prime visa diversa, Ramiticatione similis R. elongatae, quae est species plus tri- 
ple major rigida cartilaginea. F'laccidilate cum R. diininnia var. ihermarnnt (vide infra) comparenda, sed 
ramiticatione et structura frondis valde diversa. 

Java: Prov. Batavia. Ad declivia septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus. Regio pkivialis, 
alt. ± 800 m s. m. — 28. 1. 1S94 (planta cf). (No. 143.) 



28. Riccardia platyclada n. sp. 

Polyoica (inflorescentia enim valde variabilis; proveniunt plantae dioicae, autoicae et saepe paroicae 
vcl rami paroici cum ? in una eademque planta). Minor, laxe caespitosa^ in vivo (et plerumque etiam sicca) 
pallide-viridis. Frons ad \Amm longa, ±\mm lata, rep ens i. e. uno latere pinnis subcrectis praedita 
altero latere stolones radicellis substrato affixos emittens. Pinnae approximatae planae palmatipartitae 
pinnulis 2 — 4 basi et apice angustatis medio latioribus, Frons primaria crassa, medio 6 celUilas 
crassa, quarum centrales multo majoreSj corticales dimidio minores, minus late alata; pinnulae laxe areo- 
latae pellucidae medio 3 {raro 4) cellulas crassae, cellulis central ibus iinistratosis maximis, late alatae, ala 
sensim in costam transeunte e cellularum permagnorum 3— 6-plici serie formata. 

Ramuli ? breves subventrales margine incurvo ciliati, cf limbo latiorc ad 4 cellulas lato subexplanato 
crenulato cincti, antheridiis ad T-jugis, ramuli paroici basi cf ibidemque margine crenatodimbati, apice ? 
ciliati, Calyptra apice praecipue circa coronulam cellulis longis inflatis squarroso-villosa (rarius omnind 
laevis vel tota superflcie squarroso-villosa). 

Ramificatione Riccardia latifrondi nostrati similis sed inflorescentia et pinnularum ala latissima primo 
visu distinguenda. Est species valde polymorpha cujus formas sequentes distinguere mihi contigit, 

a, typica* 

Repens, pinnae palmatae, pinnulae elongatae apice et basi attenuatae earumque ala 3 ( — ^4) cellulas 
lata, cellulae magnae aequaliter parum incrassatae, Ramuli sexuales fere omnes paroici, calyptra apice tan- 
tum squarroso-villosa. 

Java: Prov. Batavia. In horto botanico Buitenzorgensi ad fossarum margines. Regio calida, alt. 
260 m s. m. — 1 1 , 1893- (No. 144.) 



*Java: Prov. Batavia. In horto dicto >*Cu]tuurtuin« adTjikeumeuh propeBuiten^sorg ad fossarum mar- 
gines. Regio calida, alt. ± 250 ?f* s. m. 24. II. 1893 (c. calyptr,). (No. 145.) 

Ibidem: 13. 12. 1893 (c, calyptr.). (No. 146,) 

*Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi; KampongBaru, ad arbores. Regio calida^ alt ± 230 /;? 
s. m. — 1 1. 3. 1894 (c. h). (No. 147.) 

*Java: Prov. Btitavia. Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum "Artja^ in silva pri- 
maeva ad arbores. Regio pluvialis^ alt. 1120 m s. m* — 7, 4, 1894. (No. 148.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in .silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos, Regio nubium, alt. ± 1500 m s. m. — 18. 4. 1894. (No. 149.) 

*Java: In monte Pangerango. Infra Tjibodas ad arbores secus viam versus Sindanglaija. Regio pUi- 
vialis, alt. 1305 m s. m, — 23. 4. 1894. (No. 150.) 



1(33 W Schiffner. 

Java: Prov. Preanger. In silvn primaeva infra craterem »Kawah Manuka ad arborum truncos- Regio 

nubium, alt, ± 1750— 1860 fw s. m. — 12. 2, 1894 (c. calyptn), (No. 15L) 
* Sumatra occid-: In monteSiboga propePadang-Pandjang. Regio pkivialis, alt. 780— 900 m s. m.— 
22, 7. 1894 (c.fr). (No. 152.) 
► ffi. typica, forma propagulifera, 

Pinnulae superficie dorsal! propagoliferae abbreviatae quo fit, ut habitum alieniim ostendant; sed pin- 
nulae normales in eadem planta proveniunt. Cellulae alares leptodermicae margine coiivexo-subprominulae. 

Cetera ut in forma typica, 

Sumatra occid.: In urbe Padang-Pandjang ad truncos Filicum arborescentium. Regio pluviali^, alt. 
770 m s. m. — 20. 7. 1894 (c. ramulis andrngynis), (No. 153.) 

Van leiomitra n. var, 

Ramificatio et structura frondis formae typicae, sed cellulae alae aliquantum minores sunt. Rami 
sexuales saepissime ? (planta fere semper dioica, raro autoica). Calyptra omnino laevis vel apice perpaucis 
tantum celluliy obsolete squarroso-villosa, 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv^ septenlr mentis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 
pkivialis, alt ±700m s. m. — 28. 1. 1894 (c. calyptr.). (No. 154.) 

Var. grandiretis n, van 

Aliquantum robustion dioica (an semper?). Frons repens vel sub regular iter bipinnata, pinnis densius 
pinnulatis, pinnuUs plerisque abbreviatis. Cellulae alares majores aequaliter subincrassatae, H- 3-seriatae. 
Frondis primariae cellulae centrales medio 5-stratosae majores; pinnulae medio 4 cellulas crassae, 
Calyptra fere tota valde squarroso-villosa. An sit species propria? 

*Java: Prov. Preangen In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos cum i?. cremtlala. Regio nubium, alt. 1500 — 1600;// s. m. — 24 4. 1894 (c. 
calyptr.), (No, 155.) 
*Java: Prov, Batavia. In colle ^Gunung Pasir Angin« prope Gadok ad fontem. Regio calida^ alt. 
±500i;/ s, m. — 24. 3. 1S94 (est forma \^v. grandireti affinissima!). (No. 156.) 

Var, grandiretis, forma crenulata, 

Frondis ala cellulis convexo-prominulis subcrenulata. 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum >Tjibun'um« prope Tjibodas 
ad truncos putridos, Regio nubium, alt. 1540 jw s. m. — 28. A, 1S94. (No. 157.) 

Var. repens n, var 

Forma cortices arborum laeves inhabitans, vix caespitosa arete repens, pinnis unilateralibus simpli- 
cibus fere aequimagnis habitum peculiarem pectinalum ostcndit. Ala pinnularum Uitissima e5 — 6 seriebus 
cellularum maxim arum (fere 2-plo majorum, quani in forma typical) leptodcrmicarum furmata, margine 
cellulis convexo-subprominulis. Calyptra omnino formae typicae. 

*Java: Prov. Batavia. In colle ?>Gunung Pasir Angin^^ prope Gadok ad arbores rarius. Regio calida, 
alt ±500^n s. m. — 24. 3. 1894 (c. catyptr.). (No, 158.) 

29. Riccardia latifrondoides n. sp. 

Dioica, Quoad habitum magnitudincmque valde similis praecedenti sed structura frondis differt Pin- 
nulae cellulis maxim is (ad 0" 1 tuiu diam.) formantur; in ipso medio 4, versus alas 3 cellulas crassae sunt, 
cellulae centrales maximae. Ala 1— 2-seriata e cellulis maxim is conspicue aequaliter incrassatis. 
Calyptra (junior) tota cellulis longissimis inflatis squarroso-villosa. Ramuli c? longissimi, antheridiis ad 
20jugis, 

A Riccardia latifronde simili praeter alia inflorescentia dioica abhorret, Magis affinis videtur Rice, 
plaiycladac var, grandircii. 



^^^^^ Planiae luificae. Scries I. 169 

^Insula Singapore: In monte ^Bukit Timah-* prope fontem. Regio calida, alt. 100—150/;/. s. m. — 
6. 11. 1893 (c. calyptr. et cf), (No. 159.) 

Forma major* 

Pianta submajor, pinnulcie longiores gracilioreSj ala latior sed cellulis subminoribus formata. Quoad 

habitum R. laiifroudem valde aemiilat. 
Insula Singapore: In monte ^Bukit Tjmah« prope fontem. Regio calidOj alt. 100— 150f;r s, m. ^ 

6. IL 1893. (No. 160.) 



30. Riccardia elata (Steph.) Schffn. 
{Aneura elata Steph., Hep, spec, nov, in Hedw. 1893, p. 19-) 

Pianta pulcherrima, maxime polymorpha cujus formae -sequentes mihi innotuerunt inter sese formis 
transitoriis conjunctae. 

oe. typica. 

SpecTosa. Frons circuitu ovato-oblonga ad Sa/i longa cum pinnis -b lb mm lata, rigida, dense et 



valde regular iter plumaeformi-tripinnata, pinnis contiguis vel sese parti m invicem tegentibus. 
Frons primarla et pinnarum bases fere teretes exalatae; pinnulae iiltimae ala pelkicida instmcta a costa 
upaca bene discreta, cellulis 3 — 4 seriatis minoribus versus marginem haud crenulatuni senslm decrescen- 
tibus subincrassatis formata. 

Java: Prov, Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad arbores emortuos baud 
rara. Regio nubium, alt. 1200 — 1350i;/ s. m. — 5, 12. 1893 (c. calyptn et cf.) (No. 161.) 

Ibidem: Alt, ± \000m s. m. — 31. 12. 1893. (No. 162.) 



Var. angustior n, var. 

Frons rigida ad Bent longa sed cum pinnis 6 — 8mm tantimi lata, circuitu late linearis. Habitu a forma 
typica diversa ceterum omnino congriiens. 

Java: P^ov^ Eatavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad saxa. Regio pluvialis, 

alt. 900 m s. m.— 5. 12. 1893. (No. 163.) 
Java: Prov, Batavia. Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum Artja^ in silva pri- 
maeva ad ten lUtl Regio pluvialis, alt. 1 120 m s, m. — 7. 4. 1894. (No, 164.) 

Var. Goebelii Schffn. (= Aftettra Goebelii Schffn., Ober exot. Hep. in Nova Acta, Vol LX, p. 273, 

No. 12S, Tab. 13, Fig. 16—26.) 

Differt a forma typica ramificatione minus regularij cum una alterave pinna valde ampliata i, e. basi 
valde elongata sit, necnon stolonibus hand raro obviis ceteris notis cum forma typica convenit. 
Hanc varietatem ipse non legi. 

Van Zollingeri (Steph. p, sp.) Schffn. 

Forma quoad specimen uriginale a cL Stephani mecum benigne communicatum certe ad R. elaimn 
ponenda, valde rigida et habitu quodam nodoso insignis. Culmen vegetationis frondis primariae enim mox 
emoritur et pianta continuatur pinna proxima frondeni primariam aemulante tali mode vegetationem mox 
omittente, quo casu pluries iterato pianta adeo prolongatur, ut primo visu pro fronde primaria haberes, quod 
est re vera sym podium. — Structura frondis omnino cum pianta typica congruit, 

Hanc varietatem ipse non legi, sed habeo specimina originalia e herb. Stephanii in Java a ZoUingcro 
collecta. 

Var. Stephanii n. var 

Structura flaccidiore et pinnis remotioribus laxioribus a forma typica recedit. Pinnulae sunt elongatae 
ut in forma typica. 

Denliscbnrten der mathem-naturw, CL LXVII, Bd- 22 



170 V. Sch iff iter, 

Planta a cL Sh^phmu meciim conimunicata pro specimine ov'\g\nii\i Aneitrae eJafae banc formam refert, 
sed descriptio Stephanii illius speciei (loco supra cit.) optime congruit cum forma tj^pica, Crescit enim per- 
saepe utraque forma in iino eodemqiie caespite. 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv, septentr, niontis Salak; in faucibus torrentisTjiapus ad saxa. Regio 
^ pluvialis, alt. ± 800 1?^ s. m. — 28, L 1894 (PI. cf). (No. 1G5.) 

Var flaccida n. v-ar. 

Ramificatione fere van GoehelH similis, pinnis nempe nonnullis elongatis, sed pinnulae laxiores sunt 
et magis abbreviatae. Diftert flacciditatej ala etiam in fronde primaria conspicua^ in pinnulis latiore cclluHs 
majoribus formata. 

*Java: In monte Pangerango, Supra Lebak-Saat in silva primaeva cum Riccaniia scabra. Regio 

nubium, alt. 2200 f/j s. m. — 9. 5. 1894. (No. 166.) 
Java: In montis Pangerango regione alpina ad truncos. Alt- 2670?;; S- m. — 9. 5, 1894 (PU 9 et d"). 
(No. 167.) 

Var. intercedens n. var. 

Omnibus partibus miilto minor quam forma tj^pica, fronde 2 — 3 cm tantum longa, fere bipinnata pin- 
nulis enim baud multis, iteium divisis. Proveniunt formae laxius et densissime ramosae. Notis anatomicis 
cum forma typica bene convenit. — An melius pro varietate speciei sequentis censenda? 

Java: Prov, Batavia. In decliv. septentr. montis Gedeh ad arbores. Regio pluvialis, ait ± 1000 71/ s. m. 

— 21. L 1894. (Formae densissimae et laxiores.) (No. 168.) 
Java: Prov^ Batavia. Tn monte Salak; in silvis primaevis ad latiis septentr. ad terram. Regio niibium, 

alt. ± 1200j?i s, m. — 5. 12. 1893 (c. calyptr. P'orma laxior). (No. 169.) 
Mbidem: Ad Iruncos putridos. Alt. 1200f/; s. m. — 5. 12. 1893. (Forma densior). (No. 170.) 

Vur. intercedens, forma propagulifera, 

^Java: Prov. Preanger In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regio nubium^ alt. lG45m s. m. — 24, 4. 1894. (No, 171.) 



31. Riccardia diminuta n. sp, 

Dloica. Mediocrls, caespitosa, rigidiusculaj viva laete viridis, sicca nigrescens, quoad habitum planta 
typica exacte Riccardiam elatam plus quadruple diminutam in mentem revocat. Frons cir- 
cuitu oblonga 13— 15;;/m longa (rare ad 22 nun) ad O'Smtn lata, suberecta vel basi repens, dense bipin- 
nata (pinnulis rarissime hie illic iterum dichotomis). Pinnae triangulares dense pinniilataej pinnulis infe- 
rioribus elongatis linearibus vix 0'5mm latis, supeiioribus sensim decrescentibus, Stolones semper ob- 
viae. Frons primaria alte biconvexa vix alata medio 8—9 cellulas crassa, cellulae centrales multo majores^ 
corticales extus pianae^ pinnae planiores medio 4—5 cetlulas crassae, pinnulae 3 cellulas crassae stratum 
medium e cellulis multo majoribus. Ala pinnularum pellucida a costa opaca abrupte distincta, cellulis 
3 — 4-seriatis versus marginem baud crenulatum sensim decrescentibus subincrassatis formata (omnino ut 
in i?. elala). 

Hamuli ? sub ventral iter positi cupuliformes margine squamis ciliato-incisis cincti, archegoniis bise- 
riatis 5 — 12jugis, inter archegonia laeves. Calyptra juvenilis omnino laevis, alte-coronata (rarissime circa 
coronulam una alterave cellula inflata obvia), adulta ruptura cellularum superficialium subscabrida. 

Hamuli c? in basi pinnarum (rarius etiam in fronde primaria) laterales plerumque solitarii, arcuati, cre- 
nulato limbati breviores longioresve supra esquamulosi, antheridiis 3— 10-jugis. 

Affinissima i?, eJaiae, quacum notis anatomicis, inflorescentiae calyptraeque indole aliisque omnino 
congruit, sed differt statura 4-plo minore et ramificatione bipinnata (vel subtripinnata) nee exacte tripin- 
nata (vel subquadripinnata). 



Planiae ludicae. Series L 



171 



Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in siKds primaevis ad latus septentr. ad saxa. Regie niibium, 

alt. -fSOOm s. m. — 5. 12, 1893 (c. calyptr.). (No. 172,) 
Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regie 

pluvialis, alt. zbSOOm s. m. — 28. 1. 1894 (c, fr.). (No. 173.) 
*Java: Prov. Batavia- In monte Salak; in silvls primacvis ad latus septentr, ad arbores. Kegio niibium, 

alt. dz \OOQm s. m. — 31. 12. 1893 (c. calyptr.). (No, 174.) 
*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva prlmaeva apud lacum »Telaga Warna^ ad 

viae cavae lateia. Regio pluvialis, alt. ± 1400m s. m. — 5. 1. 1894. (No. 175.) 
*Java: Pro v. Preanger. In silvis primaevis seciis viam ad iocum dictum >Tjiburruni« prope Tjibodas 

ad truncos putridos. Regio ntibiuni, alt. 1540 m s. m. (cf et c, calyptr.). (No. 176.) 
Java: Prov. Preanger. In regione superiore montis ignivomi Gedeh ad truncos putridos. Regio alpina, 

alt. ± 2bQ0m s. m. — 10. 7, 1894. (No. 177.) 
*Ibideni; Ad truncos putridos una cum Campylopode aliisque Muscis. (Forma limbo frondis minus 

evokilo, angusto.) (No. 178.) 
*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 

pluvialis, alt. ±S0Om s. m, — 28, 1. 1894. (Forma minor, an minus evoluta?) (No. 179.) 
*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in sihis primaevis ad latus septentr. ad truncos putridos. Regio 

nubium, alt. + 1200m s. m, — 5. 12. 1893. (Formae pinnatae et subpalmatae.) (No. ISO.) 



* Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi ad decliv. boreali-occid. ad saxa. Regio nubiunij alt. 

2400 #2. — 31.7. 1894. (No. 181.) 
^Sumatra occid. : In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad truncos putridos. 

Regio nubium, alt. ± 2000 m s. m. ~ 24. 7. 1894. (No. 182,) 

Forma subpalmata. 

Saepe proveniunt formae quoad habitum subpalmatum aliquantum aberrantes^ minores, fronde primaria 
subrepente pinnis lateris substrato adpressae stoloniformibus ramosis. In hisce formis celkilae alares saepe 
submajores sunt, 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad arbores. Regio nubium, 

alt. ±900m s m. — 5, 12. 1893. (No. 183.) 
*Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicmn »Telaga bodas« locis humidis^ secus viam in silva 
primaeva. Regio nubium^ alt, 1610 w s. m. — 15. 2. 1894. (No. 184,) 

Forma longispica. 

Ramulis cf valde elongatis, tenuibusj antheridiis plurijugis. Planta tenerior est. 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak; in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 

pluvialis, alt 760 #i s. m. — 28. K 1894, (No. 1S5,) 
*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad arbores. Regio nubium, 

alt. dz900/;^ s. m. — 5. 12. 1893, (No. 186.) 
^Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem montis Singalang. Regio calida, alt. 530;/^ 

s. m. 21, 7. 1894. (No. 187,) 

Forma propagulifera. 

In formis pinnatis ct subpalmatis saepe proveniunt propagula bicellularia in pagina dorsali pinnu- 
I a rum. 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum Tjiburrum-^ prope Tjibodas 

ad saxa. Regio nubium, alt. 1580 m s, m. — 28. 4. 1S94. (No. 188.) 
Mbidem: Ad truncos putridos. Alt. 1420 w s. m. — 28. 4. 1894. (No. 189,) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv, austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regio nubium^ alt, ± 1500^1^ s. m, — 18. 4. 1894, (No. 190.) 

2Z* 



« 



172 T'. ScJt iff tier, 

Van therm arum n* van 

Elongata laxa flaccid a, ad 35 mm longa (plerumque brevior) pinnis remotLs, cellulae alares majores 
teneriores margins siibprominvilae, Ramuli o^ numerosi in fronde prlmaria et ad bases pinnarLim. Plan- 
tam 9 hand vidi. 

Java: Prov. Preanger. Apiid fontes calidos supra >Tjibunum« props Tjibodas. Regio nubiiim, alt, 
2140m s. m. — 2. 5. 1894 (Mixta cum aliis Riccardiis etc.) (No. 191.) 

*Ibidem; (Forma laxa.) (No. 192.) 

32. Riccardia rigida n, sp. 

Dioica. Quoad habitum magnitudiiiemque vix distinguenda a Riccardiae dimiuHfae formis typicis 
iisqiie quoad striicturam frondis similis* Dlffert autem his notis: Frons exacte 3-pinnata valde rigida, 
frondis primariae ala omnino nulla, pinnularum ala e celliilis oval ib us 4-seriatis versus marginem decres- 
centibus angiilis eximie trigone -incrassatis formata, squamae marginales rami 9 longissime ciliatae, 
calyptra cellulis inflatis brevibus squarroso-subvillosa, Stolones adsunt. 

Affinissima est R. diiuiuniac et R. clafae notis autem supra laudatis facile distinguenda. 

^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad arbores. Regio 
nubium, alt. 2440 m s. m. — 25. 7. 1S94. (No, 193.) 

33. Riccardia Ridleyi ii, sp, 

Dioica. Riccardiae rigidae affinissima, sed difTerens statura submajore (frons enim ±2*5r;/i longa), 
ramificatione laxiore bipinnata (nee tripinnata), pinnulis latioribus, cellulis alae pinnularum marginaiibus 
multo minoribus quam internae fere aequaliter sed valde incrassatis. Ramuli cf* longissimi. 

Insula Singapore: In monte ^Bukit Timah-^ prope fontem ad terram. Regio calida, alt. 100^^ — 150m 
s. m, — 6. 11. 1S93. (Pro p. mixta cum R. icuuicosiaia) (No. 194.) 

34. Riccardia tenuis (Steph.) Schffn. ^=: Anetira tetiufs Steph. in Hedw. 1893. 

Java: !n mentis Pangerango regione alpina ad terram. Alt. 2780 m s. m. (No. 195.) 

Ibidem: Alt 2820 ;;; s. m. (No. 196.) 

Mbidem: Alt 2920?/; s. m. cum PaUiivicinia ZoUingeri (Gott.) Schffn. aliisque. (No. 197.) 

35, Riccardia parvula n. sp. 

m 

Dioica, Parva, dense depresso caespitosa, viva pallide-viridis, sicca fuscescens, quoad habitum formis 
^xxh'pdilmsiil^ Riccardiae diunuiiiac subsimilis sed minor 5^ — 10 mm Innga adO'7/;^i/i lata bipinnata, pin- 
nis autem perpaucis ideoque habilu fere subpalmato, pinnulis iiTegularibus (interdum sed raro subdivisis). 
Stolones saepissime adsunt. Frons biconvexa crassiuscula, primaria vix alata medio 7 cellulas crassa, cen- 
trales corticalibus fere aequales, pinnae anguste alatae medio ad 6 cellulas crassae, pinnulae medio 
5 cellulas crassae earumque ala subpellucida in costam sensim transiens c ceirularum vix incras- 
salarum ceteris corticalibus aequalium serie 2-(veI 3-)plici formata margineque omnino vel fere omntno 
integerrima. 

Ramuli ? obovati v^alde prominentes margine inciso-ciliati. Calyptra coronula magna onusta, super- 
ficie cellulis inflatis magnis squarroso- villosa. Kanuili o" ut in R, dimiuuia et afflnibus. 

R. muUifidoidis formae subpalmatae sunt majores et inflorescentia necnon textura frondis et cellulis 
alaribus duplo majoribus diversissimae. 

R. dimiuniae formae subpalmatae statura majore, pinnulis tenuioribus (medio 3-stratosis)j ala vatde 
a costa distincta et calyptra laevi recedunt. Etiam cum R. cremtfaia comparenda. 

Java: In montis Pangerango regione alpina ad arbores putridos, Alt. 2060 ni. — 9. 5, 1894 (c, cal^^ptr, 
et d".) (No. 198.) 



Plan file ludicae. Series I. 



173 



ava: Prov, Preanger. In t/inchoneto ^Daradjat* prope Garut. Regio nubiiim, alt. ± 1730 /;i s, m. — 

12. 2. 1894, (No. 199.) 
*Java: Prov, Preanger, In siWis primaevis secus viam ad locum dictum >'Tjibunum-:< prope Tjibodas 

ad saxa. Regio nubium, alt. 1430;/i s. m. — 28. 4. 1894, (Funiia propagnlifera) (No, 200,} 
*Java; Piov. Preanger. In regione superiore mentis ignivomi Gedeh ad truncos putridus, Regio alpina, 

alt. ± 2500 m s. m. — 10. 7. 1894. (No. 201.) 

36. Riccardia crenulata n. sp. 

Dioica. E minimis vix bmm ionga, dense caespitosa, vi\?^a et sicca pallide-viridiSj subpalmata, pinnis 
e fronde primaria repente, palmatis. Stolones saepissime occurrunt. Fruns tenuis; pinnulae 2 — 5-partltae 
ad Q'binui latae, pinnulae secundariae 0*2- 3i;n;/ latae medio 3 (raro 4) celUiias crassae, cellulae cen- 
trales majores, corticales extus planae. Ala lata d-3'Seriata valde pellucida a costa opaca bene distincta 
celliilis marginalibus oblatis subminnribus valde coiivexo prominentibus uptime crenulata. Cellulae cor- 
ticales et alares aequaliter incrassatae, centrales tenerae. 

Ra*fluli 9 obovati valde prominentes (saepe basi angiistati, subpetiolati) margtne inciso-ciliati, arche- 
goniis biseriatis ad 5-jugis. Calyptra curonula magna instructa superficie cellulis infiatis magnis squar- 
roso-villosa. Raniuli cf hand raro geminati longissimi limbo crenulato subexplanato cincti supra nudi, 
antheridiis ad 20-jugis. — Haud raro proveniunt formae propaguliferae, quarum apices pinnularum 
earumque ala propagulorum efformatione quasi corrosa apparent. 

Formis minoribus R. pahnatae nostratis simillima quoad mi^gnitudinem et ramificationem, sed primo 
vlsu distinguenda ala lata crenulata, Riecardia parvula affinii; differt statura majore, ramificatione minus 
exacte palmata, pinnuHs crassioribus (medio ad 5 cellulas crassis), ala minus distincta liaud crenulata. 
Ala bene distincta liiccardiam difmnuiam in mentem revocat, q^^^^^ autem miilto major et calyptra laevi 
caeterisque notis diversissima est. 

^ Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentn mentis Pangerango apud locum dictum ^^Artja^ in silva pri- 
maeva ad terram. Regio pluviaiis, alt, 1120 m s* m. ^7- 4. 1894, (No, 202.) 

Java: Prov. Preanger, In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regio nubium, alt. 1760 m s. m. — 24, 4. 1894. (No. 203.) 

Java: Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra ^Tjiburrum^* prope Tjibodas ad truncos putridos. 
Regio nubium, alt. 2140 f;; s. m, — 2. 5. 1894. (No. 204.) 

Insula Singapore: In monte »Bukit Timah» prope fontem. Regio calida^ alt, 100 — 150 m s. m. — - 
6, 11. 1893, (No, 2O50 

37, Riccardia crassiretis n. sp. 

Dioica. Habitu, ramificatione minutieque valde si milts Riccardiac erennlaiete sed uptime difTert his 
notis; Pinnulae crassae biconvexae opacae vix conspicue alatae haud crenulatae medio 4 cellulas crassae^ 
centrales multo majoreSj o nines (etiam centrales) parietibus crassis, cortical es dimidio fere minores 
quam in R, crennlafa et multo magis incrassatae. Calyptra squamis squarrosis sparsis e cellulis paucis 
inilatis formatis obsita. 

Kamuli \^ anguste limbati, limbo e cellulis magnis incrassatis margine minus crenulato, antheridiis 
5 — 0-jugis. 

"^Sumatra occid. : In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, secus torrentem ad ter- 
ram. Regio nubium, alt. ± 2000 m s. m. — 24. 7. 1894. (No. 206^ 

38. Riccardia Sumatrana n. sp. 

Dioica. Minima^ dense caespitosa sicca fusco-nigra, tenuissima filiform is, rigida autem, valde 
elongata remote pinnata, pinnis elongatis plerisque omnino simplicibus. Frons vix ultra 7 7?2f?? Ionga, ad 
O'li^itini tantum lata, crassa exalata; pinnae ± 1 ' 5 jvj;h longae^ Q'\2mm latae in sectione transversa 



j 74 F. Sckiffnet\ 

fere etlipticae, exalataej e piano visae 7 — 8 cellulas latae, medio 4 cellulas crassae, cellulac centrales vix 
majores omnes leptodemicae parvae. Stolones inveniuntur. 

Ramiili 9 valde prominentes, fere stipitati ciliis perpaucis tan turn cincti. Calyptra alte coronataj >^upei- 
ficie cellulis inflatis brevibus binis vel pluribus aggregatis asperrima. — RamuH cf breves arcuati 
^canaliculati Umbo fere integerrimo, 

Teniiitate et habitu qLiodam filiform i insignis, cum nulla alia commiitanda. 

Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad truncos piitridos. Regio alpina, alt. d= 2800 /?i 
s, m, — 25. 7. 1894. (No, 207.) 

39, Riccardia Singalangana n. sp. 

Dioica. Minor, dense caespitosa, sicca atrofusca valde rigid a, iormis mimmis R, dimwntae siniilis 
et ut in bac mox bipinnata mox subpalmata, sed pinnae minus regulares (vix late triangulares), ±1 cm 
longa, pinnulae 0*5 mm latae. Frons crassa supra subcanaltculata i. e. in sectione transversa quasi lunu- 
laeformis. pTons primaria oninino exalata marginibus muticis, medio ad 17 cellulas crassa, cellulac cen- 
trales fere aequales, pinnulae unica serie cellularum vix conspicue alatae, medio 5 — 7 cellulas crassae, 
ceHulae corticales alaresque aequales subincrassatae. 

Ramuli 9 breves margine pauciciliati, calyptra cellulis vesiculoso-prominentibus asp era. 
Plantam ^ hand vidi. 

Fronde rigida crassa supra concava subtus vakie convexa facile distinguenda. 

* Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad saxa. Kegio alpina, alt. ±2300/?/ s. m. — 25* 
7. 1894. (No, 208.) 

40. Riccardia serrulata n. sp. 

Dioica. Magna, laxe depresso-caespitosa vel inter muscos, crassa rigida, viva intense viridis supra 
subvernicosa, sicca fusco-viridis. Frons ad 3*5t:/ji longa, ultra 1 mm lata circuitu ovato-oblonga sub- 
re gular iter bipinnata vet fere tripinnata, supra convexa ob margines deflexos, pinnae normaliter pin- 
nulatae semper autem pinnae complure.s in paginam ventralem frondis deOexae (praectpuc basales) in 
fasciculos densos ramulorum alienum adspectum praebentinum divisae. Isti ramuli eniin 
tenuissimi pellucidissimi sunt, costa angusta fere evanida tenuissima alaque lata valde undulato-crispata 
e cellulis tenerrimis formata. Frons primaria crassa medio 7 cellulas crassa, cellulae centrales multo 
majores corticales paginae ventralis valde convexo- (fere mamilloso-) prominentes, paginae dorsalis 
planae, pinnae sensim tenuiores. Frons primaria, pinnae pinnulaeque ala lata pellucida a costa opaca 
bene distincta cinctae siunt^ e cellularum aequaliter subincrassatarum serie 3— 4-plici formata^ margine 
cellulis his illis acute proniinentibus conspicue serrulata, Ala, quippe cum sit deflexa, saepe facile 
praetervidenda. 

Ramuli ? in fronde primaria fere ventrales brevissimi, margine squamoso-ciliati (fere ut in J?, alata!). 
Calyptra alte coronulata squamis squarrosis acutis pluricellularibus vestita. — Ramuli cf nume- 
rosi solitarii vel gemini ad bases ramulorum pellucidorum vel istorum ramulorum loco complures aggre- 
gati, curvati, margine late limbati crenato-dentati supra nudi, antheridiis 5 — r2-jugis. 

Planta pulchcrrima notis supra laudatis facillime dignoscenda, cum R. heieroclada tantum com- 
parand a. 

Java: Prov, Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad truncos putridos. Regio 
nubium, alt. ± \20Qm s. m. — 5. 12, 1893. (No. 209.) 

Java: Prov* Preanger. In decbv. austral montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos, Regio nubium, alt. ± 1500/// s. m. — 18. 4. 1894. (No. 210.) 

Ibidem: Alt, 1630 m s. m. — 24. 4, 1894. (No, 211.) 

Ibidem: Alt. 1690m s. m, — 24. 4. 1894. (No. 212.) 

Ibidem: Alt. 1700;/^ s. m. — 24. 4 1894. (No, 213.) 



Piaulac luJlcae. Series I. 



175 



^Java: Prov. Preangen in silvis primaevis seciis viam ad locum dictum ^Tjiburrum^ prope Tjibodas 

ad saxa. Regio nubium, alt. 1540 m s. m. — 28. 4. 1894. (No. 214.) 
*Java; Prov, Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

tTjibunum« ad truncos putridos, Regio nubium, alt, 1910 m s, m. — 2. 5, 1894. (No. 215.) 
Ibidem: Alt 2025 m s. m. — 2. 5. 1894. (No. 216.) 
Sumatra occid.: In monteSingalang; in silvis primaevis ad decliv- orient ad truncos putridos. Regio 

nubium, alt. 1840m s. m. — 24, 7. 1894 (No- 217,) 
*Ibidem: Alt. ± 2000 m s. m. — 24. 7. 1S94. (No. 218.) 



41. Riccardia heteroclada n. sp. 

Diotca. Valde affinis Riccardiae serruJaiae^ quacum convenit habitu, colore, ramulis pellucid is fasci- 
culatis, areolatione frondis, calyptrac et ramulorum c? indole, sed dtffert his notis: Aliquantum robustius 
minus regulariter ramosa^ frons primaria ad 2mm lata, crassior, 10 cellulas (in plantis robustis ad 14 eel- 
lulas) crassa cellularum serie simplici (v^el duplici) alata, pinnae medio ad 8 cellulas crassae, ala 
1— 3-seriata in costam sensim transtens minus dlstincta margine tntegerrima (nee serrulata!). 

Limbus ramulorum 9 densius et longius ciliato squamatus; caiyptra longissi^me coronulata densis- 
sjme squarroso-squamata, 

Java: Prov, Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

truncos putridos. Regio nubiumj alt, 1600 m s, m. — 21.4. 1894. (No. 219.) 
^Sumatra occid, : Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi in silva primaeva, Regio nubium, alt. 

2050 j« s. m. — 30. 7. 1894. (No. 220.) 
* Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi in deciiv. boreali-occid- ad terram. Regio nubium, alt, 

2120fif s, m, — 3L 7. 1894. (No. 221.) 
Sumatra occid.: Ad decHv, occid. montis ignivomi Merapi ad terram, Regio alpina, alt. 2500m s. m. 

— 30. 7. 1894, — (c, calypt. et cT.) (No. 222.) 

42. Riccardia hymenophylloides n. sp. 

Dioica. Major^ subdepresso caespitosa vel adscendens, viva intense viridis sed partes inferiores frondis 
primariae et pinnarum fuscescentes, subvernicosa, sicca rufo-Fusca. Frons e caudice repente, ad Z'^cm 
longa cum pinnis explanatis 8 — \Qmm lata circuitu ovato-oblonga vel late linearis, saepe e basi bifurca, 
densissime tripinnata. Pinnae oppositae subdevexaCj in plantis dense ramosis sese invicem succube 
tegentes; frons igitur e dorso visa fere carinato-convexa, Frons primaria rigida infra bronnea, apice dila- 
tata^ crassa in sectione transversa elliptical ad 0^7 mm lata, 0*4 mm crassa, medio ad 13 cellulas crassa^ 
structura quadam sphagnoidea in sign is. Cellulae enim corticales sunt maj ores tenerae extus 
valde mamilloso-convexaej centrales proximae (exteriores) valde incrassatae partetibus brun- 
neis, versus centrum parietes sensim tenuiores evadunt et cellulae ceotri valde leptodermicae sunt. Pinnae 
dense et regulariter bipinnatae, circuitu late triangulares, basi validius costatae late alatae^ ala in frondem 
primariam per spatium decurrente. Pinnulae tenerrimae structura fere metzgerioidea, marginibus 
decurvis grosse undulatae et irregulariter crenulatae, vix ODiiim latae, e cellulis leptodermicis angulis 
minute trigone-incrassatis conflatae. Costa basi ±4 cellulas lata, cellulae centrales in sectione transversa 
±6 medio bistratosae, costa in medio et apice pinnularum 2 cellulas lata, cellulae centrales 2 tantum. Ala 
latissima, 6 — 8 cellulas lata, cellulis omnibus convexo-prominentibus. 

Hamuli 9 breves subventrales, margine dense inciso-squamulosi, squamulis dentatis subciliatisve. 
Caiyptra magna coronulata sublaevis, cellulis tantum quasi e contextu solutis asperula. 

Planta c? rarior, omnino similis femineae. 

Ramuli & crebri ad pinnas, arcuati In paginam ventralem conversi saepissime solitarii, margine late 
limbati, subdenticulato-crenulatij supra nudi, antheridiis 5— lO-jugis. 



176 V. Schtffuer, 

Planta ^iQg^n'dSiSim^ R* eriocanlae et R. prehensili affinis, sed prime visa distinguenda. Pinnitlae 
tenerae crispatae R. serrulaiae et R. ketcrodadae valde simllis sunt illis R, hymetiophyUoidis^ sed ceterum 
hae species vix propiiis affines sunt 

Sumatra occtd.: In monte Singalang; in silvis primaevls ad kitus austro-orient. ad truncos putridos. 
Regio nubiiim, alt. 2020 m s. m, — 25. 7. 1894. (No. 223.) 
■ Ibidem: Alt. 2240 #e s. m. — 25. 7. 1894 (a calyptr.). (No. 224.) 

Ibidemr Alt ± 2400m s. m. — 25. 7. 1S94 (pi. ^ et ? c. calyptr.). (No. 225.) 

Ibidem: Alt 2500;// s. m. — 25. 7. IS94 (c. calyptr.). (No. 226.) 

Var. flaccida n* var. 

Minus rigida, pallidior, sicca griseo-viridis (baud rufobadia), pinnulae densissimae flaccidae tenerrimae. 
Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad truncus putridos, Regio 
nubium, alt. 1200—1350;// s. m, — 12. 1803. (No. 227), 

43. Riccardia decipiens n. sp, 

Dioica. Certe aflinissima R. hymenophyUoidi^ sed habitu magnopere diversa. Caespites molles, in vivo 
et sicco virides format Frons mollis, tenera, subcarnosa hiud rigida. Planta imiversa quasi pinnam magis 
evolutam R, kynumoplniloidis rcfert, ad l^Ormlonga, bipinnata (nee tripinnata); saepe inveniuntur for- 
mae subpalmatae. Frons primaria hand rigens baud fuscata sed tenera, carnosa, biconvexa^ bene alata, 
medio ±Sce]liiIas crassa, corticales ut in i?. hymenopJiyUoide sed centrales exteriores multo minus in- 
crassatae parietibus fiavis (nee brunneis). Pinnulae quoad structuram omnino ut in specie supra laudata, 
Stolones saepe occurront. 

Calyptra sublaevis, cellulis quasi e contextu solutis asperula, sed saepe insuper apice cellulis inflatis 
et squamulis perpaucis onusta. — Planta d" mihi ignota. 

An sit forma valde aberrans Riccardiac hymenophyUoidis, 

Java: Prov. Preangen In decliv. austral montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Ru,i;i^f nubium; alt ± 1500;;^ s. m. (c. calyptr.). (Nn. 228.) 

^Ibidem: Alt 1560 #j s. m. — 21. 4. 1894 (c. calyptr.). (No. 229.) 

44. Riccardia canaliculata (N* ab E.) Schffn. 

(;— Jtmgerinauia canaliciilnia N. ab E., Hep. Jav. p. 10, No. 3. 
:^ } Anenra canal iculaki N. ab E. in Syn, Hep, p. 500, No. 10.) 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv, septentr. montis Pangerango apud locum dictum »Artja« in silva pri- 

maeva ad arbores, Regio pluvialis, alt. 1 \20m s, m. — 7, 4, 1894. (No. 230.) 
Java: Prov, Preanger. In decliv. austral montis Pangerango; in horto montanu >Tjibodas« ad arborum 

truncos. Regio nubium, alt. d= 1420fr? s. m. — 4, 5. 1894 (c, fr.). (No. 23 L) 
*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral montis Pangerango: in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

truncos putridos. Regio nubium^ alt. ± 1500m s. m, — IS, 4, 1894 (c. fr.). (No. 232,) 
^Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapl Ad decliv. boreali-occid. ad truncos putridu.^. Regio 

nubium, alt. 1600— I800;if s, ni. — 31, 7, 1894. (No. 233.) 

45. Riccardia viridissima n, 5^p. 

Dioica. Magna, laxe caespitans, viva laetissime viridis subvernicosa, sicca subfuscescens. Frons repens 
saepe simplex^ pauciramosa ad 5 cm longa, 5 — 8 mm lata, medio supra canaliculato-depressa, marginibus 
irregulariter undulatis, ventre in linea mediana tantum interrupte flavicanti-radicellosa. Frons medio 
9 — 10 cellulas crassa, cellulis centralibus majoribus omnibus teneris, sensim applanata, versus margines 
2 cellulas crassa. Ala angusta ±2 cellulas lata, celluli.^ alaribus \'ix diversis. 



Phiiiiae luiVicac, Series L 



177 



Ramuli 9 sLibventiales in sinu lateiali frondis positi, margine iiiciso-squamosi, squamis paucis 
siibciliato-divisis, ventre dense radicellrjsi, Calyptra hand coronulata apice umbonata aut omnino laevis 
aut squamuli^ nonnullis v^-estita. Ranuili masculi subventvale^i! e frondis sinu lateral! orti simplices vel saepe 
dichotomi subtus radicantes subexplanati limbo lato crenulato-dentato cincti, antheridiis 3— 4-seriatis, supra 
inter ostia cava rum antheridiiferarum saepe verrucosi vel squamulosi. 

Cum A^. phtgtti et R, s^ssili (SulL) comparanda. 

Mava: Prov. Batavia. In horto dicto ^Ciiltuurtuin^^ ad Tjikeiimeiih prope Biiitenzorg, ad fossarum 
mai-gines. Hegio calida, alt. ±2D0m s. m. — 13. 12. 1893, (c. fr.). (No, 234.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum j>TeIaga Warna« ad viae 
cavae latera. Regio pluvlalis, att. =b 1400 m s, m. — 5. i, 1894 (c. fn). fNo. 235.) 



"Java: Prov. Baiavia. In monte Megamendong; ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Regio plu- 

vialift, alt 1350 w s. m. — 5. 1. 1894 (c. ir.). (No. 236.) 
Java: Prov. Batavia. In monte Pangerango. Infra Tjibodas ad viam versus Sindanglaija ad terram 

Regio pluviali?;, alt. 1305//^ s. m. — 23. 4, 1894 (c. It.). (Nn. 237.) 
*Ja^a: Prov. Preangen In Cinchoneto )>Daradjat^ prope Garut ad terram. Regio nubium, all. d- 1730;/? 

a m. — 12. 2. 1S94. (No. 238.) 



46. Riccardia maxima n. sp. 

Dioica. In hoc genere sane maxima. Plano-caespitosa vel inter Muscos Mgnicolos, viva atro-viridis, 
Frons arete repens ad 10 rw longa, 10 — 12 (rarius lD)7tnn lata, plana paucipinnata pinnis frondi primariae 
omnino similibu.% subtus in linea mediana interrupte radicello?ia, margine vix undulato piano subsinuato 
ceterum integerrimo, niedia 12 — 13 (raro 17)cellalas crassa, cellulae centrales majores corticales laevis- 
simae omnes leptodermicae, margines versus sensim applanata in alam unistratosam 2-^4 cellulas latam 
transiens. 

Rami 9 a fronde primaria baud conspicue discreti vix radicellosi, ut inflorescentia 9 tn sinu profundo 
lateral! insidere videatur. Inllorescentiae 9 archegonia nummeros a dense aggregate ciliis longisslmis 
saepe ramificatis densissimis dorso ventreque cinguntur. ^ Calyptra maxima, adulta ad lo ttwi 
longa, ^2 mm crassa, e ±11 stratis cellularum formata, baud coronulata sed apice subumbonata aut 



omnino laevis aut saepius ciliis archegoniisqoe sterilibus nonnullis e ramo 9 sursum motis paucivil- 
losa. — Planta cf desideratur. 

A R. viridissima magnitudine, ramis 9 densissime et longissime ciliatis necnon habitatione nunquam 
terrestri primo visu diversa, — Cumi?. la[i$sima (Spruce) comparanda. — R. Karsieni (Steph.)^ e descrip- 
tione valde affinis, tenuior est et cuticula cellularum dense papillosa gaudet, etiam ramulus 9 a! iter con- 
formatus est. 

*Java: Prnv/Freanger. In decliv. austral mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

truncos putridos, Regio nubium^ alt. 1545 fj^ s, m. — 24, 4. 1894. (No. 239.) 
Ibidem: Alt. 1600 m s. m. — 21. 4. 1894, (No, 240.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

»Tjiburrum^ ad truncos putridos. Regio nubium, alt. 1715 w s. m. — 2. 5. 1894 (c. fr.). (No.24L) 

Java: Prov. Preanger, In silvis primaevis secus viam ad locum dictum ^Tjiburrum* prope Tjibodas 

ad truncos putridos* Regio nubium, alt. 1460 m s, m, — 28. 4. 1894. (No. 242.) 
^Sumatra occid.; In monte Singalang; in sitvis primaevis ad latus austro-orient, ad saxa. Regio 

nubium, alt. 2120^" s. m, — 25, 7. 1S94. (No. 243.) 
^Ibidem : Ad truncos putridos. Alt, 2400 m s. m. — 25. 7. 1894 (c. fr.). (No. 244.) 



1 lllae squamae archegonia a dorso tergentes interdum incrassantar et amplianlur necnon chlorophylliferi evaduiiL ut quasi 
lohulus parvus frondis archegonia rt tergo protegat. l\\ R. Johaia iste Irabu luti qiiam m£i>:fme evolutuii (?st, (Vide infm.) 

Denkschritten der malhem,-naturw. CL LXVll, BJ, 



23 



178 ^^^ Schiffner, 

47. Riccardia lobata n. sp- 

(— R. pingms van pinnatUoha Schffn., (Jb. exot. Hep. in Nov. Act Ac. Leop. Carol. Vol. LX, p. 274 [1893].) 

Dioica. Magna, adpresso caespitosa, viva laetissime viridis, sicca nigricans. Frons 5 — 7 an longa, 
% — 7 mm lata, crassa carnosa, ob margines anguste deOexos crassior rohustiorque apparens, saepe in 
ramos sLibaequales paucos dtvLsa^ subregulariter pinnata pinnis plus minus abbreviatis, ut gross e to bat a 
appareat, in tota pagina ventral! radicellis brevibus rufis fasciculatim progredienti bus ab- 
Lecta, medio 10 cellulas crassa, eel In] is centralibus multo majnribus omnibus leptodermicis laevissimis, 
versus margines attenuata sed baud procul ab ala vero 4 cellula*; crassa, Ala fere semper in paginam ven- 
tralem devexa saepe aegre perspicienda 2^3 cellulas lata, 

Inflorescentiam 9 in pinnis omnino ventralem esse diceres; archegonia enim dense aggregata posita 
sunt in sinu profundo frondis sed laciniae laterales istius sinus conjunguntur cum frondis lacinia inter- 
media, quae lacinia margine pilis (rhizoidis) strictis vestita inflorescentiam a dorso protegit, ut archegonia 
longe a margine frondis in pagina ventrali coUocata appareant; a ventre cinguntur archegonia pilis (rhi- 
zoidis) interniixtis squamis pluricellularibus superficie pilis (rhizoidis) obtectis, Calyptra crassa basi dorsali 
frondis margine (i. e. lacinia intermedia supradicta) obtecta, ut paginae ventrali frondis adnatam esse 
putares, apice profunde umbonata et verrucis nonnuUis miilticelkilaribus coronata ceterum tota superficie 
dense hirsuta pilis (rhizoidis) strictis rufis simplicibus, 
Planta cT adhuc ignota. 

Species distinctissima ex sSfvnxhu^ R, pinguis, R. vmdissimae^ R. maximae etc., ab omnibus facile 
dignoscenda habitu peculiarly inflorescentiae 9 indole necnon calyptra rhizoideo-hirsuta. 

Java: Prov. Batavia. In monte Salaic; in silvis primaevis ad latus septentr. Regio nubium, alt. ±1000 ij/ 

s, m. — 31. 12. 1893 (mixta cum ChiloscypJio succulenio c. pen). (No. 245.) 
*Ibidem: Ad saxa. Ait. ±1200 m s. m. ^5. 12. 1893. (No, 246.) 
Java: Prov- Batavia. Ad decliv. septentr, montis Salak in fLiucibus torrentis Tjiapus. Locis obscuris 

humidis ad terram- Regio pluvialis, alt. ±600 m s. m. — 28. 1. 1894. (No. 247 ) 
Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum ^Artja-^ in silva pri- 

maeva ad terram. Regio pluvialis, alt. 1 120 m s. m. — 7, 4, 1894 (c. calyptr). (No. 248.) 
Sumatra occid.: In monte Singalang: in silvis primaevis ad decliv^ orient, ad saxa. Regio nubium, 

alt, ± 1700 m s. m. ~ 24. 7. 1894. (No. 249.) 
^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient ad truncos putri- 
dos. Regio nubium, alt. ±2200 m s. m. ~ 25. 7, 1894. (No. 250.) 

48. Metzgeria hamata S. 0. Lindb, 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. Regio nubium, alt. ± 1000*/? 
s. m. — 31. 12. 1893. (No. 251.) 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum ^Artja» in silva 
primaeva ad arbores. Regio pluvialis, alt. 1170j?i s. m. — 7. 4. 1894 (pi. cT et 9). (No. 252.) 

Java: Prov. Batavia. In decliv, septentr. montis Gedeh ad arbores. Regio pluvialis, alt ±1000«^ s. m. 
— 2L 1. 1894 (c. fr. et pi. d"). (No. 253.) 

Java: Pro v. Batavia. In ninnte Megamendong; in silvis secus viam supra pagum Tugu. Regio plu- 
vialis, alt. ± 1000 m s. m. — 19. 1. 1894 (c. fr. et pL ef). (No. 254.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong. In silva primaeva apud lacum ^Telaga Warna^ ad 
arbores, Regio pluvialis, alt. ± 1400 m s. m. — 5. 1. 1894 (pK <f et 9). (No, 255,) 

^Ibidem: Supra folia viva repens, Alt. ± 1400m s. m. — 5. 1. 1894 (pL ?), (No. 256.) 

^Java: Prov. Preanger. In decliv. austraU montis Pangerango; in horto montano ^Tjibodas.< ad arbo- 
rum truncos. Regio nubium, alt. ±1420^ s. m. —8. 5. 1894 (Status juvenilis). (No. 257.) 



Plant lie luiiicae. Series I. 



179 



^%va: Prov. Preanger. In decliv, austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
arboruni truncos. Regio niibium, alt. ±1500 m s. m. — 18. 4. 1894 {c. fr, junior), (No. 258.) 

Ibidem : Alt. 1580 m s. m. — 2L 4. 1894 (partim c. fr. maturo), (No. 259.) 

Ibidem: Alt. \%QOnt s. m. — 21. 4. 1894 (c. fr. jun.). (No, 260^ 

Ibidem: Alt 1590 m s. m. — 24. 4, 1894 (pi. ? et cT). (No. 26 L) 

Ibidem: Alt. 1630 m s. m. ^ 24. 4. 1894 (c. fr. jun. et pi. cf). (No. 262,) 

^Ibidem: Alt. 1690 m s. m. — 24. 4. 1894, (No. 263.) 

Ibidem : Alt. 1700 m s. m. — 24. 4. 1894. (No. 264.) 

*Ibidem: Alt. 1710 m s. m. — 24. 4, 1894 (forma ala subtus dense pilosa; pi. cf et c. fr. jun.). (No. 265,) 

Ibidem: Alt. 1750 m s. m, — 24. 4. 1894 (a fn jun. et pi. cf ). (No. 286.) 

^Ibidem: Alt 1760 m s. m. — 24. 4 1894 (c. fr. jun. et pL d"). (No. 267.) 

Java: Prov, Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum ^Tiiburrum^^ prope Tjibodas 
ad arborum truncos. Regio nubium, alt. 1555 m s. m. — 28. 4, 1S94 (o^ et c. fr. jun.). (No. 268,) 

*Ibidem: Alt 1580 m s. m, — 28. 4. 1894 (c. fr.). (No. 269.) 

^IbidQpi: Alt 1590 m s. m. — 2. 5. 1894. (No. 270.) 

Ibidem : Alt, 1600 m s. m. — 28. 4, 1894 (cf et c. fr. jun.). (No, 271.) 

* Ibidem: Alt, 1045 in s. m. — 28. 4. 1894. (No. 272.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv, austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
»Tjiburrum« ad arbores. Regio nubium, alt ± 1680 m s. m. — 2, 5. 1894, (No. 273.) 

Ibidem : Alt 1690 m s. m. — 2. 5. 1894 (c. fr. jun. et cT). (No. 274.) 

Ibidem: Alt. 1720 m s, m, — 2. 5. 1894 (c. fr. maturo et cf), (No. 275.) 

Ibidem: Alt 1800 m s. m. — 2. 5. 1894 (c. fr. jun. et d"). (No, 276.) 

Ibidem : Alt. 1835 m s. m. — 2. 5. 1894 (c. fr. jun.). (No. 277.) 

Ibidem: Alt. 1900m s, m. — 2. 5. 1894 (c. fn jun. et cT). (No. 278.) 

Ibidem: Alt. 2025 m s. m. — 2. 5. 1894. (No. 279.) 

Ibidem: Alt. 2100 m s. m. — 2. 5, 1894 (a fr. jun. et c?), (No, 280.) 

*Java: Prov* Preanger. Infra lacum vulcanicum »Telaga bodas«; in siiva primigenia ad arbores 
Regio nubium, alt. 1560 m s, m. — 15. 2. 1894 (No, 281.) 

* Sumatra occid. : In monte Singalang; in regione inferiore in silva primaeva ad folia viva. Regio 

nubium, alt 1400— 1600 m s. m, — 26. 7. J 894 (c. fr. maturo). (No. 282.) 
*Ibidem: Ad arbores. Alt 1400— 1500 iiz s. m. — 26. 7. 1894. (No. 283,) 
*Ibidem: Alt. 1500—1600 m s, m. — 26. 7. 1894 (c. fr). (No. 284.) 

Ibidem: Alt \800m s, m, — 26. 7. 1894 (forma ala subtus densissime pilosa, c. fr. et pi. rf'), (No. 285.) 
^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad arbores* 

Regio nubium, alt. 1760m s. m. — ^25. 7. 1894 (forma ala subtus densissime pilosaj pi. ? et cf). 

(No. 286.) 
Ibidem: Alt. 2020 m s. m, - 25. 7. 1894. (No, 287.) 
Ibidem: Alt 280m s. m, — 25, 7. 1894. (No. 288.) 
Ibidem: Alt 2240m s. m. — 25, 7. 1S94 (c. fr. et pi. <^). (No. 289.) 

* Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad arbores. Regie 

nubium, alt 1855 m s. m. — 24. 7. 1894 (forma ala subtus valde pilosa). (No. 290.) 
Ibidem: Alt 1950m s, m. — 24. 7. 1894 (forma ala subtus valde pilosa). (No 29t.) 

* Ibidem: Alt 2040 m s. m. 24, 7. 1894. (No. 292,) 

Sumatra occid.: Ad decliv, occid, montis ignivomi Merapi; in silva primaeva ad arbores. Regio 

nubium, alt JSOO-^IOOO m s. m. — 30. 7. 1894, (No. 293.) 
^Sumatra occid.: In monte Ignivomo Merapi ad arbores in latere boreali-occid. Regio nubium, alt 

2400 m s. m. — 31. 7. 1894 (c, fr, maturo), (No, 294,) 



23* 




ISO ''• Scluffiiiir. 

Var. saxicola n, v^ar, 

iJilTert a typo praeter liabitationem cellulis alaribus ouilto majoribus valde pellucidis et leptodermicis, 
Java: Prov. Batavia, In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. Regio nubium, alt. 
1000 m ^, m.— ^'^l. 12. 1893 (c. fn maturo). (No, 395.) 



^ *Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr, montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa, Regio 
pluvialis, alt. ±600^?? s. m. — 28, 1. 1894. (No. 296.) 
Ibidem: Alt. 700m s, m, — 28. L 1894. (No. 297.) 
Ibidem: Alt. 750 m s, m, — 28. 1. 1894. (No, 298.) 
Ibidem: Alt. ±800 m s. m, — 28. L 1894. (No. 299.) 

* Sumatra occid.: Tn faucibus dictis ^Aneh^^ ad pedem montis Singalang ad rupes. Regio calida, 

alt. 535 m a. m, — 2L 7. 1894. (No. 300.) 
Ibidem: Ad saxa. alt. 450m s. m. — 21. 7. 1894 (No, 301.) 

Vai\ sub plana n. var. 

Differt a typo frondis marginibus subplanis, ciliis niarginalibus geminatis breviuribus hand hamatis, 
ala subtus dense setosa. 

Java: Prov. Preangen In decliv, austral, montis Pangerango; in hQrto montano >*TjibodaS'^ ad arbo- 

riim truncos. Regio nubium, alt. d= 1420 w s. m. — 23, 4, 1894 (No. 302.) 
Java: In monte Pangerango. In valle subseciva juxta viam versus Sindanglaija infra Tjibodas. Regio 

pluvialis, alt. 1350 m s. m. — 23. 4. 1894. (No. 303.) 
^Sumatra occid.; In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad arbores, Kegio nubium, 

alt. 1800 m s. m. — 24 7. 1894 (c, fr.), (No. 304.) ' 

Van subplana, forma propagulifera. 

Proveniunt formae ad M. foJiicoIam accedentes struetura teneriore, cilijs marginalibus saepe sirnpU- 
cibus et ramulis ecostatis marginalibus (propaguUs) saepissime obviis. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv, austral, ttiontis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

arborum truncos. Regio nubium, alt. 1710 w? s. m. — 24. 4 1S94 (c. calyptr. et pi cT. (No. 305.) 
Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum ^^Tjiburrum<f prope Tjibodas 

ad arborum truncos. Regio nubium, alt. 1635 m s. m. — 28. 4. 1894 (pi. cf et ?}. (No. 306.) 

Var. subplana, forma transit or ia ad M foUicolam. 

*Java: Prov. Batavia. in monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad folia viva. Regio 

nubium, alt. 1200— 1350 ?;? s. m. — 5. 12. 1893 (pb cf et ?). (No. 307-) 
^Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong ad frutices sepis silvestris loco dicto j*Puntjak«<. Regio 

pluvialis, alt. 1450i?i s. m. — 5. 1. 1894 (pi. ? et &). (No. 308.) 

Var. angustior n. var. 

Frons elongata multo angustior, quam in forma typica, marginibus revolutis, ciliis brevibus strictis 
baud hamatis. 

^Java: Prov. Preanger. In decHv. austral montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
arborum truncos. Regio nubium, alt. 1590;n s. m. — 24. 4. 1894. (No. 309.) 

* Ibidem: Alt, 1600 m s. m. —21. 4. 1894 (cum forma typica). (No. 310.) 

* Ibidem : Alt. 1630 m s. m. — 24 4. 1 894. (No. 31 L) 

Ibidem: Alt. 1645 m s. m. ~ 24 4 1894 (pi, cf et 9). (No. 312.) 

*rbidem: Alt, 1710m s. m, — 24. 4 1894. (No. 313.) 

Ibidem- Alt. 1760 m s. m. — 24. 4 1894 (a fr. jun. et pi d"). (No. 314.) 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum ^Tjiburrum^ prope Tjibodas ad 

arborum truncos. Regio nubium, alt. 1590 m s. m. — 2. 5, 1894. (No. 315.) 
*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

^Tjiburrum'> ad arbores. Regio nubium, alt. 1685 m s. m, — 2. 5. 1894 (pi o" et ?). (No. 316.) 



Planiae hidicae. Series L 



181 



Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan; in silva primigenia ad arbores, Kegio nubium, 

alt. ±1600 m s. m. -- 14. 2. 1894, (No. 317.) 
*^Sumatra occid.: In monte ignivomo ML'iapi ad arbores, Regio nubium, all. 1680 ;jj s. m, — 31. 7. 

1894. (No. 318.) 

49, Metzgeria foUicola n. sp. 

Dioica. Tenerrima pellucida foliis vivis arete adpressa pluries dichotoma vel e ventre continiia 
planissima, ad 30 mm longa, 0^7 mm lata (saepe minor)j costa tenuis 03 mm lata ventre pills sparsis fere 
biseriatis ftaccidioribus obsita supra et infra duobiis seriebus cellularum obtecta, cellulae centrales 
in sectione transversa 6 — 10 tenerrimae. Ala 13 — 14 cellulas lata, siibtus hand setosa, margine piano 
pi lis simplicibus (rarissime geminatis) fere omnibus apice suctorio-dilatatis instructa. Cellulae alares 
elongate -hexagonae, marginales fere duplo longiores qiiam latae, paiietibus teneria RamuH 9 cordati, 
haud raro elongati, ut margiaem alae superent, margine et in medio dorso setosi, supra nudi arche- 
goniis ad 20 exacte biseriatis, Calyptra pyriformis setosa. Rami c? nudi, omnino ut in M. hamaia, 

Mehgeria hamaiae affinis et forse illius specie! forma valde aberrans, sed notis supra laudatis Facile 
distingif^nda 

*Java: Prov. Preanger. In decliv^. austral, niontis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

folia Freycindtiae. Regio nubium, alt. \mOm s. m. — 24. 4. 1S94 (pL ?). (No. 319.) 
Ibidem : Ad folia viva, alt. 1600 m s. m. — 24. 4 1894 fpl. 9). (No. 320.) 
Mbidem: Alt, 1605 m s, m, — 28. 4, 1894. (No. 321.) 
Ibidem: Alt. 1640 m s. m. — 24. 4. 1894. (No. 322). 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
i^Tjiburrum«. Regio nubium, alt. ± 1900 «j s, m. — 2. 5, 1894, (No. 323.) 
Sumatra occid.: In monte Singalang; in regione inferiore in silva primaeva. Regio nubium, alt. 

1400— 1600 m s. m. — 26. 7. 1894, (No. 324,) 
* Sumatra occid: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient. Regio nubium, alt. 
1900 m s. m. — 24. 7. 1S94 (c. flore 9 et calyptr. jun.), (No. 325.) 



* 
* 



Sumatra occid,: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi. Regio nubium j alt. ±1500^/^ s. m. — 
30- 7. 1S94 (pL cf et 9). (No. 326.) 

50. Metzgeria consanguinea Schffn. 

*Java: Prov, Preanger. In decliv, austral, montis Pangerango; in horto montano ^Tjibodas* ad arbo- 
rum truncos rarissima. Regio nubium, alt. +\420m s. m. — 4. 5. 1894 (c. fr. jun.). (No, 327.) 



Java: In montis Pangerango regione alpina ad ramulis fruticum in cacumine montis. Alt, 2985 m 
s m. "- . 5. 1894. (No. 328.) 

15. Metxgeria Sandei n. sp. 

Dioica. Caespttosa, M. hamatae simillima sed saepe angustior marginibus valide revolutis, ab ilia 
ceterum his notis differt: costa valida ventre setosa dorso duabus, ventre quatuor (per spatia interdum 
tribus) seriebus cellularum obtegitur; infra dichotomiam dorso 3 — 4 ventre 6^-7 series cellularum costam 
tegentium invenies. Cellulae centrales in sectione transversa 14 — 17 parietibus subincrassatis, Ala Hr 18 
cellulas lata in pagina ventrali densius setosa margine geminato-setosa, setis multo brevioribus minus 
hamatis una alterave apice suctorio-ramosa. Cellulae alares minores angul is minute sed conspicue 
trigone incrassatis. Squama 9 obcordata margine et basi setosa. Calyptra clavato-pyriformis setis baud 
densis sed longis obtecta. 

Affinis est AL inynopodae, que autem costa ventere multo densius pilosa ibidemque normaliter sex 
cellularum seriebus obtecta et setis marginalibus densissimis gaudet. 

*Java: Prov. Preanger, In decHv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
arborum truncos. Regio nubium^ alt. 1545 m s, m. — 24. 4. 1894 (PI. 9). (No. 329.) 



182 V. Schiffiu^v, 

Mbidem: Alt. 1760 m s. m. — 24. 4. 1894 (pi. 9). (No. 330,) 

Java: Prov. Preanger. In decliv, austral montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

-Tjiburrum^ ad arbores. Regio nubium, alt, \72^Jm s. m. — 2, 5. 1894 (pi. cf cum M. hanuiia, c. 

fr. jun.)^ (No. 33L) 
^ Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad arbores, Regio 

alpina, alt 2380 m s. m. — 25. 7. 1894 (c. fr,). (No. 332.) 
^Ibidem: Alt. 2440m s. m, — 35. 7. 1894 (pU 9 et 8"). (No. 333.) 
^ Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient ad arbores. Regio alpina 

alt. 2390 m s. m. ~ 24. 7, 1894 (pi. ?), (No. 334.) 

52, Metzgeria conjugata S. O. Lindb. (?) 

Plata haec Javanica idem est ac M. conjugata ex insula Celebes in Herb* Lugd. Batav. a cl. S. 0. Lind- 
berg determtnata (vide Monogr. Metz. p. 33). Etiam cum planta europaea bene congruit^ sed dioica esse 
vddelur, plantas 9 tantum in venire mihi contigit, Etiam planta Celebica dioicam esse puto, specimen enim 
in herbario meo asservatum plantas cf tantum praebet. — Planta nostra ad frondis margines et superhcie 
baud raro surculos gemmiformes profert, 

Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum s^Telaga Bodas; ad viam supra vicum Wanaradja. 

Regio pluvialis, alt. vix 1000 m s, m. — 15. 2. 1894 (sterilis). (No- 335.) 
*Java: Prov. Preanger, In monte ignivomo Papandayan; in cultura Coffeae supra Tjisarupan. Regio 
pluvialis, alt, 1330 m s. m. - 14. 2. 1894 (pi. 9), (No. 336.) 

53. Metzgeria Lindbergii n. sp, 
(=1 M. conjtigafa Var. minor Schffn, (Jb. exot. Hep. in Nov. Act. Ac. Leop.-Carol. LX, p- 271, Nn 124.) 

Autoica. Frons dichotoma vel e ventre continua subplana marginibus planis plerumque omnino laevis 
vel hie illic setis brevibus baud raro suctorio-dilatatis simplicibus armata, costa dorso duabus ventre nor- 
maliter duabus (sed pet spatia tribus) seriebus cellularum tecta parce setosa; ala ad 15 cellulas 
lata, cellulis hexagonis angulis minute trigone-incrassatis vel omnino leptodermicis chlorophyllosis. Squama 
9 obcordata parce setosa, caiyptra dense sed brevius setosa. Ramuli cf extus omnino laeves- (Confer 
ceterum diagnosin loco supra cit.) 

A M conjtigafa pariter autoica notis laudatis certe diversa species manibus S. 0. Lindbergii, generis 
Mehgcriae munographi peritissiniij a me dicata. 

^Java: Prov. Batavia. Ad arborum truncos in horto botanico Buitenzorgensi. Regio calida, alt; dz260m 
s. m. — 22. 11, 1893. (No. 337.) 

*^Ibidem: Loco dicto ^Kletterpflanzenquartier*. — 15. 12. 1893. (No. 338.) 

* Ibidem: 10, 3. 1894. (No. 339.) 

Ibidem: In topiaria. 19. IL 1893 (c. fr. maturo et cf). (No. 340.) 

Ibidem: 25. IL 1B93 (9 et cT). (No.34L) 

Mbidem; 14. 4 1894 (c. fr. jun, et d). (No. 342.) 

Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi. Dessa Dramaga, ad arbores. Regio calido, alt. t^2k}0 m 

s, m. — 26. 12. 1893 (c. fr. et cf), (No. 343.) 
'Java: Prov. Batavia- In colle >*Gunung Pasir Anginc prope Gadok ad arbores. Regio calida, alt. 

dzSno m s. m. — 24. 3. 1894 (c. fr. jun. et cT). (No. 344.) 

* Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi ad arbores in zona infra silva primaevam. 

Regio nubium, alt- 1600"-I680m s- m. — 30. 7. 1894 (c. h\ jun. et cT). (No. 345.) 

54. Metzgeria hamatiformis Schffn. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamcndong; in silva primaeva apud lacum »Telaga Warna« ad 
arbores. Regto pluvialis, alt. d- 1400 m s. m. — 5. 1. 1894 (c. fr- et c?). (No. 346.) 



Pianfac Indicae. Series L 



183 



*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Paiigerango apud locum dictum ^Artja« in silva pti- 

maeva ad aiborus. Regio pluvialis, alt. 1 120 m s. m, — 7. 4. 1894 (c. fi% et cf). (No. 347.) 
Java: Prov. Preanger. In decliv^ aiustral montis Pangerango; in silvis primaevts supra Tjibodas ad 

arborum truncos, Regio nubium, alt. ±1500;?/ s, m. — 18. -1. 1894 (c. \'\\ et rf ). {No. 348,) 
Ibidem: AIL 1500 m s. m. — 24. 4, 1894 (c. fr. jun. et cf). (No. 34tK) 
Ibidem: Att. 1550 m s. m. — 24. 4. 1894 (? et rf). (No. 350.) 
Ibidem: Alt. 1560;;; s. m. — 2L 4. 1894 (c. fr. et cf ). (No. 351,) 

Ibidem : Alt. 1640 m s. m. — 24. 4 1894 (c. ft\ jun. et cf cum M. hamafa). (No. 352.) 
*Java: Prov; Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum >>TjibiirrLim- prope Tjibodas 

ad arborum truncos- Regio nubium; alt. 1555 m s. m, — 28. 4. 1894 (c. fi% et (f). (No. 353.) 
Java: Prov. Preanger. In decliv. austral montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

wTjiburriim^> ad arbores. Regio nubium. alt, 1860/7/ s. m. — 2. 5. 1894 (c. fr. jun. et (f cum 

M Inimahi). (No. 354.) 
Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomiMerapi in silva primaeva ad arbores. Regio nubium 
-alt. 1760/;/ s. m. — 30. 7, 1S94 (c. fr. et cT)- (No. 355.) 



Re^rin calida, alt 100—15(1/// 



55, Hymenophyton Malaccense Steph. 

Insula Singapore: In monte »Bukit Timah*^ prope fontem ad terram 
s. m. — 0. 11. 1893 (pUcT). (No. 356.) 

Leptotheceae. 

56. Pallavicinia radiculosa (Sande Lac.) Schffn. 

Java: Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra »Tjiburrum'^ prope Tjibodas, vapore aquarum cali- 

darum velata. Regio nubium, alt. 2140 m s- m. — 2. 5. 1894 (c. fr. et pi. cT). (No. 357.) 
Ibidem : 4. 7. 1894 (c. fr. et pi. cf)- (No. 358.) 

57. Pallavicinia Indica n. sp, 
(=: P. Lyelli auct. quoad pi. Javanicam.) 

Dioica. Caespitosa, repens, laete viridis, Frons 20 — 35 m;?/ longa ±A mm lata lanceolata vel lineari- 
lanceolata parce dicbotoma vel saepius e ventre innovata, subtus ad costam parce radicellosa per spatia 
eradicellosa. Costa supra subconvexa medio 10 — ^11 cellulas crassa: fibra centralis optime detinita in sec- 
tione transversa ± 20 cellulis minimis formata. Ala unistratosa margine remote subdentata vel omnino 
fere integerrima; cellulae laeves. Planta 9 major, latior. Involucrum externum cupuliforme margine ciliatum 
internum anguste cylindricum ore ciliato-dentatimi, Calyptra nunquam ex ce dens. ^4" *A longi- 
tudinis involucri interni adaequans, superficie usque ad apicem archegoniis sterilibus conspersa. Cap- 
sula subcylindrica, seta ad 23 luiu longa. Sporae dilute flavae pellucentes inconspicue reticulatae (\ erru- 
cosae). Elateres longissimi fibra gemina (interdum medio trlgemina) rufobadia cuticula scabra. 

Planta c? minor angustior. Squamae perigoniales secus costam (nunquam in ipsa costa) in alam Ion- 
gitudinalem margine inciso-dentatam vel subciliato-dentatam coniluentes, costa ipsa supra nuda vel raris- 
si me una aiterave squamula accessoria minutissima instructa, 

PaUavidnia Lvellii nostras diversa est his notis: Frons latior, calyptra matura involucrum internum 
semper superans, archegonia sterilia ad basin tantum calyptrae. Capsula major, sporae diametro y^ majores 
intense reticulatae, elaterum cuticula laevis. Squamae perigoniales baud tarn conspicue in alam confluentes 
et marginibus anterioribus grosse ciliatis valde in costam transgredientes, in costa ipsa semper invenies 
squamulas multas, quarum una aiterave antheridium in gremio fovet. — Pall, Hibeniica sporarum et Infln- 
rescentiae cf indole longius recedit, 

*Java: Prov. Batavia. In horto dicto ?>CuItuurtuin« ad Tjikeumeuh prope Buitenzorg ad fossas. Regio 
calida, alt, ±250^? s. m. 24. 11. 1893 (c. fr. et pi cf), (No. 359.) 




tB4 ^' Schfffner, 

Ibidem: IS. 12, ]S93 (c. fr et pL cT). (No. 360.) 

Ibidem: 27. 2. 1894 (c. fr,). (No.36L) 

Ibidem: 8, 3. 1S94 (e. fr). (No. 362.) 

^Java: Prov. Batavia, In agio BuitenEorgensi, Kampoiig Tjikeumeuh ad terram argill. humid^iin ad 

nuvii i-ipas. Regio calida, alt ± 200 m a. m. — 2. 7. 1894. (No. 363.) 
'Java: Prov. Batavia, In vicinitate urbis Buitenzorg, Batu Tulis Ketjil inler saxa secus viam. Regio 

calida, alt ±200 n^ s. m. — 23. 1 1. 1893. (No. 364.) 
^Java: Prov. Batavia. In agro Buitenxorgensi, Kotta Batu ad terram. Regio caltda, alt. -^300 m s. m. 

— 7. 2. 1S94. (No. 365.) 

Java: Prov, Batavia. In nionte Salak in silvis primaevis ad iatns septentr in via cava iimbrosa ad 

terram* Regio pluvialis, alt. 680m s. m. (No. 366.) 
*lbidem: Ad terram, alt. 800 w s. m, — 5. 12. 1893 (pi. cf). (No, 367.) 
Sumatra occid.: Ad ripas fluminis prope Padang-Pandjang. Regin pluvnalis, alt. 690 w. — 23. 7. 

1 894 (pi. d ). (No. 368.) 
* Sumatra occid.: In taucibus dictis »Aneh^ ad pedem montis Singalang ad terram. Regio calida, 

alt. 553**1 s. m. — 21.7, 1894 (pL rf), (No. 369.) 
^Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi in silva primaeva ad terram. Regio 

nubium, alt. 2120?;^ s. m. — 30. 7. 1S94. (No, 370.) 

Var, major n. van 

Est forma fronde ad Q cut longa, 4 — ajrn;? lata* Ceterum omnino congruens cuni forma typica, qua- 
cum saepe formis intermcdiis conjungitur. 

Java: Prov. Batavia. »Gunung Pasir-Angin<f prop e Gad ok ad fontem. Regio calida, alt. ±500 m s. m. 

— 24. 3. 1894 (pL ? et d). (No. 371.) 

*Java: Prov; Batavia. Ad decliv. septentn montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 
pluvialis. alt. ±800 m a m. — 28. 1. 1894 (No, 372.) 



m 58. Pallavicini Levieri n. sp* 

Dioica. E majoribus, ad ar bo rum cortices et radices et adarbore.s putridos, Laxe caespi- 
tosa arete repens amoene dilute viridis pe Hue ens. Frons ad 7 cm longa 5 — 8 mm lata dichotoma et e 
ventre costae lateraliter innovans subtus ad costam hie illic radicellis brevibus brunneolis instructa per spatia 
nuda. Costa valida supra plana subtus eonvexa medio 15 ce Hulas crassa fibra centrali bene distincta 
brunnea in sectione transversa ± 15 cellulis minimis formata. Ala unistratosa e celiulis magnis leptoder- 
micis laevissimis formata, margine remotissime et valde inconspicue denticulata. Planta 9 nriajor latior. 
fnvolucrum exterum cupuliforme margine incisum laciniis dense ramoso-ciliat is, internum longe 
cylindricum ad 10;/7j;2 longum primum ore compresso curvato clausum ibidemque clliato-incisum, 
Calyptra vix Y^ involucri intern! longitudinis adaequans usque ad apicem archegoniis steriiibus conspersa. 
Capsulasubcylindrica valvis duobus apice connexis dehiscens. Sporae rufofuscae granulataej elateres 
longissimi bispiri cuticula laevissima. 

Planta cf in uno eodemque caespite cum ? vel caespites proprios formans, minor gracilior. Squamae 
perigoniales profunde incisae intermixtis squamulis steriiibus, irregul ariter pluri seriatae 
dense vellere per spatia costam ipsam obvelantes. Antheridia magna subexserta solitaria in squa- 
marum alveo. 

Species magna elegantissima notis supra laudatis facile dignoscenda, amicissimo Dr Aemilio Levier 
brj^ologo Florentine praestantissinio lib enter dicata. 

*Java: Prov. Batavia, Ad decliv, septentr montis Pangerango apud locum dictum Artja^ in silva pri- 
maev^a ad arbores. Regio pluvialis, alt. \l20m s. m. — 7. 4. 1894 {pi. ?;. (No. 373.) 



Planiae hidicae. Series L 



185 



*Java: Prov. Batavia, In nionte Megameiidong; in silvis secus viam supra pagum Tugu, Regio plu- 

vialis, alt. ±1000 m s. m. — 19. 1. 1894 (pi. cf). (No. 374.) 
Java; Prov, Batavia. Tn moiite Megameiidong; in silva primaeva apud lacum *Telaga Warna^^ ad 

terram inter arborum radices ad ripas lacus vulcanici, Regio pluvialis, alt. i: 1400 m s. m. — 5. 

L 1894 (pi. cT). (No. 375,) 
Java: Prov, Preanger. In decHv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra ^Tjibodas^ ad 

truncos putridos. Kegio nubium, alt. 1590f« s. m. — 24. 4. 1894 (partim c. fr. maturo). (No. 376*) 
Ibidem: AlL 1630 m s. m. — 24. 4 1894 (c. fn jun.). u\o. 377.) 
-* Ibidem: Alt. 1675 m s. m. — 24. 4, 1894 (pi. ?). (No. 378.) 

Ibidem: Alt, 1710 m s, m. — 24. 4. 1894 (partim c. fr, mature et pL J) (No. 379.) 
*Java: Prow Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum ^^Tjiburruni^ prope Tjibodas 

ad truncos putridos. Regio nubium, alt. 1645 m s. m. — 28. 4. 1894 (pi. 9). (No. 380.) 
"Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi. Regio nubium, alt, 2120 ;/i s. m. ~ 30. 

7. 1S94 (pL d"). (No. 38 L) 

Var.^ imp effect a n, var. 

Multo minor plus duplo angustior ala per spatia male evoluta fibra centrali e cellulis vix incrassatis 
baud brunneis formata* Pro certo est forma minus evoluta Pall. Levieri. Inflorescentias 9 juveniles vidi. 

Plantam banc a cl J. Mass art anno 1895 in Java lectam habeo; ipse formam ad hanc varietatem 
accedentem legi: 

Java: Prov. Preanger In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regio nubium, alt. ± 1500 m s. m. (No. 382.) 



59. PaUavicinia (subgen. Mittenia) Zollingeri (Gott.) Schffn. 

*Java: In monte Pangerango: in silvis primaevis supra Lebak Saat ad terram. Regie nubium, alt. 
2200 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. jun. et c?). (No. 383.) 

*Java: In montis Pangerango regione alpina ad terrain. Alt 2620 w s. m. — 9. 5. 1894 (pi. cf). 
(No. 384.) 

Ibidem: AIL 2670 m s. m. — 9. 5< 1894 (a fr. jun. et pi. d). (No. 385.) 

Ibidem: Alt. 2780 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. mature). (No. 386.) 

Ibidem: Alt. 2820 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. maturo). (No, 387.) 

Ibidem: Alt. 2870 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. maturo et pi. d"). (No. 388.) 

Ibidem: Alt. 2890 m s. m. — 9. 3. 1894 (a fr. maturo et pi. cf). (No, 389.) 

Ibidem: Alt. 2920 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. maturo et pi. d"). (No. 390.) 

Ibidem: Alt. 2950 m s. m. — 9. 5, 1894 (c. fr, maturo et pL d). (No. 391.) 

"Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, secus torrentem ad ter- 
ram. Regio nubium, alt ±2000;;; s, m. — 24. 7. 1894 (forma minus divlsa, humilior, pi. cf). 
(No. 392.) 

^Sumatra occid.: Tn monte ignivomo Merapi, in decliv. boreali-occid, ad terram, Regio nubium, alt. 
2120 m s. m, - 3L 7. 1894 (pi. ?). (No. 393.) 

* Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomo Merapi ad terram. Regio alpina, alt. 2b00m s. m. 
- 30, 7. 1894 (pi. d"). (No. 394.) 

Codonioideae. 
60. Treubia insignis Goebel. 
Java: Prov. Preanger. In decliv. austral montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

truncos putridos rara. Regio nubium, alt 1710— 1720 i« s. m. — 24. 4. 1894. (No. 395,) 
Ibidem: Alt 1760 m s. m. — 24. 4, 1894. (No. 396.) 

DeEiksthriften der mathem.-naturw* CL LXVII. Bd. -t 



186 K Schiffner, 

Haplomitrioideae. 

6L Calobryum Blumei N. ab E. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak in silvis primaevis ad latus septentr. ad ti uncos putridos inter 
^ muscos, rarissimum- Regio nubium^ alt ± 1300 jii s. m. — 5. 12. 1894 (a flor,)* (No. 397.) 

Java: Prov. Preangen In decliv. austraL montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
^Tjiburrum" ad truncum putridum inter Riccardiam etc. rarissimum. Regio nubium, alt 202S //^ 
s^ 111^ _ 2, 5. 1894 (pL c? et c. fr. maturo)- (No. 398.) 

Sumatra occid.: In monte Singalang; \n silvis primaevis ad decliv. orient, ad truncos putridos, raris- 
simum. Regio nubium, alt. 2000 m s. m. — 24. 7. 1894 (c, Oor,), (No, 399.) 

JUNGERMANIACEAE AKROGYNAE. 

Epigoniantheae, 

62. Marsupella vulcanica n. sp. 

Dioica. E minimis inter congeners, caespites densos intense nigros subnitentes format E caiidice 
rhizomoideo stolonifero erecta 2—3 mm alta^ surculi steriles vlx \*6mm longa dense foliosi foliis parvis 
ihO'2mm longa e! aeqiie lata ad V^ longitudinis incisa sinu fere rectangulari subacuto lobis rotundatis, 
surculi ? et cf densissime foltosi clavaeformes folia inferiora enim minima sensim majora. Cellulae foiti 
rotLindatae angulis trigone incrassatis, submarginales :±^0'0\7 mm diam,, marginales minores. Inflor 9 
capitata, foliis valde patulis, subfloralibus et invukicralibus latioribus quam longis caulinis multo 
majoribus ad V*— Va tantum incisis sinu latissimo obtuso lobis subacutis. P'^olium involucrate alteram 
saepe 3-partitum est. Perianthium late conicum vix plicatum apice brunnescente involucrum adaequans 
vel paulo superans. — Folia perigonialia subinvolucralibus simillima sed basi magis excavata antheridia 

1 — 2 foventia. 

MarsupeUae FmtcUi nostrati valde affinis, quae autem diftert: caespitibus brunneiSj statura majore, 
foliis profundius et angustius incisis (sinu acutangulo), lobis acutis, foliis involucralibus erectis, perianthio 

omnino immerso hyalino tenero, 

Java: Prov. Preanger In monte ignivomo Papandayan in cratere ad terram. Regio nubium, alt. 2000 m 

s. m. — 14. 2. 1894 (c. per. et pi. cf ). (No. 400.) 
Java:. Prov. Preanger. In cratere »Kawah Manuka. Regio nubium. alt. dzl750 — 1860 ;w s. m. — 12, 

2. 1894 (c. per. et pi. cf), (No. 401.) 
Sumatra occid.: Ad decliv. boreali-occid. montis ignivomi Merapi, inter saxa vulcanica. Regio alpina, 

alt ±2500 m s. m. — 31. 7. 1894 (c. per et pi cT). (No. 402.) 

63. Marsupella Sumatrana n. sp. 

Dioica. E majoribus, rufobadia, erecto caespitosa^stolonifera e caudice rhizomoideo ± \^mm alta 
subaequaliter dense foliosa. Folia caulina oblato circularia I'SiJ/mlata sinu levi valde obtuso em ai- 
ginata lobis late rotundatis subinaequalibus, marginibus versus basin anguste revolutis. Cellulae 
ovales subsinuatae trigonis magnis, submarginales 0*023x0^016 f;r;;;, marginales minores. Folia subin- 
v^olucralia caulinis baud multo majora, involucralia majora erecta sinu parvo angustiore rotundato bre- 
viter biloba. Perianthium alte liberum ad V,-? longitudinis tantum adnatum immersum solidum ore valde 
contracto dentatum subpHcatum. Capsulae valvaeOStww longae ovato-lanceolatae. Seta pro ratione crassa 
4'^mm longa. — Planta d" sterili simillima sed folia perigonialia magis ventricosa sinu acutiore incisa; 

antheridia gemina. 

Formis minoribus MarsupeUae eniarginaiae baud dissimilis, notis laudatis facile dignoscenda. 
Sumatra occid.: Ad decliv, boreali-occid. montis ignivomi Merapi ad terram. Regio nubium, alt 
2120 m s. m. - 31. 7. 1894 (c. fn et cf). (No. 403.) 



Piauiac Insulae. Series L 



187 



^M Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivonii Merapi, ad terram vulcanicam. Regio alpina, alt. 

I 2350—2450 m s. m. — 30. 7. 1894 (a peiv et pL cf). (No. 404.) 

H Ibidem: Infra craterem ad terram. Regio alpina, alt. ±2600 wj s, m. — 3!. 7. 1894. (No. 405.) 

H *Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi in silva priniaeua. Regio nublam, alt. ±2120 ;;i s. m, 

H — 31. 7. 1894 ftransitus ad var. Inridam). (No. 406,) 

H Var, lurida n. var. 

B Statura gniciliore foliis laxius dlspositis necnon colore lurido-viridi a typo recedit, quocum formis 
intermediis conjungitur, 

Sumatra occid.: Ad decliv. occid, montis ignivomo Merapi ad terram vulcanicam. Regio alpina^ alt. 
2400 ?ii! s, m, - 30. 7. 1394. (No. 407.) 

Nardia Siibgen. nov. Gongylothalamus. 

Ramis ventralibus ex angulo amphigastrii ortis, amphigastriis profunde bifidis^ bulbo hypogynu valde 
evoluto subglobosoj penanthio immerso. 

64. Nardia notoscyphoides n. sp. 

Dioica. Habitu magiiitudineque Nardiae scalart similis sed intense viridi-lutea rufescens* Caulis 
sterilis repens ±1 cm longiis ventre interrupte pallide radiceilofiiis ventraliter ex angulo amphiga- 
st riorum in no vans. Folia late ovata asstirgentia 1^2 t;^m longa 1 mm lata, basi lata cauli adnata dorso 
subdecurrentia. Cellulae magnae ovales sinuatae trigonis magnis, submarginales 0'033x0'028 m/jf, mar- 
ginales subaequales. Amphigastria conspicua late lanceolata ad 7^ f'^r^ bifida. Planta ? brevior 
densius foliosa foHis siirsiim assurgentibus versus apicem sensim majoribus. Caulis infra inflorescentiani 
in bulb urn magnum subglobusum radicelliferum solidum ampliatus. Folia subinvolucralia basi 
dorsali cauH, ventral! bulbo adnata oblique ovata majora, amphjgastrium siibinvolucrale a ceteris valde 
remotum in fronts bulbi affixum, caulinis multo majus ovato lanceolatum minuii profunde fissum et lateribus 
denticuHs duobus auctum. Folia involucralia ^ubinvolucralibus duplo angustiora longe linguaefor- 
mia integerrima, bulbi lateribus affixa, amphigastrium involucrale aequimagnum ovato-lanceolatum uno 
latere cum folio in vol. adjacente connatum, apice breviter acuteque incisum bulbi fronte adnatum, Perian- 
thium conicum subpHcatum immersuni involucro dimidio brevius ad Vz longitudinis cum involucro 
connatum ore subciliato-dentatum. Calyptra basi lata bulbi fundo insidens crassiuscula superficie uno alte- 
rove archegonio sterili conspersa. Sporogonia matura desiderantur. 

Planta <f sterili similis. Folia perigonialiain caule primario ad lO-juga caulinis minora cava, basi dor- 
sali lobulo rotundato aucta. 

Valde afflnis Nardiae Jackii Steplr, quae autem est planta multo mollior tenerior foliorum areolatione 
omnino alia necnon foliis involucralibus dentatis. Una cum specie confrontata forse proprii generis inter 
Noioscyplmm tt Eunardiam intermedii typum sistit- Colorem areolationem, amphigastria fissa et bulbum 
Noioscyphi habet perianthio autem cum Eunardiis convenit Etiam cum genere novissimo Gyrothyra 
Howe (BulLToney Bot. CI. XXIV. p. 201 ff. Tab. 302, 303 [1897]) comparanda. In statu sterili etiam kxNoio- 
scypko paroico (vide infra) foliis latioribus distinguenda. 

*Java: Prov, Batavia. In monte Megamendong secus viam supra pagum Tugu ad terram. Regio plu- 
vialis, alt. 1250 m s. m. — 5. 1. 1894 (pL cf inter Nardiam irtmcaiam). (No- 408,) 

Ibidem: Alt. 1350 m, — 5. 1, 1894 (pi. c^ et 9 c, pen). (No. 409.) 

Subgen, Eucalyx S. 0. Lindb. 
65. Nardia Hasskarliana (N. ab E.) S. 0. Lindb. 

* Java: Prov. Batavia. Ad pedem montis Satak ad viarum cavarum latera, Regio calida, alt. ± 500 m 
s. m. — 4. 12. 1893. (No- 410.) 

24 • 



188 1^- Schiffner, 

Java: Prov. Batavia. Ad viL^rum cavariim latera inter GcUiok et PasirMuntjang. Kegio calida, alt. ^^Om 

B. m. — 6, 4, 1894 (c. pen et d"). (No. 41 L) 
*Ibidem: (Forma brevior, c. per), (No. 412.) 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud Pasir Muntjang ad teiTam> Regie 
* calida, alt. 660 m s, m. — 6. 4. IS94 (c. fr. maturo). (No. 413.) 

*Java: Prov^ Batavia. Ad decHv. austral montis Pangerango apud locum dictum »Artja-?; Dessa Artja 

ad terram. Regio pluviali?, alt. 800 m s. m. — 6. 4. 1894 (pL i^), (No. 414.) 
*Java: Prov. Preanger. In decHv. austral, montis Pangerango; In horto raontano s^Tjibodas« ad terram- 

Regio nubium, alt. ± 1420 m s. m. — 1 1. 5. 1894 (forma brevior). (No. 415.) 
*Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto ^Daradjat^ prope Garut Regio nubium, alt. ± 1730 m s. m. — 

12. 2. 1894 (c. per. et cf), (No. 416.) 
Sumatra occid.: In faucibus dictis ^ Anch^ ad pedem montis Singalang ad terram. Regio calida, 

alt. 610m s. m. — 21. 7. 1894 (c. per). (No. 4170 
Sumatra occid.: In monte Singalang; in regione inferiore ad terram. Regio pluvialis, alt. ±800 — 

1000 m s. m. — 24, 7. 1894 (c. per. et cf). (No. 418^ 
^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad terram. Regio nubium, 

alt. 1720 m s. m. — 24. 7. 1894 (c. per.). (No. 419.) 

* Sumatra occid.: Ad decliv, occid. montis ignivomi Merapi ad viarum cavarum latera supra vicum 

Kotta-bahru. Regio pluvialis, alt. 1100— 1200 ii/ s, m. — 30. 7. 1894 (forma abbreviata). (No. 420.) 

* Sumatra occid.: In urbe Fort de Kock ad terram. Regio pluvialis. — 29. 7. 1894 (c. per.). (No. 42 L) 
^Sumatra occid.: In valle »Lobang Karbau^^ prope Fort de E^ock ad terram. Regio pluvialis, alt. — 

29. 7. 1894 (c. per.). (No, 422,) 

Var. virens n. var. 

Gracilior minus dense foUosa dilute viridis (baud plus minus intense purpurascens). 

Jav a: Prov. Batavia. Ad pedem montis Salak ad viarum cavarum latera, Kegio pluvialis, alt. 610 m s. 

m. — 4. 12. 1893 (c. per. et cf). (No. 423.) 
Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad terram. Regio 

pluvialisj alt, 800m s. m. — 28. 1. 1894 (pi cum Nanliii ieiragoud), (No, 424.) 

66. Nardia Ariadne (Tayh) Schffn, 

Insula Singapore; In monte ^Bukit Timah^ ad terram graniticam. Regio calida, alt. 100 — 150jn 

s. m. — 6. 11. 1S93 (c. per). (No. 425.) 
Java: Prov, Batavia. In vicinitate urbis Euitenzorg. Kampong Mandarena ad terram. Regio calida, alt, 

±250?/^ s. m. — 1,3. 1894 (c. per.). (No. 426.) 
Java: Prov. Batavia, Ad pedem montis Salak ad viarum cavarum latera. Regio calida, alt, ±500/;^ 

s. m. — 4. 12. 1893 (c. pen). (No, 427.) 
^Ibidem: Regio pluvialis, alt. 610 m s. m. — 4, 12, 1893. (No. 428.) 
*Java: Prov. Batavia. Gunung Pasir-Angin prope Gadok ad terram. Regio calida, alt. ±500 m s, m. 

— 24. 3. 1894 (forma cellulis foliorum subminoribus^ c. fr.). (No. 429.) 
*Java: Prov. Batavia. Ad viarum cavarum latera inter Gadog et Pasir-Muntjang. Regio calida, alt, 

460 m s. m. — 6. 4. 1894 (c. per.). (No. 430,) 
^Sumatra occid,: Ad viae cavae latera prope Padang-Pandjang, Regio pluvialis, alt 670?// s. m. — 

27. 7. 1894 (c. per.). (No.43L) 

68. Nardia comata (N. ab E.) Schffn. 
(^z Jtmger mania comata N. ab E., PlagiochUa comata N, ab E., Jmigerniania Jmtghuhmana N. ab E.) 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 
pluvialis, alt. ±600 m s, ni, - 28. 1. 1894 (c. fr. et pi cf ). (No, 432.) 



Plauiae huiicae. Series L 



189 



■^ Ibidem: AIL ±800;;; s. m. — 28. L 1894, (No. 433.) 

^B Java: Prov, Batavia. Ad decliv. septentr. mantis Pangerango apud locum dictum ^Artja* ad viaiuni 

^H cavarum iatera. Regio pluvialis, alt. 860 Wi s. m. ^ 7. 4. 1894 (c, per raris et pL cf), (No. 434,) 

W^ ^Sumatra occid.: In faucibus dictts >Aneh<s ad pedem montis Singalang ad terram. Regio calida, 

I alt. 470 m s. m. — 2L 7. 1894 (c per. et pi. cf). (No. 435.) 

■ *Siimatra occid.: In valle »Lobang-Karbai]* prope Fort de Kock ad rupes arenac. Regio pluvialis. 

I —29/7. 1894. (No. 436.) 

I 68, Nardia longifolia n. sp. 

' Dioica, E maj ibus, 15— 30 mm longa cum foliis explanatis ± 4 mm lata, laxe caespitans repens 
flavoviridis, rliizoidis longis rubentibus vel rubds. Folia explanata, linguaeform ta ±2 nun longa I'G mui 
lata, dorso subdecurrentia cauli late affixa interdum subundulata basi ventrali margine paulo revo- 
luta. Cellulae magoae, marginales 0' 054X0 "054, centrales et basales multo majores, pelkicidae fere 
leptodermicae trigonis minimis, cuticula minute granulata. Amphigastria nulla. Folia involucralia 
caiilinis similia magis undulata. Perianthiuni alte emersum, conico pyramidatum supra obtuse trigonum 
ore breviter ciliatum. Planta cf sterili simillima folia perigonialia basi minute saccata, antlieridiis solitariis, 

Vaide affmis Nardiae conudae, quae autem primo visu discrepat statura robustiore, foliorum margi- 
nibus ventralibus ac dorsalibus valide revolutis, cellulis plus quadruplo miiioribus valde incrassatiSj cuticula 
gross e verrucosa. 

Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad terram in ripis tor- 
rentis. Regio nubium, alt, 2000 ti* s. m. — 24. 7. 1894 (c. per. et cT), (No. 437.) 

69. Nardia truncata (N. ab E,) S cliff n. 
{-^ Jungerii^atiia polyrhha Sande Lac. nee Hook, in Lehm, Pug, VI! e spec. origJ) 

Species fere vulgaris valde variabilis quoad colorem mox omnino viridi mox flavescente vel rufo, plantae 
statura breviore vel graciliore, foliorum forma angustiore vel latiore necnon areolatione; inveniuntur enim 
formae plerumque virides cellulis hexagonis parietibus tenutbus, trigonis vel omnino nullis vel parvis (forma 
iypica\ et formae saepe rafae cellulis valde incrassatis trigonis rotundatis permagnis areolatione igitur 
omnino dissimiles (Var. j3 crassireiis). Sed hae formae extremae connectuntur innumeris gradibus intermediis 
baud raro in uno eodemque caespite cum illis obviis; et mirabile dictu inveninuntur saepe in uno eodemque 
surculo folia vicina tenere areolata et cellulis valde incrassatis trigonisque magnis instructa (formae trait' 
sitoriae). 

Java: Prov. Batavia, Buitenzorg ^^Lebak-Pasar« ad viae cavae Iatera. Regio calida, alt. 2%0m s. m. — 

2, 4 1894. (No, 43s.) 
Java: Prov. Batavia. In borto dicto »Cultuurtuin^ ad Tjikeumeuh prope BuitenEorg ad fossarum mar- 

gines. Regio calida, alt. ±250m s. m. — 24. 11. 1893 (a fn et f^). (No. 439.) 
Ibidem : Ad terram, — 27. 2. 1894 (c, per.}. (No. 440.) 
Ibidem: 8. 3. 1894 (c. fn cum JackieUa). (No. 44 L) 
Ibidem: 14. 4. 1894 (c. per.). (No. 441 a) 
*Java: Prov. Batavia. In agro Buitensorgenst, Tanah-Sereal ad terram. Regio calida, alt. ±250;^^ 

s, m, — 24 I. 1894 (c. per. et pi. o). (No. 442.) 
Java: Prov. Batavia. In vicinitate urbis Buitenzorg prope KanipongMandarena ad terram. Regio calida, 

alt, ±200 m s, m, ^ 27. 1 1. 1893 (c. fr. et pL jy (No. 443,) 
*Ibidem: Alt ±250m s. m. — 1. 3. 1894 (c per et pi cf), (No. 444.) 
Java; Prov. Batavia, In agro Buitenzorgensi; Kampong Baru ad terram. Regio calida^ alt, ±230 m 

s. m. — 1 L 3. 1894 (c. per. et pL cf). (No. 445.) 
*Java: Prov. Batavia. Gunung Pasir-Angin prope Gadok ad terram. Regie calida, alt ±500m s. m. 
— 24. 3. 1894 (c. fr.). (No. 446.) 



190 K SchiJJncr, 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Pangeraiigo apud Paair Muntjang ad terrain, Regio 
calida^, alt. 660 ff/ s. m. — 6, 4. 1894 (pi rf, cum Nofoscypho parotco). (No. 447.) 

*Java: Prov. Batavia, Ad pcdem montis Salak ad viarum cavarum latera. Regio pluvialis, alt. 610 iw 
s. m, — 4. 12. 1893 (c. fr, una cum Noioscypho paroico). (No. 448.) 

*^Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Regio plu- 
vialis, alt 1300 m s. m. — 5. L 1894. (No. 449.) 

*Java: Prov, Preanger, In decliv. austral montis Pangerango prope Tjibodas ad viam versus Sin- 
danglaija ad terram. Regio pluvialis, alt. 1305 m s. m. — 23. 4. 1894. (No. 450.) 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum >Tjiburrum < prope Tjibodas 
ad terram. Regio nubium, alt. 1430 m s. m. — 28. 4. 1894. (No. 451.) 

* Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh<* ad pedem montis Singalang ad terram. Regio calida, 

alt. ±36077/ s. m. — 21, 7. 1894. (No. 452.) 

* Ibidem: Ad saxa. Ait. 4M m s. m, — 21. 7, 1894. (No. 453-) 
Ibidem: Ad terram. Alt. 450— 470 m s. m. — 21. 7. 1894. (No. 454.) 

*Ibidem: Prope Dessa Padang-Singalang ad terram. Alt. 530 wi s. m. — 2L 7. 1894. (No. 455.) 
Ibidem: Alt. 560m s. m. — 21. 7. 1894. (No. 456.) 
Ibidem: Regio pluvialis, alL 610*//. — 21. 7, 1894 (pL o'')- (No. 457.) 

^Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad terram. Regio alpina, alt. ±2800 t/^j s. m. — 
25. 7. 1894. (No. 458.) 

Formae transitoriae. 

*Java.: Prov, Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum »Tclaga Warna^« ad 

viae cavae latera. Regio pluvialis, alt. ± 1400 m s. m, — 5, 1. 1894 (c, fr.). (Nr. 459.) 
Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto ^Daradjat* prope Garut. Regio nubium^ alt. ± 1730 in s. m. — 

12. 2. 1894. (No. 460.) 
*Java: Prov. Preanger, In monte ignivomo Papandayan* locis udis ad viam in silva primaeva. Regio 

nubium, alt. 1500— 1600 ^i/ s. m. — 14. 2. 1894. (No. 461.) 
Java: Prov, Preanger. Infra lacum vulcanicum ^Telaga bodas«, locis udis secus viam. Regio nubium, 

alt. laiOm s. m. — 15. 2. 1894 (No. 462.) 

Var, crassiretis n, var. 

Java: Prov. Preanger, In Cinchoneto >^Daradjat«^ prope Garut. Regio nubiLimj alt. iH1730ws. m. — 

12. 2. 1894, (No. 463.) 
Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan. Regio nubium^ alt. ± 1600 m s. m. — 14. 2. 

1894. (No. 464.) 

70. Nardia tetragona (Lndnb.) Schffn, 
{^JHugerntania JlexicauVis var. dedpieus N. ah E. ^ e spec. orig. !) 

Java: Prov. Batavia. In horto botanico Buitenzorgensi ad terram. Regio calida, alt. ±260 m s. m, — 

22. U. 1893 (c. per.). (No. 465.) 
Ibidem: Ad terram secus vias. — 10. 3* 1894 (c. per.). (No, 466.) 
Java: Prov. Batavia In horto dicto »Cultuurtuin« ad Tjikeumeuh prope Buitenzorg ad fossarum mar- 

gines. Regio calida, alt. ±250 m s. m. — 24. 11. 1893 (c. per.). (No. 467.) 
*Ibidem: Ad terram. — 27. 2. 1897 (c. per. -h Nardia trmrcata). (No, 468.) 
Ibidem: 14. 4. 1894 (pi. r?). (No. 469.) 
^Java: Prov. Batavia. In vicinitate urbis Buitenzorg, Kanipong Mandarena, ad terram. Regio calida, 

alt. 250 *« s. m. — 1. 3. 1894 (forma brevior, c. per.). (No. 470.) 
^Java: Prov. Batavia. hi vicinitate urbis Buitenzorg, Batu-Tulis ketjil inter saxa secus viam. Regio 

calida, alt ± 200 m s. m. ^ 23. 1 1. 1893 (forma brevior^ c. per. et pi. d). (No. 471.) 



^^^^^^^^^^^^^^^^^ PImitae Ttulkae. Series I. 191 

^m Java: Prov. Batavia. In agro Baitenzorgensi, Kampong Babakan ad terram. Regio calida, alt. dz 230 m 

^m s. m. — 2. 4 1894 (c. pei\). (No. 472.) 

H Java: Prov. Batavia. Giinung Pasir-Angin prope Gadok, prope fontem ad terram. Regio calida, alt. 

■ 500 m s. m. — 2. 4, 1894 (c. per.). (No. 473.) 

H Java: Prov. Batavia, Ad pedem moiitis Salak ad terram secus vias. Regie pliivialis, alt ±500/// s. m, 

■ —4 12. 1893. (No. 474,) 

H 'Ibidem: Ad viaium cavaruni latera. Regio pUivialis, alt. 610m s. m. — 4. 12. 1S93 (c. It. + Nardia 

^B HasskarUana vai% virens), (No. 475.) 

H Java: Prov. Batavia. In monte Salak: in silvis priniaevis ad latus septentr. ad terrain. Regio pJuviaiis, 

H alt. SOO m s. m. — 5. 12. 1893 (c, per. forma graciUor). (No. 476.) 

H Java: Prov. Batavia, Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus tonentis Tjiapus ad terram. Regio 

H pluvialis, alt. 750 %n s. m. — 28. 1. 1894 (c. per. et <fl (No. 477.) 

H ^Ibidem: Ad saxa. Alt. ±800 m s, m. — 28, L 1894, (No. 478.) 

^ft ^Sumatra occid. : In faucibus dictis *Aneh« ad pedem montis Singalang ad terram, Ueg'io calida, 

■ alt 450 «i s. m. — 21. 7. 1894 (c. per.). (Nr. 479,) 
H ^Ibidem: Alt 530 m s. m, — 21, 7. 1894 (No. 480.) 

^B 71. Nardia obliquifolia n. sp. 

^^ Sterilis. Erecto -caespitosa ad 4 rm alta versus basin tantum radtcellosa, rhi/oidis atropur- 
purei;^. Caulis brunneius validuft. Folia magna 3 juit} longa 2'6m/ix lata, subexplanata valde obllque- 
ovata vel oblique cordata, margine ventrali rotundato, dorsali valde deourrente. Cellulae rotundatae 
marginales 0-03 *«/// diam. various basin majores, subincrassatae trigonis conspicuis, Amphigastria 
nulla. 

Valde simtlis N. tetragoitae^ quae differt statura paulo minore, foliis fere aequaliter ovatis dorso baud 
longe decurrentibus, cellulis laxioribus angulis hand trigone incrassatis, 

Sumatra occid,: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv, orient ad ripas torrentis ad ter- 
ram, Regio nubium, alt. ±2000^// s. m. — 24. 7. 1894 (NO'48L) 

72. Nardia vulcanicola n, sp. 

Dioica. E maximis inter congeneres, Caespites pallide virentes vel rufescentes saepissime tumescentes 
altos aqua calida vulcanic a imbutos vel submersos form an s. Planta saepissime ere eta simplex 
vel e ventre pauciramosa ad 4 rm alta cum foliis explanatis ultra 4 inui lata tlaccida carnosula pallida 
radiceliis parcis pallidis. Folia valde flaccida undulata oblique assurgentia oblique subcircularia 
basi lata cauli oblique afflxa dorso decurrentiaj areolatione laxissima pellucid a. Cellulae rotundo- 
hexagonae subleptodermicae trigonis vix ullis, marginales 0'03 mm diam., medianae subellipticae 
0^069x0'04 f/im basales rectangulares multo majores; cuticula subtiliter striolata. Amphigastria nulla. 
Folia involucralia similia submajora valde undulata. Perianthium minus alte emersum, pallidum vel 
rubescens versus apicem tetragonum, ore dentatum. Capsula parva brunnea subglobosa; seta 10 — 20mtti. 
Plantam cf baud vidi. 

Nardiae ietragouae et obliquifoliae affinis, sed notis supra laudatis ab utraque bene diversa. 

Java: Prov. Preanger, Ad lacum vulcanicum »TeIaga bodas«. Regio nubiuni, alt. 1660 m s. m. — 
15. 2. 1894 (c. fr). (No. 482.) 

Var tenuiretis n. van 

{—.Jungermaufa succttlenia SandeLac. nee. L etL. — e spec. origJ) 

Flaccidissima! Folia multo latiora quam longa, basi latissima cauli adnata. Cellulae majores 
hexagonae valde leptodermicae trigonis nullis. Sterilis. 



192 K Scln/fnef\ 

Java: Prov. Preanger. Ad lacum vulcanicum ^Telnga bodas^-. Regio iiubium, alt. 1660m s, m. — 15. 

2. 1894. (No, 483.) 
Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Fapandayan ad fontes calidos in crafere. Regio alp in a, alt. 

2080 m s. m, — 14. 2.. 1894. (No. 484) 
Ibidem: (Forma cavifoHa,) (No, 485,) 

73. Notoscyphus paroicus n. sp. 

Paroicus, Caespitosus intense viridi-flavus saepe rufescens, repens simplex vel e venire iiinovans ad 
17 mm longus cum foliis explanatis ad 2;;/^// latus dense radicellosus, rhizoidis longis pallidis. Folia ple- 
rumque explanata ovato-rectangularia 12 viftt longa, 0'7 unn lata^ apice oblique truncata ad fere 
emarginato-biioba rarius apice late rotundata. In pkintis abbreviatis lolia bieviore minus emarginata, 
in elongatis angustiora conspicue emarginata inveniuntur. Cellulae magnae subellipticae subsinuatae insig- 
niter incrassatae cuticula subgranulataj marginales 0-03x0*027 ntni mediae et basale?^ sensim majores. 
Ampliigastria ovato-lanceolata ad 0*35 mm longa ad medium bifida marginibus saepe uno alterove dente 
mutico aucta. Inflorescentia 9 apical is subtus insigniter bulboso-incrassata, bulbo hemisphaerico radicelloso. 
Folia floralia bulbo adnata 3-juga, subinvolucralla et involucralia valde variabilia ovato-lanceolata varie 
inciso-lobata lobis angustis acutis^ cum amphigastrio subaequimagno vel inter sese vario mo do connata 
vel partim vel omnino libera; involucralia subinvolucralibus aut aequimagna aut multo minora dein facile 
praetervidenda. Cellulae folior. involucr pallidiures duplo majores fere re c tan gu lares. Perianthium nullum. 
Calyptra pjriformis infra 2- pluristratosa a basi ad n>edium fere archegoniis sterilibus obsessa. Capsulae 
valvae late'lanceolatae vix 1 nnn iongae atrofuscae. Seta ±1 cm longa. Elateres nexuosi 0*3X0*01 mm 
bispirij spiris rufo-fuscis, Sporae rufo-fuscae 0*02 mm diam., laeves. Folia perigonialia infra ipsam in- 
fl orescent! am 9, paucijuga caul in is similia >sed apice prufundius inciso-emarginata subbiloba, basi dor- 
sali lobulo rhoniboideo aucta; antheridia solitaria magna. 

Species inflorescentia paroica insignis ab auctoribus hucusque commutata est cum Gyinnouiifrio 
Bdangerimio (^i Noioscyplius Infescens [L. et L.] Mitt.) certe dioico, Africae australi, insuHs Austro-Africanis 
et Indiae oriental! indigene. Not. paroicum etiam e Tonkin habeo (sub. nom. Nardhi Intesccns in Herb, 
Besche re lie}! 

*Java: Prov^. Batavia. In agro Buitenzorgensij Kampong Baru, ad terram. Regio calida, alt. ±230*?* 
5. m. - IL 3. 1894. (No. 486.) 

Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi, ad flumen Tjidani prope Kampong Mandarena. Regio 
calida, alt. ± 200 m s. m, — 27. 11. 1893 (c. fr). (No. 487.) 

Java: Prov. Batavia. Gunung Pasir-Angin prope Gadok ad terram sub fruticibus. Regio calida, alt. 
zt 500 m s. m. — 24. 3. 1894 (c. fr,). (No. 488-) 

Java: Prov. Batavia. Ad pedem montis Salak, ad viarum cavarum latera. Regio piuvialis, alt. 610 m 
s. m. — 4. 12. 1393 (c. fr). (No. 489.) 

Java: In monte Salak in silvis primaevis ad latus septentr. ad terram. Regio pluviatisj alt. 800 w s. m. 
— 5. 12- 1893. (No. 49O0 

Ibidem: Alt. ±1000m s. m. — 5. 12: 1893. (No. 491.) 

Java: Prov. Batavia. Ad viarum cavarum latera inter Gadok et Pasir-Muntjang. Regio calida, alt. 
460 m s. m. — 6. 4, 1894 (c. fr.). (No. 492,) 

Java: Prov^ Batavia. Prope vicum Pasir-Muntjang ad terram. Regio calida, alt. 660 wi s. m. — 6* 4. 
1894 (c.fr.). (No. 493.) 

*Java: Prov. Batavia. In decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum »Artja«, Dessa Artja 
ad terram. Regio pluvialis, alt. %00m s, m. ~ 6. 4. 1894 (a fr.). (No. 494.) 

Ibidem : Ad viarum cavarum latera. Alt. 860 m s. m. — 7. 4. 1894. (No. 495.) 

^Ibidem: In silva primigenia ad terram. Alt. 1040 ;// s, m. — 7. 4. 1894 (c. fn), (No. 496). 

Ibidem: Alt. 1 100#i s. m. — 7. 4. 1894 (e. fr.). (No, 497.) 



Plaufae Ii!iiicat\ Series I. 103 

Sumatra occid.; Ad viae cavae latera prope Padang-Pandjang. Regie pluvialis, alt 670;// s, m. — 
27, 7. 1894 (c. fn). (No. 49S.) 

74. Symphyomitra Javanica n. sp. 

Dioica. Caespitosa, viva amoene viridis sicca fusco-lutea, robusta 10 — \9 inin longa arete repens rhi- 
zoidis densissimis longis palHdis basi iirterdum iiihris. Folia densissima alternant] a basi lata oblique 
cauli affixa sursum conni\entia vel subexplanataj valde oblique late-ovata dorso decurrentia non per 
paria-connata in planta fertili a basi ad apicem sen^sim majora. Cellulae magnae parum incrassatae tri- 
gonis nullis, marginales ^iibquadratae 0*05X0^038 mtii, medianae sensim majores 0*08x0-05 mm, cell 
baseos ventralis longe rectangulares hyalinae. Amphigastria nulla, Inflorescentia 9 terminalis, folia invn- 
lucralia caulinis simillima majora. Ferigynium longtssimum perpendiculariter descendens cylindricuni 
extus radicellosum, ad I an longum O-Qitim crassuni tubuliforme, cavitas interna cellulis magnis inflatis 
prominentibus coarctata^ iVuctus juvenilis fundo insidens. Calyptra apice tan turn (^^ longitudinis) libera 
ceterum cum perigynio connata, embryo cy I indrico-clavatus fere stipitatus. Sporogonium maturum 
et plantar^cf baud vidi. Plantae steriles saepe graciliores foliis minoribus minus densis inveniuntur. 

In statu sterili caute cum Aplozia Siephatiii simili comparand a. 

*Java; Prov. Preanger, In Cinchoneto ^^Daradjat^ prope Garut ad ten am. Regio nubium, alt. ±1730/?/ 
s, m. - 12. 2. 1894 (c. perigyniis). (No. 499.) 



75- Aplo2ia Javanica n. sp. 

Dioica. E minoribus, caespites humiles latos formans saepissime fuse o -purpurea vel kermesina. 
Planta fertilis brevis 3 — 4 mm longa basi repens subascendens e ventre pallide radicellosa simplex vel raro 
hie illic lateraliter c foliorum angulo ventrali ramificata. Folia a basi sensim majora erecto patentia 
densa, orbicularia ± I uiui lata. Celkiiae parvae subellipticae subsinuatae parietibus tenuibus sed 



trigonis magnis, marginales 0'025x0*02 m//£ mediae et basales semsim majores. Amphigastria nulla. 
Inflorescentia 9 tevminatis interdum innovatione suffulta. Folia involucralia caulinis similia majora autem 
et saepe subrepanda. Perianthium basi liberum ad Va — Vs iiTimersum ovato-cylindricum sensim con- 
tractum ab apice ultra 7a ^'^1 longius trtgonum vel quadrigonum plicis obtusis vel interdum acutis 
et subundulatis una alterave plica ab apice saepe plus minus longe fissa, ore crenulato-dentatum capsulae 
egressu 4-lacerum. Capsula matura breviter emersa^ ovata vel subglobosa brunnea 0*54 m;?/ longa- Seta 
2'5 mm longa. 

Planta c? tenuior, dense et aequaliter foliosa, foliis perigonialibus minoribus bast subventricosa. 
Inter ^4/Vo:;/a.9 Archipelagi Indici, opinor, minima colore plus minus rubente vel imp intense rubro 
ceterisque notis dignoscenda, quamquam valde variabilis. Utrum sit Jitngermania rehisa Gbtt. hujus loci 
an ims^ ^ fovmis Aploziae sttichie nostrae, adhuc dubii restamus- Suiculi steriles pauperrimi e Herbario 
Sande Lacoste plantam monstrant majorem foliis paulo diversis sed areolatinne bene congruentibus. Ex 
icone beati Gottschei aStephanio amicissimo mihi transmissa folia habet vix orbicuiata saepe subretusa 
et periantbium longissime emersum trigone prismaticum. 

*Java; Prov. Preangen Ad lacum vulcanicum ^Telaga bodas«. Regio nubium, alt. 1660m s. m, — 

15. 2. 1894 (c, per.). (No. 500.) 
Java: Prov. Preanger. In cratere »Ka\vah Manuk«. Regio nubium, alt. ± I860 w? s. m. — 12. 2. 1S94 

(afn). (No. 501.) 
^Java: Prov. Preanger. In monte igni^vomo Papandayan ad viarum latera in silva. Regio nubium, alt. 

1760 m s, m. — 14. 2. 1894 (c, fr,). (No. 502,) 
Sumatra occid. : In monte Singalang; in regione inferiore ad terram. Regio pluvialis, alt. ±800 — 
1000 ^iJ s. m. — 24. 7. 1894 (forma progitilfera cum A'ardiiW HasshirHiiriae forma abbreviaia). 
(No. 103.) 

Denkschrifien der mathem.-naturw. CI. LXVIJ. Bd, * 25 



194 T: Schiffner, 

Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi ad marginem crateris minoris. Regio aipina, alt. ±2600*i: 
s, m, — 3L 7. 1894 (sterilis^ cmn Marsnpeiia mdcanica etc.). (No. 504). 

Var. laxa n. var. 

Major graciHor ad \Qmm longa suberecta laxius foliosa, pallide viridis vel parum rubella, cellulis sub- 
* majoribus ilHs formae typicae ceterum Fimilibiis aut vix sinuosis trigonis minoribus, perianthio magis 
exserto inflato obovato apice tantum plicato. Est forma locorum humidiorum umbrosiorum formis transi- 
toriis in typicam renitens. 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv, septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad terram. Kegio 

pluvialis, alt. 751 ni s. m. — 28. L 1894 (c. per). (No. 505.) 
Ibidem: Ad saxa, Alt ±800 j?i s. m. — 28. 1. 1894 (c. per.). (Nq. pOa) 
Ibidem: Ad terram. Alt. ±800 m s. m. — 28, 1. 1894 (c. per, et cT). (No. 5O70 
*Java: Prov. Preanger. In silva primaeva Infra craterem »Kavvah Manuk in ligno putrido. Regio 

nubicm, alt. ± 1750— 1860 ti^ s. m. — 12. 2. 1894 (c. fr. et pL rf). (No. 508.) 
*Ibidem: In cratere ad terram. — 12. 2. 1894. (No. 509.) 
*Java: Prov. Preanger, In mtmte ignivomo Papandayan, ad viarum latera in sitva. Regio nubiiim, alt. 

17G0 m s. m. — 14. 2. 1S94 (c. per. et d"). (No. 510.) 
* Ibidem: In cratere ad terram. Regio alpina, alt. dr^IUOi/i s. m. — 14. 2. 1894* (No, 511.) 

76, Aplozia stricta n, sp. 

Dioica. E majoribus, erecto-caespitosaj viridis olivacea vel fuscescens nunquam riibro tincta. 
Planta ad \8 ?mn longa cum tbliis ± 2tniii lata caule plerumque simplici pro ratione crasso stricto versus 
basin rhizoidis sparsis pallidis basi brunnescentibus instructa supra fere eradiculosa aequaliter foliata; 
folia subtransverse inserla patula late ovata in planta sterili dr 1 luui lata, in pi. 9 majora, Cellulae sub- 
rotundae sinuosae parietibiis tenuibus sed trigonis rotimdalis magnis. cuticula (versus folii apicem) 
parum verrucosa, marginales 0'026 X 0'023 i;n;; mediae et basales submajores. Amphigastria nulla. 
Folia involucralia a caulinis vix diversa aequimagna. Perianthium omnino emersum cylindrico-clava- 
tum 7^ tantum longitudinis ab apice contracto 3 — 4-plicatum, ore demum quadnfissum crenato-den latum, 
Capsula brunnea ovata ad \ mm longa. Elateres 0' I3x 0"01 ;ifm bispiri spiris rubrofuscis, sporae 
Q^OiA mm rufobadiae laevissimae. 

Planta cf gracilior, foliis minor ibus foliis perigonialibus intercalaiibus 4 — 5'jugi,s transverse patulis 
basi ventricosis margine dorsali revoluto, antheridis solitariis (an semper?). 

Ab Aplozia Javanica bene distincta magnitudine, colore nunquam rubro, caule aequaliter foliato et 
foliis ovatis, 

Ab Aph BiUicri et ApL Sitphauii slatura gracili, foliorum et perianthii forma necnon areolis multo 
miooribus differt. 

*Java: Prov. Preanger, In regione superiore montis ignivomi Gedeh infra craterem ad terram. Regio 
alpina, alt =f:2500 m s. m. — 10. 7. 1894 (a per. et J'). (No. 512.) 

Java: In montis Pangerango regione alpina ad terram. Alt, 2955 m- s. m. — 9, 5, 1894 (c. fr. et cT). 
(No. 513.) 

^Sumatra occid,: In monte Singalang in silvis primaevis ad decliv. orient. Regio nubium, alt. 
± 1800 m s. m. — 24. 7, 1S94 (forma laxior, sterilis). (No. 514.) 

Sumatra occid-: In monte ignivomo Merapi in silva primaeva ad terram, Regio nubium, alt. 2120?// 
s. m, — 31. 7, 1894 (c. per. et cf). (No. 515.) 

Var. radicellifera n. varp 

A typo differt caule breviore sed saepe sub flore 9 innovante ramis iterum fertiiibus, radicellis creber- 
rimis longissimiSj cuticula cellularum folii conspicue verrucosa. Caeteris notis optime convenit. 



P/aitiae indicae, Seciia L 



195 



H Java: In monte Pangerango in silva primaeva ad terram supra Lebak-Saiit. Regio nubiuin, alt 2200 wi 
H s. m. — 9, 5, 1894 (c. pen et pL cf, inter Nardiam iruncatam var. cras^ireiis c. per.) (No* 516.) 

^m 77, Aplozia Baueri n, sp. 

^» Dioica. Brevis robusta autem dense caespitosa, oliv^acea vel tuscescens nunqiiam lubro- 
Hncta, repens rhizoidis crebris pallidis vel paulo nibentibus, Planta (3 — 9 i;/;// longa vix ramosa. Folia 
plantae ? densa magna a basi sensim majora orbicularia vel oblato-rDtunda oblique inserta adscendentia 
marginibiis subplana, caulina ad 2 iwn lata. Cellulae magnae rotundatae parietibus tenuibus trigonis 
aiitem conspicuis cuticula laevi, marginales 0'03Sx0'033 ^i/u; vel majores, mediae et basales multo 
majores. Amphigastria nulla. Folia iiivolucralia ceteris multo majora saepe subtruncata et angulata 
undulato-repanda. Perianthium basi liberum ad medium vel ultra immersum ovatum plerumque ad basin 
fere profunde 5-plicatum vel plicis secundariis ad 10-plicatum (rare 3— 4'plicatum) ore minus con- 
stricto late apertum quasi truncatum minute crenulatum baud dentatum. Capsula ovalis ad 
0^9 mm longa. Elateres breves flexuosi medio crassi 0*IGX0'0\ mm spiris arctis rubro-fuscis, sporae 
laevissimae 0^015 mm fere sanguineae. 

Planta o^ omnino similiSj folia perigonialia minime mutata basi magis excavata antheridia 3 in 
alveo foventia. 

Species dicata amtcissimo Dr. Ernesto Bauer de muscis, praecipue BohemiciSj investigandis bene 
merito, 

Ab Aplozia Javanka differ! praeter alia statura duplo robustiore colore nunquam rubro, cellulis multo 
majoribus perianthio pro more pluriplicato ore magis aperto- Aplozia sfricta jam statura elongata, foliorum 
et perianthii forma satis diversa est. ApL Stcplianii est species robustissima duplo major perianthio alte 
trigono ceterisque notis aberrans. 

Java: Prov* Preanger Ad lacum vulcanicum ^Telaga bodas*. Regio nubium, alt. 1660m s. m, — 15. 
2. 1894 (cfr,). (No. 517,) 

*Java: Prov. Preanger. In cratere »Kawah Manuk . Regio nubiunij alt 1860 ;)>/ s, m. — 12, 2. 1894. 
(c. fr.). (No. 518.) 

Ibidem: Forma cellulis minus incrassatis. (No. 519,) 

78. Aplozia Stephanii n. sp. 

Dioica. Robustissima, caespites formans rhizoidis densissimis longissimis pallidis (nunquam 
rubellis) contextos, repens, viva laete viridis vel rufescens (hand rubra) ei Aploziae lersae nostratis ad 
instrar aromatice olens, sicca olivaceaj rufescens vel fuscescens, Planta semper fere simplex ad 15 mm 
longa (cf interdum longior) cum foliis explanatis 5^6 '3 f?^?;; lata dense et fere aequaliter foliosa. Folia aut 
sursum vergentia aut subtransversa cava aut subexplanata subtransverse latissima basi cauli adnata dorso 
paullo decurrentia circularia ^d 3 mm lata, saepe autem minoraj marginibus saepissime anguste 
sed arete revolutis. Cellulae sinuosae parietibus tenuibus sed trigonis magnis rotundatis, marginales 
O'O34x0-O3 #n;i centrales et basaies submajores. Amphigastria nulla. Folia involucralia caulinis similia 
submajora, marginibus validius revoluta. Perianthium liberum ad medium circiter immersum normaliter ad 
basin fere trigone-prismaticum carinis subacutis altis apice fere tubuloso-contractum 
ore denliculatum. Hand raro inveniuntur perianthia 4^5-plicata breviora minus contracta minus alte cari- 
nata. Capsula ovata brunnea, valvulae ovato-Ianceolatae ultra 1 mtu longae; seta ± 7 mm longa. Elateres 
flexuosi 0'2X001mm bispiri, spiris latis sanguineo-fuscis. Sporae laevissimae 0014 ;///;;, fere san- 
guineae. 

Planta d^ baud raro caespites proprios formans longior gracilior foliis minorlbus^ perigonialibus vix 
mutatis basi subexcavatis antheridia 2 — 3 foventibus. 

Species pulchra. Hepaticarum scrutator! meritissimo dicata, statura robusta ceterisque notis laudatis 
facile dignoscenda- 

25* 



196 K Schiffner, 

Jav^a: Prov. Preaoger. In regione superiore montis ignivomi Gedeh infra cratcrem ad terram. Hegio 

alpina, alt. ±2700 m s. m. — 10. 7: 1894 (c. fr.). (No. 520.) 
Java: In montis Pangerango regione alpina ad terram. Alt. 270 w s. m. — 9. 5. 1S94, (No. 521.) 
Ibidem: Alt. 2S80— 2S90m s. ni. (No. 522,) 
Ibidem: Alt 2890 m s. m. (pi. cf). (Na b23.) 
Ibidem: Alt. 2950 ?/i s. m. (No. 524) 
Java: Prov, Preanger. Infra lacum vulcanicum >^Ttilaga bodas«< ad terram hLiiiiidam ^ecus viam in 

silva. Regio nubium, 1650 m s. m. — 15, 2. 1894 (a fr. et pi. <f). (No. 525.) 
Java: Prov. Preanger. in monte ignivomo Papaiidayfin ad terram in silva. Regio nubium, alt 1700f/i 

s, m. — 24. 2. 1894 (c. per,). (No. 526,) 

* Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi in decliv, boreali-occid. ad terram. Regio nubium, alt, 

2120;;/. s. irt. — 31. 7. 1894. (No. 527.) 

* Sumatra occid.: Ad decltv. occid. montis ignivomi Merapi ad terram. Regio alpina^ alt, ±2400;^ 

s. m. (cum Jamesouiella microphyUa). (No- 528.) 
"Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi infra cratercm ad terram. Regio alpina, alt. ±2000 m 

s, m. — 31. 7. 1894 (parce c per.). (No. 529.) 
*Ibidem: Ad marginem crateris minoris. Regio alpina^ alt zb2650tri s. m. — 31. 7- 1894. (No. 530.) 

79. Jamesoniella flexicaulis (N. ab E.) Schffn. 
Forma typica. 

Robusta plus minus kermesino tincta. Cellulae valde sinuosae trigonis magnis subconfluentibus. 
*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

*Tjiburrum^ ad arbores. Regio nubhim, alt 2090^1^ s. m. — 2. 5. 1S94 (pi. c?). (No. 531.) 
Java: In montis Pangerango regione alpina ad arbores. Alt. ±2950 m s. m. — 9. 5. 1894. (No. 532.) 
Java: Prov. Preanger. In regione superiore montis ignivomi Gedeh ad arbores $upra ^Kandang- 

Badak*. Regie alpina, alt ±2500 m s. m, — 10. 7. 1894 (c. per.). (No. 533.) 
*Java: Prov. Preanger. in Cinchoneto *Daradjat« prope Garut Regio nubium^ alt ± 1730 *Ji s. m. — - 

12. 2. 1894 (c. per.). (No. 534.) 
Sumatra occidn: In cacumine montis Singalang ad arbores. Regio alpina, alt ± 2800 m s. m. — 

25. 7. 1894 (c. per.), (No. 535.) 

Formae transit or iae ad for mam virescentem, 

*Java: Prov, Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
»Tjiburrum» ad arbores. Regio nubium, alt. 2120 fw s. m. — 2, 5. 1894 (c. fr.). (No. 536,) 

Java: Prov, Preanger, Apud fontes calidos supra ?>Tjiburrum« prope Tjibodas ad arbores. Regio 
nubium, alt 2140/?/ s. m. ^ 2. 5. 1894. (No. 537.) 

Forma virescens* 

Speciminibus majoribus formae typicae similis sed olivacea vel flavo-olivacea vix rubescens. Cellulae 
pleraeque haud sinuatae magis aequaliter sed valide incrassatae. Folia caulina saepe inveniuntur apice 
retusa vel imo subemarginata. 

Java: Prov, Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

*Tjiburrum<s ad arbores. Regio nubium; alt. 2125 //^ ^6. m. — 2. 5. 1894. (No. 538>) 
Ibidem: Alt. ±2140 m s. m, — 2. 5. 1894. (No. 539.) 

Java: Prov, Preanger. Apud fontes calidos supra »T)iburrum« prope Tjibodas ad arbores. Regio 
nubium, alt. 2140 w s. m. —2. 5. 1894. (No, 540.) 



Piaufde LiiJicae. Series I. 



1 U7 



^^^^^^^^^^^^^f 80. Jamesoniella ovifolia Schffn. 

^^^^ Jani.JIextcauli semper primo visu clistinguenda colore nunquam mbro* sed plus minus fusco et 
nitore omnino nullo foliorumque perigonialium figiira. Valde variabilis est quoad magnitiidinem coloremque 
mox dilute viridem mox plus minus atiofuscum. In plantis Javanicis Sumatranisque folia involucralia nun- 
quam adeo incisa et amphi^rastria involucralia tarn magna inveni, quam in planta originall Amboinensi, 
Utut sit^ folia involucri in JamesonielUs plerisque quam maxime variant. Formae miiiores a Jam. a/fini 
aegre separande. 

^Sumatra occid. : In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad arbores. Regio 

nubium, alL 2200 w^ s. m, — 24. 7. 1894. (No. 541.) 
Sumatra occid.: In cacumine mentis Singalang ad arbores. Regio alpina, alt. ±2800/^1 s, m. — 

25. 7. 1894 (c. pen). (No. 542.) 
^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient ad arbores. Kegio 

nubium, alt. 2320 m s, m. — 25. 7. 1894. (No. 543.) 
* Ibidem: Alt. 2360 f/i s. m. — 25. 7. 1894. (No. 544,) 

Forma virescens. 

Planta minus robusta plus minus olivacea^ foliis subexplanatis. Formis intermediis cum forma typica 
magna robusta fusca connexa. Plantae minores ad varietatem sequentem accedunt 

Java: Prov. Preangen In Cinchoneto ^Daradjat« prope Garut. Regio nubium, alt. ±1730/;i s. m. — 

12. 2. 1894. (No. 545.) 
Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montano ^'Tjibodas« ad arbo- 
rum truncos. Regio nubium^ alt* ±1420 in s. m. — 27, 4. 1894. (No. 546-) 

Van minor n, var. 

Planta multo minor, olivacea fuscescens vel rufofusca. Trigonis in celluUirum angulis subminoribus. 
An praebeat transitum ad Jam. affhiein? 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; tn silvis primaevis supra Tjibodas ad 

arborum truncos, Regio nubium, alt. 1500 ;?£ s. m, — 21. 4. 1894. (No- 547,) 
*Ibidem: Alt. 170m s. m. — 24. 4. 1894 (pi. cf). (No. 548) 
*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum >*Tjiburrum^ prope Tjibodas 

ad arborum truncos. Regio nubium, alt. Xblbnt s. m. — 28. 4, 1894. (No. 549,) 
*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

»Tjiburrum<? ad arbores. Regio nubium, alt. 1740m s, m. ^ — 2. 5. 1S94. (No. 550.) 
^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad arbores- Regio nubium, 

alt. 1720m s. m. — 24. 7. 1894. (No. 651.) 

Var. latifolia n, var. 

E formis minoribus vix 2 cm longa, olivacea rufescens; folia latissime ovata apice retusa. 
Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan; in confinibus superioribus vegetationis arbo- 
rum ad cortices. Regio nubium, alt. ±18001^*. s. m. 14. 2. 1894 (c. per. jun.). (No. 552.) 

81. Jamesoniella affinis n. sp* 

Dioica. E minoribus generis. Caespitosa prostrata parce radicellosa, olivacea fuscescens persaepe ad 
foliorum apices et perianthia conspicue rubro-tincta, baud nitens. Planta ad 2'bcm longa gracilis 
aulcm cum foliis expianatis 2'bnuti lata subsimplex, e ventre stolonifera. Folia subtransverse inserta densa 
cavissima ovata (explanata l-3i//;j^ longa 11 rum lata). Cellulae subrotundae stellatim sinuosae 



^^SemeFinvenrplantas nonnullas subntbcntes, &cd in h\^ erat cellularum lumen laiitum colore quodam mbrci tinctLim^ iiec 
etiain''interstitia, ut esse so let in Jain. Jlexicciuli et rarius in Jam. affmi. 



108 V. Sckiffiier, 

parietibus lenuibus sed trigonis magnis rotundis lineis tribus in medio convergeiitibus (ut 
esse solet in Janu ovifoUa) obviis sed minus conspicuis; cellulae e medio folio 0032 mm diam., trigona 
0*01 mm diam. Indorescentia ? a caule procumbente geniculato-ascendens, interdiim innovatione pseiido- 
dorsalis. P'olia invokicralia caiilinis majora late-ovata apice saepe retusa marginibus (praecipue ad basin) 
vario mode inciso-pauci-laciniatis vel incisodentatis, am phi gas tri urn involiicrale foliis minor vel 
multo minor quoad formam et magnitudinem quam maxime variabile, ovato-lanceolatum ad late- 
ovatum simplex vel bifid urn et vario modo inciso-laciniatum saepissime una latere cum folio involucrali 
adjacente plus minus alte connatum. Perianthium pro plantae gracilitate magnum ovatum ad ^ niui 
longum 1 "7 film latum fere ad basin profunda 5 — 6~plicatum ore pallidum contractum ciliatum, sub 
ore saepissime amoene purpureo-tinctum. Sporogonium juvenile tantum vidi. 

Planta o^ in uno eodemque caespite cum 9, simillima vix multo gracilior. F^olia perigonialia densa 
plurijuga spicam terminalem vel saepius intercalarem formantia basi valde saccato-excavata sed 
baud lobulo dorsali quo dam aucta. Antheridia magna solitaria. 

Species affinis Jatnesonidlae ovifoliae sed magnitudine et gracilitate formis aiajoribus J. niicrophylae 
similis, ditTert a priore ceterum colore saepe rubro quodam immixto foliis duplo fere minoribus, cellulis 
minoribus, trigonis duplo fere minoribus lineis tetraedrice conniventibus multo minus conspicuis- J. micro- 
phylla primo visu distinguenda est colore saepissime intense kermesino, foliorum forma^ foliis involucra- 
libus integerrimis, perianthio longe tuhuloso apice tantum plicato, 

Java: Prov. Preanger. In monte igniv'^omo Papandaj^an; ad confines superiores vegetationis arborum 
ad cortices, Regio nubium, alt. rblSOO m s. m. — 14 2. 1894 (c. per et pK cT). (No- 553.) 

Java: Prov. Preanger. Ad lacum vulcanicum ^Telaga bodas« ad terram. Regio nubium, alt. 1660 m 
s. m. — 15, 2. 1894 (c. pen et pi. c?). (No. 554,) 

82, Jamesoniella nnicrophylla (N, ab E.) Schffn. n. sp. 
{^ Junqermauia Jlexicaidis var. niicrophyUa N. ab E.) 

Dioica. E minoribs generis, Caespitosa terrestris ere eta parce radicellosa plerumque intense 
purpurea vix nitens. Planta 10— 15mM^ longa (rartus ad 2b mm) subsimplex gracilis cum foliis expla- 
natis 1 *5 mm lata parce stolonifera. Folia densa subtransverse inserta sursum conversacavissima latissime 
cordata baud raro V^— Va latiora quam longa (explan. 1 -2 nim longa, 1 -5 mm lata), Cellulae ut in /. affitit 
sed paulo minores, trigonis magnis rotundatis lineis tribus tetrabedre in medio convergentibus minime con- 
spicuis notatis. Infloreseentia 9 apicalis raro innovata. Folia invokicralia caulinis vix majora late-ovata 
integerrima cavissima, amphigastrium involucrale nullum. Perianthium longe tubulosum Z mm lon- 
gum Q'%mm latum teres apice tantum plicatum, intense kermesinum ore contracto pallidum breviter 
cil latum, 

Capsula ovatO'Cylindrica \*\mm longa, 0'38«'/>m lata atrofusca^ valvulis angustis lanceolatis, 
4-stratosis. Seta ^r l^tnm longa. Elateres valvularum parte superiore longe adhaerentes sanguinei 
longissimi (0' 4 /;///?) tenuissimi (0"0043 Jii/;i) bispiri spiris rubrofuscis laxe tortis filiformibus. Sporae lae- 
vissimae 0*0071 mm rubrofuscae, 

Planta d^ in uno eodemque caespite cum pL ?, a sterilibus vix diversa, folia perigonialia 6^10 juga 
intercalaria a caulinis minime diversa, basi magis cavata minoraj antheridia 2 — 3 magna fovontia, 

Species distinctissima habitatione semper fere terrestri, statura, colore^ foliorum ct perianthii forma 
necnon involucro. 

*Java: Prov. Preangen In regione superiore montls ignivomi Gedeh; infra craterem ad terram. Regio 
alpina, alt. ± 2700 m s. m. — 10. 7. 1894 (c. per. jun.). (No. 555.) 

Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto >iDaradjat< prope Garut ad terram. Regio nubium, att.±1730;i^ 
s. m. — 12. 2. 1894 (c. per.). (No. 556.) 

*Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum >*Telaga bodas* ad terram secus viam. Regio nubium, 
alt. 1650 «? s. m. — 15. 2. 1394 [c. per.). (No. 557.) 



Plan id e ludicae. Series I. 



199 



■ Jiiva: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad termm secus viam. Regio nubium, alt. 
I 1550— 1680 «i s. m. — 14 2. 1894 (c. fr. egresso). (No. 558.) 

■ *Ibidem: Secus viam in silva, Regio nubium, alt. 1760 1/^ s- m. — 14. 2. 1S94 (c. fr.). (No. 559.) 

I Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi ad lavam in decliv. boreali-occid= Regio nubium, alt. 

■ 1530 m s. m. — 3L ^. 1894 (a per.). (No. 560.) 

I *lbidem: Ad tenam, Regio nubium, alt. 2120m s. m. — 31. 7. 1894 (c. per.), (No, 56L) 

I Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi ad viaruni cavarum latera supra vicum 

■ Kotta bahru. Regio pluvialis, alt. 1 100—1200 m s, m. — 30- 7. 1894. (No. 562.) 

I ^Sumatra occid.: Ad decliv. occid, montis ignivomi Merapi ad terram. Regio alpina, alt. ±2400^1? 

■ s. m. — 30. 7, 1894 (c. per.). (No. 563.) 

I ''^Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad Lepiospeniif truncos prope lacum \Tilcanicum. 

I Regio alpina, alt. d= 2800 »; s. m. — 25. 7. 1894 (c. per,). (No. 564.) 

I * Ibidem: Ad terram paludosam prope lacum vulcanicum. Regio alpina^ alt. ±2800 m s. m. — 25. 7. 

■ 1894 (c. per.). (No. 565.) 

■ Var. gracilis n. var. 

Major, ad 2 '5 — ^ ctu longa hauJ raro innov^nta innovationibus iterum fertilibus, foliis latioribus 
(Yj latiora quam longa). 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendongj secus viam supra pagum Tugu ad saxa. Regio plu- 

vialis, alt. lldOm s. m, — 5. 1. 1894. (No. 566.) 
Ibidem: Alt. 1350 w s. m. ~ 5. L 1894 (e, per). (No. 567.) 
''Java: In monte Pangerango ; loco dicto ^Lebak-Saat^^ ad rupes, Regio nubium, alt. 2190 m s. m. 

— 9. 5. 1894. (c. ff. egresso), (No. 568.) 

Van minuta n. var. 

Omnibus partibus multo minor, viridis parum rubens. Planta cum perianthio \^ix 5 muf foliis plus 
dupio minoribus, ceteris notis autem cum typo omnino congruit. 

*Java: Prov. Preanger, In Cinchoneto ^Daradjat« prope Garut. Regio nubium, alt. ±1730;?/ s. m. — 
12.2. 1894. (c, per.). (No. 569.) 

S3. Jamesoniella tenuiretis n. sp. 

Sterilis. K majoribus ad 3 an longa cum foliis explanatis 4 mm lata. Caespitosa repens olivacea vet 
subfuscescens baud nitens ventraliter innovans sed ad speciem dichotoma (ob innovationem cauli sub- 
aequalem), usque ad apicem radicellorum pallidorum fasciculis brevibus instructa. FoUa oblique 
inserta densa assurgentia vel subpatentia oblongo-ovata 2-2 mm longa, l*i5mm lata. Celluiae subro- 
tundae (haud sinuosae) subincrassatae, submarginales 0-026x0*02 mm versus basin majores. Amphi- 
gastria nulla, 

Quamquam omnino sterilis baud dubito, quin sit ad JamcsonieUam ponenda. An sit forma quaedam 
anomala caule radicelloso-repente et areoiatione ab omnibus congeneribus aberrans? 

^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad arbores. Regio 
nubium, alt, 1640^?/ s. m. ~ 24. 7. 1894. (No. 570.) 

Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi infra craterem ad radices et truncos fruticum. Regio 
alpina, alt, ±2600 m s. m. — 31. 7. 1894 (No. 571.) 

84, Anastrophyllum contractum (Reinvt^^ Bl. et N. ab E.) Schffn. 

*Java: Prov, Batavia. Ad decliv. septentn montis Pangerango apud locum ^ Artja^t in silva primaeva 
ad arbores. Regio pluvialis, alt. 1170;;i s. m. — 7. 4. 1894 (forma minor, c. per.). (No. 572.) 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum *Tjiburrum« prope Tjibodas 
ad arborum truncos. Regio nubium, alt. 1575 «/ s. m. ^ 28, 4, 1894 (c, per.). (No. 573,) 



200 K Schiffuer, 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
»Tjibuimm<^ ad arbores. Regio nubiumj alt* 1780 ??i s. m. — 2. 5. 1894 (pi. c?). (No, 574,) 

Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto >*Darajat« prope Garut. Regio nubiuni, alt. ±\Ti()m s. m. — 
12. 2, 1894 (c. fr et cf). (No. 575.) 

Vai\ vtrescens n. var. 

Forma magna colore pallide oiivaceo, foliis patenti-cxplanatis, cellulis minus incrassatis et rhizoidis 
crebris insignis. Quamquam re vera ventraliter innovans planlti saepe ad speciem quasi dichotoma apparet 
(si mill mo do ac JamcsonieUa ianiircHs). 

Java: Prov. Preanger; In decliv. austral montis Pangerango; in horto montano »Tjibodas« ad arborum 
truncos. Regio nubium, alt, ± 1420 w« s, m. — 20. 4. 1894 (c. per. jun.). (No. 576.) 

85> Anastrophyllum piligerum (N. ab E.) Spruce, 

*Java; Prov. Preanger. In decliv, austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

arborum truncos. FJegio nubium, alt. 1540 i« s, m. — 2L 4. 1894 {cnm Aiia5ift\ coutrndo). 

(No. 577.) 
Java: Prov. Preanger. In decliv. austral montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

»Tjiburrum« ad arbores. Regio nubium, alt. 1740/*;. s. m. — 2, 5, 1894 (c. per.). (No. 578.) 
* Ibidem: Alt. 1780 m s, m. — 2. 5. 1894 (c. per.), (No, 579.) 
Ibidem: Alt. 2140 in s. m. — 2. 5. 1894. (No- 580.) 
^Sumatra occid." In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient ad arbores, Regio 

alpina, alt. ±2500 m s. m. — 25. 7. 1S94. (No. 581.) ' 
Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad arbores. Regio alpina, alt. ±2700fw s, m. — 

25, 7. 1894. (No, 582,) 
Ibidem: Alt. 2800 m s. m. — 25. 7. 1894. (No. 583,) 

Forma tenerior. 

Omnibus partibus minor et tenerior, saepe duplo minor, quam forma normaiis. 

Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi, Kotta-Batu ad arbores. RegLo calida, alt, ±300m s. m. 

— 7. 2, 1S94 (c. fr. egresso). (No. 584.) 
^Java: Prov, Batavia. Ad decliv. septentr, montis Salak in faucibus torrentisTjiapus ad arbores. Regio 

pluvialis, alt. 790 m s. m, — 28. L 1894 (c. per.). (No, 585.) 
'^Java: Prov. Batavia. Ad decHv. septentr, montis Pangerango apud locum dictum i>Artja«; in silva 

primaeva ad terrani inter frutices. Regio pluvialis, alt. 1040 m s. m. — 7. 4. 1894 (c, pen). (No, 586.) 
*Java: Prov, Batavia. In monte Megamendong ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Regio plu- 

vialis, alt. 1250 m s, m. — 5. ], 1894 (c, per). (No. 587.) 
^Java; In montis Pangerango regione alpina ad arbores, Alt. 2880?// s. m. — 9. 5, 1894 (c, pen). 

(No. 588.) 
*Java; Prov. Preanger. In decliv- austral, montis Pangerango; in horto montano ^^Tjibodas* ad arbo- 
rum truncos, Regio nubium, alt. ± 1420 tn s, m. — 20. 4. 1894 (c. pen). (No. 589,) 
^Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad arbores. Regio alpina, alt ± 2800m s. m. ^ 

25. 7, 1894. (No. 590.) 

86. Anastrophyllum vernicosum n. sp. 

Diolcum. Caespites profundos mo lies formans. Planta erecta vel plus minus prostrata fere eradiculosa 
maxima ad lO^'m longa (saepe autem minor) parce ventraliter ramosa, badia, sicca intense vernicosa 
fere tereti-foliosa. Folia sursum secunda cavissima latissima 3 mm longa, 2*S;;;m lata, basi late 
cordata caulem amplectentia ultra medium (ad fere ^3) inaequaliter bifida sinu acuto in fundo brevi spatio 
Carinato-plieato, lobo ventrali duplo latiore late trigono acuto (nee cuspidato), dorsali minore angustiore 



Plantac IiuUcae. Series L 



201 



acuto; margines omnino integerrimi umnes (praecipue margo ventralis semicirculatis) \alide incurvi. 
Celiulae apicales stellatim siniiosae 022 tnm d\i\m. medianae et basales .^ensim duplo vel tiiplo longiores 
interstitiis lumine aequimagnis vel inio majoribus. Innorescentia 9 saepe innovata folia involucraliit a can- 
linis haud diversa marginibas integerrimLa 

Perianthium obigngo-ovatum ultra 4 mm longum, 1 7 mm latum alte 6 — 8-pHcatum ore contracto hand 
deeolorato inciso-laciniatum laciniis anguste trigonis spinoso-dentatis (nee ciliatis). Capsula parva 
ovalis 1 -2 turn longa brunnea valvulis muticis; seta vix 7 turn longa. Sporae luteo-fuscae 0017 uiiu diam 
miniitissime muricatae. Elateres tenuissimi Q*b uim longi, 0*0007 mi?i» lati bispiri spiris fiisco-rubris fili- 
lormibus laxe tortis. 

Planta cf in uno eodemque caespite cum ?, sterili siinillima vel saepe minor gracilior; folia perigu- 
nialiLi intercalaria S-plurijuga caulinis similia minora autem, lobo dorsali minore angustiore basi saccato- 
cavo apice plerLimque reflexo, antheridia magna 2 (rarius !) fov^entia. 

Species speciosa notis laudatis facillime ab AnastrophyUo piUgero affiiiibusque distinguenda. Quoad 
magnitLidinem ali quantum variat 

*Java: Prov. Batavia, In regione supeiiore mentis ignivomi Gedeh ad arbores supra Kandang-Badak. 
Regio alpina, alt. ± 2500 »; s. m. — 10. 7. 1S94 (a per.). (No. 591.) 

*Java: In montis Pangerango regione alpina ad arbores. Alt. 2975 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. per.). 
(No. 5920 

^Ibidem: Inter frutices in cacumine montis. Alt. 29S5 ?** s. m. — 9* 5. 1894 (c. per). fNr>. 5^-^3.) 

Sumatra occid.; In cacumine montis Singalang ad arbores. Regio alpina, alt, ± 2800 m s. m. — 
25, 7, 1894 (c. fr.). (No. 594.) 



87. Anastrophyllum cephalozioides n. sp. 
{^Jungermania pJUgera N- ab E. var. vunor N. ab E. [p. p.:^ pi. ?] + var. tenerrima N. ab E. [= pi. :^]). 

Dioicum. Tenerrima species inter congeneres inter muscos vix caespitans olivacea fuscescens, Planta 
sterilis et cf subsimplex ad 28 mm longa tenuissima capillaris Cephalo^iellam aemulans; cauHs 
fuscus ten ax flexuosus eradiculosus remote foliatus. Folia minima 0*33 mm longa, 029 mm lata (vel 
majora) valde remota subtransversc inserta subcomplicata ultra medium bifida sinu fere rectangu- 
lari basi obtuso lobis acute trigonis divaricatis. Celiulae apicales 016 mm versus basin submajores 
et magis elongatae, subsinuatae valde et fere aequaliter incrassatae. Planta ? (in herb. Neesiano 
visa) robustior iteratim innovata innovationibus iterum fertillbus ultra 20mm longa. Folia ad basin ramn 
rum illis plantae sterilis quoad formam magnitudinem areolationemque omnino similia versus inflores 
centiam autem sensim multo densiora et 2 — 3-plo majora caulem amplectentia sinu angustiore 
fissa lobis cuspidatis omnino alitor areolata; celiulae apicales nempe magis sinuatae magis incrassatae, 
medianae et ba^^ales oblongae stellatim sinuatae interstitiis lumine aequimagnis. Fulia subfloralia margine 
dorsali hie illic denticulo armata. FoHa involucralia multo majora latiora subundulata 2 — 3-fida margine 
(praecipue dorsali) plus minus dentata. Amphigastrium involucrale baud invent. Perianthium ovatum ad 
2 Jinn longum plurtes plicatum ore contracto ciliatum. Planta cf femineae haud ass^fciata (ut videtur). Folia 
perigonialia caulinis omnino similia basi autem magis exca\ ata antheridium singulum magnum foventia. 

Speciem curiosissimam teneritate insignem pro statu juvenili specie! cujusdam aliae haberes, sed 
organorum sexuainim praesentia repugnat. Me haud omnino persuasum esse conliteor, quin sit surculum 
? supra descriptum liujus loci, sed in herbario Neesiano asservatur promiscue cum surcuHs steriHbus 
certe ad speciem nostram pertinentibus. 

*Java: Prov. Preangen In monte ignivomo Fapandayan ad viae latera in silva. Regio nubium, alt. 
1550— 1650 *M s. m. — 14. 2. 1894 (pL c?). (No. 595). 

Java: Prov. Preangen In Cinchoneto >^Daradjat« propeGarut at arbores. Regio nubium, alt. ±1730?;/ 
s, m. — 12, 2. 1894 (inter AnasiK coniradnm). (No. 596,) 

D«Tikschriften der mathem.-flaUirw. Cl. LXVH. Bd. 26 



202 V, Sclujjner, 

88. Anastrophyllum Sundaicum n. sp, 

Dioiciim. ParvLim tenerum flaccidum caespites formans laxos inter alias Hepaticas et Miiscos 
majores, suberectum, pallide virens hie illic (praecipuc periaiithia) rubescens, siccum fusco flavum. 

Plaota fere eradiculosa e caudice repente pallidOj stolonifera, caule tenero pall i do subcarnoso, laxe 
foliota 10 — 15 mm longa cum foliis explanatis d^ 2 uivi lata- Folia oblique inserta flaccida patentia vel 
subrecurva basi semiamplectente rotundata vix complicata ad medium fere bifida sinu fere rectan- 
gular! basi SLibacLilo lobis subaequalibus acute trigonis. Cellulae rotundatae vix sinuosae 0'022x002 ^j//;/ 
mediae et basales submajores fere aequaliter param incrassatae trigonis iion tantum evolutis. Am- 
phigastria (in involucro) et saepe juxta folia subinvolucralia obvia, parva subrectangularia vel eniargiiiata 
uno latere alte cum folio adjacente connata. Folia subinvolucralia ceteris caulinis ^iniilia sed sensim rnajora 
Inflorescentta 9 saepissime innovatione suffulta. Folia invulucralia patula magna oblata ad y^ longitudinis 
lacero 3— 5-fida marginibus hie illic dentata, Amphigastrium invol. magnum 7t fohorum in vol adaequans 
vel superans uno latere cum folio adjacente alte connatum late ovatum bifidum sinu obtuso hie illic dcnte 
auctum. Periantliium ovatum pro planta magnum ± 2 mm longum alte G-pIicatum supra saepe rubens ore 
subcontracto decoloratum ciHatum. Plantam c? non vidi. 

Ab AnastrophyUo pnniceo (N, ab E.) Spruce et A. recti nnf olio (N. ab E.J Steph. affinibus differt sta- 
tura majore, foliis profundius bifidis aliter areolatiSj ab A ptmiceo insuper flacciditate, colore, caule tenero 
pallid o, ab A recurvifolio foliorum marginibus baud dental is. 

Pertinent species illae tres supra laudatae ad sectionem propriam vel subgenus ArmslvophylU valde ad 
Jungermaniae (Lophoziae) genus accedentem. Abhorrent enim hae plantae ab Anasirophylli^ propriis 
statura pusilla fL>lii:^ baud compHcatis suboblique jnsertis basi caulem non adeo amplectentibus, quibus 
notis cum Lophoziis conveniunt a quibus autem divcrsae sunt stolonibus obviiSj caule erecto eradiculoso 
e caudice repente orto (nee repente). Sectionem banc novam nomine: Lophoziella saluto- 

Java: In montis Pangerango regione alpina; in cacumine montis inter frulices, Alt. 2985 m s, m. ~ 
9.5. 1894 (a pen). (No. 597.) 

Var. Singalanganum n. var. 

DilTert a typo foliis minus profunde bifidis, foliis involucralibus et subinvolucralibus grosse dentatis, 
* Sumatra occid.: In monte Singalang: in regione inferiore ad arbores. Regio nubium, alt. ISOO^w 
s. m, — 26. 7. 1894. (No, 598,) 

89. Anastrophyllum puniceum (N. ab E.) Spruce. 

*Java: Prov. Batavia, In monte Megamendong ad saxa secus viam supra pagum Tuga Regio plu- 

vialis, alt. 1250 m s. m. -- 5. L 1894 (c. per.). (No, 599). 
Ibidem: Alt. 1300 m s. m, — 5. L 1894 (c. per.). (No. 600.) 
Ibidem: Alt. 1350 «/ s. m. — 5. 1. 1894 (c. per.). (No. 601.) 
Ibidem: Alt 1400 ^;i s m. — 5. L 1894 (c. per). (No. 602.) 

90. Lophozia dubia n. sp. 
(Jnugermania dubia.) 

Sterilis. Inter caespites Hepaticarum terricolarum (Aploz/ae Sieplianii, Scapaniae etc.) repens, pallide 
viridis ad speciem iterum dichotoma re vera ram is late rail bus ex axilla folii ortis. Caulis rep ens subtus 
ad apicem usque radicellis longis pallidis instructus, fuse us apices ramorum versus pallidus, dense 
foliatus ad 2 cm longus cum foliis explanatis ad 2'Bfnm latus. Folia basi lata oblique inserta subexplanata 
vel canaliculata late-ovata X^Qmni longa, I "3 mi/j^ lata, biloba (rarissime triloba), sinu ± 7^ longitu- 
dinis obtuso, lobis subioaequalibus (vcntrali paulo majore) late trigonis acutiusculis. Cellulae elHpticae vix 
sinuatae trigonis coiispicuis O'OSxO' 023 mm. Folia terminalia ad apices lobomm gem mas unicellulares 
pallidas proferunt. Amphigastria nulla. Cetera non vidi. 



Piantae Indicae. Series L 



203 



Arctissime affinis LopJtozlae ventricosae nostrati et forsitan ab ilia vix diversa est haec planla tropica; 

i3iscrimina gravioris momenti desideranUir ab organis sexualibus adtiuc ignoti?;. Unit sit, interea prn specie 

propria habeatur, peccatur enim magis in confuiidendis quam in discrlminandis rerum naturae cognitiontbus. 

*Java: Prov, Preangen In regione supenore mentis ignivomi Gedeli ad terram infra craterem. Regio 

aipinaj alt. ±2700 jji s. m. — 10. 7. 1894 (in caespitibus Aploziae Siephauil). (No. 603,) 
Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi in silva priniaeva ad terram. Regiu 

nubiuai, alt. 1760 m s. m. — 30. 7. 1S94 (sterilis cum Aplozia StephmtH etc.). (No, G04,) 
Ibidem: Infra craterem ad terram. Regio alpina. alt. ±2600/?? s. m. — 3L 7. 1894. (No. 605.) 

91. Lophozia (?) Snmatrana n. sp. 
(Jnngerniania (?) Sumatrana.) 

Sterilis* E majoribus^ laxe caespitosa subcarnosa e basi repente erecta, paltide viridis ± 2 c ni 
longa cum foliis explanatis Zmmled^^ ventraliter ramosa. Caulis basi repens rhizomoideus efo- 
liosus dense radicellosus caules secundarios erectos subcarnosos pallidos fragiles folioso^ 
parce radicellosos vel fere eradicellosos emittens. Folia fragilissima saepissime partim praefracta densa, 
basi lata oblique inserta erecto patentia subplana dorso decurrentia circuitu subquadrata X'Qmm longa, 
V2mm lata, sinu latissimo fere ad Vg longitudinis bifida, lobis inaequalibus (ventrali majore) acute 
trigonis cuspidatis (cuspide cellulis 2 elongatis superpositis formata) marginibus undulato-subrepanda, 
margine ventrali saepe repando-dentato. Cellulae magnae subquadratae 0'036XO'032 ;///;; aequaliter 
subincrassatae fere leptodermicae trigonis nullis. Amphigastria nulla. Cetera desiderantur. 

Species notis laudatis etiam in statu sterili facillime dignoscenda a ceteris Lophozits abliorret caulibus 
erectis e basi rhizomoidea ortis et ventraliter ramificatis et forse propiii generis Plagiodulae magis, quam 
Lophoziae affinis typus est. Foliorum indole optime cum Lophozia conveniL 

Sumatra occid.: Ad dccliv. occid. montis ignivomi Merapi in silva primaeva ad terram. Regio 
nubium, alt. 2050 m s. m. — 30. 7. 1894. (No. 606.) 



M^ "^^ -'^>/=^---^ 



ii\ * 



:iG 



The following text is generated from uncorrected OCR. 



[Begin Page: Cover] 



[Begin Page: Page 153] 



153 



EXPOSITIO PLANTARUM 



IN 



itinere sijo i'^dico annis 1893/94 suscepto collectarum 

speciminibOsque exsiccatis distributarum, adjectis descriptionibus novarum. 

.series prima 

hepaticarum partem continens. 

AUCTORE 

V. SCHIFFNER. 

ARBEITEN DES BOTANISCHEN INSTITUTES DER K. K. DEUTSCHEN UNIVERSITAT IN PRAG. 
(VORGELEGT IN DER SITZUNG AM 2. DECEMBER 1897. 



In itinere meo Indico annis 1893/94 suscepto, liberalitate societatis dictae »Gesellschaft zur For- 
derung deutscher Wissenschaft, Kunst und Literatur in B6hmen« adjuto, consilium cepi 
augendi herbaria speciminibus exsiccatis plantarum indigena"um regionibus illis tropicis a me exploratis, 
ideoque collegi ingentem copiam plantarum, quas sub nomine; »V. Schiffner, Iter Indicum 1893/94« 
distributurus sum. 

Praecipue autem summam dedi operam, ut plantas e Cryptogamarum serie investigarem, quarum pars 
preciosissima mihi quidem esse videatur collectio Hepaticarum quam maxime completa, non solum omnes 
fere species hucusque e regionibus illis a me permigratis relatas, sed etiam copiam formarum novarum 
comprehendens. Praeprimis igitur distribuendas esse Hepaticas putavi et seriem primam Marchaiitiaceas, 
Jiiugermaniaceas anakrogynas et genera nonnulla Jiingenuaniaceanun akrogyiiarnin complectentem 
determinavi et simul cum speciminibus exsiccatis enumerationem systematicam specierum, varietatum for- 
marumque adjectis locis natalibus cum notis de substrate, regione, altitudine supra mare ceterisque nec- 
non descriptionibus specierum formarumque novarum publici juris faciam. 

Ricciaceas perscrutandi delineandique curam amicissimus Dr. Aemilius Levier Florentinus, harum 

rerum peritissimus benevolo subiit, sed muneris negotiis onerato laborem ilium diuturnum peragendi facul- 

tas nondum data fuit. Cum ita se habeant res, Ricciaceas serius distribuere et enumerare coactus sum. 

Quamquam quod ad rem botanicam pertinet pro ratione diligenter jam exploratas terras istas tropicas 
putares, ingens copia plantarum adhuc incognitarum detegenda nobis restat. Mihi ipsi contigit, ut inter 
species 91 et varietates 40 in hac serie prima enumeratas plus quam % (nempe species 61 et varietates 
38) novas salutarem. Sed formarum novarum a me detectarum copiam ad scientiam propagandam non 
tanti aestimo, quam magnum numerum speciminum cujusque speciei diversissimis locis decerptorum, ut 
illius collectionis locupletissimae fundamento nixi jam nunc pro more perspicere possimus, quibus modis 

Denkschriften der mathcm.-naturw. CI. L.W'II. Hd. 20 



[Begin Page: Page 154] 

154 V. Schiff 11 er, 

loco natali, altitudine supra mare, substrato etc. forma structuraque unius cujusque specie! alteretur. 
Tenuissimae enim sunt collectiones fere omnes Cryptogamarum e terris tropicis adhuc adiatae et pro 
maxima parte in iibris describuntur specimina (vei imo fragmenta tantum) sed non species. 

• De signis abbreviationibusque in enumeratione sequente adiiibitis, ceterum omnibus fere prime visu 
perspicuis, milii explicandum est: Plantae ante locum natalem allatum signo asterisci (*) notatae mihi 
paucis tantum speciminibus obviae sunt, ideoque in collectionibus »ltineris lndici« venalibus mihi non 
erant emittendae, sed solum in collectione ilia completa herbario meo attributa inveniuntur vel insuper 
nonnullis amicis a me donatae sunt. — Post indicationem unius cujusque loci natalis invenies (in paren- 
thesi) numerum, quo planta ilia in exsiccatis supradictis signata est. 

MARCHANTIACEAE. 
Targionioideae. 

1. Targioniadioica n. sp. 

Dioica, plantae utriusque sexus in uno eodemque caespite. Dense caespitosa, f(irmis maximis Tar- 
gioniae hypophyllae similis. Frons semper fere simplex ad 28 nun longa, ±5»/;» lata, elongata linearis, 
supra plana laete viridis, marginibus interdum atrorubentibus, subtus atrorubens rarius viridis. Squamae 
ventrales marginem haud attingentes, atrorubentes, triangulares, sensim in appendicem transeuntes 
longe cuspidatam margine saepe ciliis nonnullis armatam. Involucrum et Capsula ut in T. hypophylla. 

Sporae magnae (0'073 — 0-085 «n«) atrofuscae, opacae, margine undulato-tuberculatae. Elateres parvi. 



parum attenuati, ruti, spiris pluribus angustis. Discus antheridiifferus crassus ovalis pone apicem frondis 
propriae in ejus pagina superiore positus, supra verrucosus, a tergo margine paieaceo unduiato et circacir- 
cum paieis rubris circumdatus. Antlieridia ovata, ionge petioiata, petioio 4 — 5 ceikiias iongo. 

Intiorescentia dioica et positione disci antlieridiiferi in tergo frondis primariae ab omnibus congeneri- 
bus diversissima. 

Java: Prov. Preanger. Prope Garut, in monte ignivomo Gunung Guntur supra Tjipanas, in fissuris 
umbrosis inter saxa vulcanica. Regie pluvialis, alt. =t 800;« s. m. — 11 .2. 1 897 (PL rf et c. fr.). 
(No. 1.) 

2. Cyatlnodium aureo-nitens (Griff.) Scliffn. 

(Synliymetiiuiii aiirco-iihieus Griff.) 

India Orientalis: Bombay; MalabarHill, ad saxa et ad terram in hortis et secus vias copiose. Regie 

calida dz 30 m s. m. — 8. 9. 1 894 (c. fr.). (No. 2.) 

*lndia orientalis: Bombay; Ghirgaum, ad muros humidos in hortis. Regie calida, alt. ±5;;/ s. m. 

— 13. 10. 1893(c. fr.).(No. 3.) 

India Orientalis: Bombay; InsulaElephanta, ad scalam et ad templi muros. Regie calida, alt. 30m 

s. m.— 15. 10. 1893(cfr.).(No. 4.) 

India Orientalis: Prope vicum Khandalla in montibus Bhor Ghat, ad muros et ad terram. dz 600m. 

— 19. 10. 1893(c. fr.).(Nr. 5.) 



3. Cyathodium foetidissimum n. sp. 

Autoicum. Frons ad 20 7;/»/ longa, ad 7 nn« lata, dichotoma, tenerrima, pallide smaragdino-viridis 
argenteo-nitens, subtus medio radicellosa. .Squamae ventrales ubique conspicuae, majores. Involucrum 
saepe dicarpum, margine haud coloratum. Capsula major, brunnea, apice vix regulariter dehiscens. Sporae 
subtetrahedrae, rufobrunneae, fere opacae, extus grosse tuberculatae, tuberculis 15 — 16 in ambitu promi- 



[Begin Page: Page 155] 

PUinfac liuiicac. Scries I. 155 

nentibus. Elateres magni, rufi, flexuosi, spiris arete convolutis. Discus (ramulus) antlieridiiferus pone 
ipsum involucrum in medio faciei ventralis frondis positus, fere lunulaeformis. Planta in vivo foetidissima 
(creosoti fere odore!). 

Species frondis magnitudine, foetore plantae vivae, positione ramulorum masculorum, sporarum forma 
et superficie aliisque notis optime diversa a Cyathodio cavernarmn et C. atireo-nifeiite. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. Regie nubium, alt. 

=fc 1 000 m s. m. — 31 . 1 2. 1 893. (No. 6.) 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Salak in faucibus torrentis Tjiapus. I.ocis humidis 

obscuris ad terram et ad saxa. Regie pluvialis, alt. ±600 — 800?« s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 7.) 
Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum »Telaga Warna« ad ter- 
ram inter arborum radices ad ripas lacus vulcanici. Regie pluvialis, alt. rfc 1400 m s. m. — 5. 1 . 
1894. (No. 8.) 



Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango, prope Tjibodas ; ad rupem humid, ad 

viam versus Sindanglaija. Regio nubium, alt. ± 1300?» s. m. — 23. 4. 1894. (No. 9.) 

Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem montis Singalang in spelunca obscura. Regio 

calida, alt. 450 w s. m. — 21 . 7. 1 894 (c. fr.). (No. 1 0.) 

Sumatra occid.: In monte Singalang; in regione inferiore ad terram sub radices arborum in silva 

primaeva. Regio pluvialis, alt. ± 1400«?s. m. — 26. 7. 1894 (c. fr.). (No. 11.) 

Marchantioideae-Operculatae. 

4. Reboulia hemisphaerica (L.) Raddi. Var. Javanica (N. ab E. p. sp.) Schffn. 

Java: Prov. Preanger. Prope Garut, in fissuris saxorum vulcanicorum in monte ignivomo »Gunung 

Guntur« copiose. Regio pluvialis, alt. d=800»/ s. m. — 1 1 . 2. 1 894 (c. fr.). (No. 1 2.) 

*Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut ad terram. Regio nubium, alt. +1730?» 

s. m.-12.2. 1894 (c.fr.). (No. 13.) 

Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi, ad latus boreali-occid. in valleculo umbroso ad saxa, 

copiose. Regio nubium, alt. ± 1520 ;u s. m. — 31. 7. 1894 (c. fr.). (No. 14.) 
*Sumatra occid.: In monte Singalang; in regione inferiore ad saxa. Regio pluvialis, alt. 

900—1 000?» s. m. — 24. 7. 1 894 (c. fr.). (Nr. 1 5.) 

5. Hypenantron VA'^allichianum (Lehm, et Lndnb.) Tervis. 



India Orient.: Prope vicum Kliandaiia in montibus Blior Ghat. Ad terram humidam secus rivulum, 
alt. ±600?» s. m. — 19. 10. 1893 (c. fr.). (No. 16.) 

6. Hypenantron vulcanicum n. sp. 

Dioicum. Frons coriacea, dichotoma vel rarius e ventre continua, 1 5 — 20?»?» longa, apice ad bmm 
lata, supra plana viridis, marginibus subundulatis ventreque atrorubens. Squamae ventrales atrorubentes, 
appendice bene distincta ovato-oblonga apice obtusa Vel subacuta integerrima. Carpocephalum alte hemi- 
sphaericum dense tuberculatum. Perianthia 3 — 4, longe dependentia conica, pallida, in lacinias 8 fissa 
apice tubuloso-connatas. Pedicellus gracilis, ad 23???w longus, sparse paleaceus, apice paleis rubris peri- 
anthia longitudine superantibus barbatus. Planta mascula haud visa. 

Hypenantro Bluvicano valde affine, sed differt fronde majore dupio latiore, forma appendicis squa- 
marum ventralium, carpocephalo altiore dense verrucoso, perianthii laciniis apice connatis, pedicello infra 
carpocephalum longe barbate. Descriptio Hyp. Bhtttwaui in SVnopsi Hepat. p. 564 cum speciminibus ori- 
ginalibus Herbaru Neesiani et Lindenbergiani a me visis aegre congruit. 

*Java: Prov. Preanger. Prope Garut, inter saxa vulcanica in monte ignivomo Gunung-Guntur. Parce 
RehouUae intermixtum. Regie pluvialis, alt. ±800?» s. m. — 1 1.2.1 894 (c. fr..) (No. 1 7.) 



20* 



[Begin Page: Page 156] 



156 V. Seh iff ner. 



7. Hypenantron venosum (Lehm, et Lndnb.) Tervis. 



Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum »Tji- 
burrum« ad declivia humida, umbrosa prope Lebak-Saat; ramm. Regio nubium, alt. 2193 w 
s. m. — 9. 5. 1894(c. fr.).(No. 18.) 

'^ Var. macrosporum n. var. 

Differt a forma typica non nisi sporis multo (fere '/a a>-'^ V2) majoribus. 

Forma viridis — Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, secus 
torrentem ad terram. Regio nubium, alt. ± 2000 wz s. m. — 24. 7. 1 894 (c. fr.). (No. 1 9.) 

Forma purpurascens — Una cum praecedente. (No. 20.) 

Marchantioideae-Compositae. 

8. Wiesnerella Javanica Schffn. in Ost. Bot. Zeit. XL VI. p. 86 [1 896]. 

Java: Prov. Preanger. In regione superiore montis ignivomi Gedeh, ad terram copiose sed rarius 
fructificans. ± 2300 w s. m. — 1 0. 7. 1 894 (c. fr.). (No. 21 .) 

9. Dumortiera hirsuta Reinw. Bl. et N. ab E. 
a. latior Syn. Hep. 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum »Telaga Warna« ad 

terram inter arborum radices ad ripas lacus vulcanici. Regio pluvialis, alt. ± 1 400«/ s. m. — 5. 

\. 1894(c. fr.).(No. 22.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 



terram. Regio nubium, alt. 1 600 m s. m. — 21 .4. 1 894 (c. fr.). (No. 23.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montano «Tjibodas« ad terram. 

Reglo nubium, alt. + 1420 j» s. m. — 28. 4. 1894 (c. fr.). (No. 24.) 

Var. angustlor Syn. Hep. — Forma capitulo supra epiloso et fronde supra laevi insignis. 

*Java: Prov. Batavia. In monte »Gunung Burung« (»Gun. Bunder«), in silva primaeva ad terram. 
Regio calida, alt. 200-300 j» s. m. — 19. 12. 1893 (c.fr.). (No. 25.) 

Var. angustior Syn. Hep. — Forma fronde supra omnino fere laevi. 

*Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, ad terram. Regio nubium, 
alt. 1 470;» s. m. — 24. 7. 1 894 (sterilis). (No. 26.) 

10. Dumortiera velutina n. sp. 

Dioica. Frons ad 15 a» longa, ad 12 nnii lata (saepe autem minor), iteratim dichotoma vel e ventre 
apicis innovans innovationibus elongatis vel brevibus cordatis saepe iteratis, tenuis, moUis supra intense 
viridis et amoene velutina, superflcie densissime papillis subglobosis (rudimentis filorum chiorophylliferorum) 
obsita, versus apicem arachnoideo-venulosa, subtus medio dense radiculosa, dehinc versus marginem 
arcuato-venosa (squamae ventrales subrudimentariae). Pedicellus carpocephali e sinu profundissimo, angusto 
apicis frondis oriens, ± 30 mm longus, glaber sub carpocephalo tantimi barbatus. Carpocephalum hemi- 
sphaerico-conicum, regulariter 5 — 8-lobatum, lobis dorso medio versus apicem exciso-truncatum sub- 
canaliculato-depressis, incisuris lobis interjectis minime profundis plerisque obtusis, superflcie sparsissime 
setulosum. Involucra carpocephali lobis multo latioribus omnino obtecta (haud prominentia). Receptaculum 
cT haud setulosum. Cetera ut in D. hirsuta. * 



Superflcie frondis densissime papulosa et carpocephali forma a congeneribus distinguenda. 

Java: Prov. Batavia. In horto botanico BultenzorgensI ad puteal prope domum dictum »klelnes Labo- 
ratorlum« coplose. Reglo callda, alt. ± 260»/s. m. ~ 3. 1894 (c. fr.). (No. 27.) 



[Begin Page: Page 157] 

Plalitac lllsillac. Scries I. 157 

*.Tava: Prov. Batavia. In horto botanico BultenzorgensI adterram, rarlus etsterllls. Reglo callda, alt. 

dt 260 m s. m. — 1 1 . 1893. (No. 28.) 

*Java: Prov. Batavia. Gunung Paslr-Angin prope Gadok. Prope fontem ad terram. Reglo callda, alt. 

± 500 m s. m. - 24. 3. 1 894 (sterllls). (No. 29.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; In sllvis primaevis ad latus septentr. coplose et c. fr. Reglo 

nublum, alt. d: 1000;;/s. m. — 31. 12. 1893. (No. 30.) 

*Java: Prov. Preanger. In decllv. austral, montis Pangerango, prope Tjibodas ad rupes humldas secus 

vlam versus SIndanglalja. Reglo pluvlalls, alt. 1300»; s. m. — 23. 4. 1894, (No. 31 .) 

Sumatra occld.: In fauclbus dictis »Aneh« ad pedem montis SIngalang ad terram coplose. Reglo 

callda, alt. 580«; s. m. — 21 . 7. 1 894 (c. fr.). (No. 32.) 

1 1 . Marchantia emarglnata Relnw. Bl. et N. ab E. 



{= M. paUuata Reinw. Bl. et N. ab E.) 

Hujus specie! valde polymorphae formas sequentes inveni: 

a. typica. Fronde minore subcoriacea, Costa in pagina dorsaii Inaud conspicua, squamis ventraiibus 
atropurpureis, radiis carpocepliaii 8 (7 — 9) angustioribus (i. e. apice minus explanatis), pedunculo 
zt. 20 ;;;;;; longo. Est forma locorum modice iiumidorum. 

Java: Prov. Batavia. In Inorto botanico Buitenzorgensi ad terram copiose. Regie calida, alt. ± 260 ;;; 

s. m. — 14. 11. 1893(pl.d'etc. fr.).(No. 33.) 

Java: Prov. Batavia. In vicinitate urbis Buitenzorg. Kampong Mandarena ad terram. Regie calida, alt. 

dz 250;« s. m. — 1 . 3. 1 894 (pi. cf). (No. 34.) 

Java: Prov. Batavia In horto »Cultuurtuin« ad Tjikeumeuh prope Buitenzorg ad fossarum margines. 

Regie calida, alt. d= 250 ;;; s. m. — 13. 12. 1893 (c. fr.). (No. 35.) 

* Ibidem ad terram. — 27. 2. 1 894 (c. fr.). (No. 36.) 

Java: Prov. Batavia, prope vicum Pasir Muntjang ad terram in viis cavis copiose. Regie calida, alt. 

660 ;;; s. m. — 6. 4. 1894 (c. fr.). (No. 37.) 

Java: Prov. Batavia. Ad pedem mentis Salak ad viarum latera. Regie calida, alt. 450 m s. m. — 5. 

12. 1893(pl. o"etc. fr.).(No. 38.) 

*Java.: Prov. Preanger. Prope Sukabumi ad fossarum margines. Regie pluvialis, alt. 580 »;/s. m. — 

21.6. 1894(c. fr.).(No. 39.) 

Sumatra occid.: In urbe Padang-Pandjang ad terram. Regie pluvialis, alt. 770»; s. m. — 20. 7. 



1894(c. fr.).(No. 40.) 

Var. multiradia n. var. 

Fronde submajore sed caeterum ut in forma f^'pica, radiis carpocephali et receptaculi cT numerosiori- 
bus11 (9—13). 

*Java: Prov. Batavia. In agroBuitenzorgii. Tanah-Sereal, ad terram. Regio calida, alt. ±250;;; s. m. 

— 21 . 1 . 1 894 (pi. cf et c. fr.). (No. 41 .) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; In horto montano » Tjlbodas« ad terram 

copiose. Regio nubium, alt. ± 1420;;; s. m. — 28. 4. 1894 (c. fr.). (No. 42.) 

Var. longepedunculata n. var. 

Differt a forma typica pedunculo carpocephali longiore, 30 — 45 mm longo. 

Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad terram secus viam. Regio nubium, alt. 

1750;;; s. m. — 14. 2. 1894 (c. fr.). (No. 43.) 

Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum »Telaga bodas« secus viam. Regio pluvialis, alt. 

± 1250;;; s. m. — 15. 2. 1894 (c. fr.). (No. 44.) 



[Begin Page: Page 158] 



158T. Schiffuer, 

Var. major n. var. — Fronde majore tenuiore haud coriacea, costa obscuriore plus minus conspicua 
in pagina dorsaii notata, squamis ventraiibus pierumque paiiidioribus, carpoceplnaiis 8 (7 — 9)- 
radiis, radiis apice magis diiatatis (i. e. magis expianatis). Est forma iocorum umbrosiorum, Inumi- 
diorum. Hue pertinent specimina originalia M. palmatae. 

' *Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in horte montane »Tjibodas« ad terram 

Regie nubium, alt. ± 1420 m s. m. — 23. 4. 1894 (c. fr.). (No. 45.) 

*Java: In monte Pangerango. InfraTjibodas; ad viam versus Sindanglaija ad terram. Regie pluvialis, 

alt. 1305 m s. m. — 23. 4. 1894 (c. fr. et pi. cf). (No. 46.) 

*Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan; supra vicum Tjisarupan. Regio pluvialis, 

alt. 1270 m. — 14. 2. 1894 (c. fr.). (No. 47.) 

Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut. Regio nubium, alt. d= 1730 m s. m. — 

12. 2. 1894 (c. fr. et pi. c?). (No. 48.) 

*Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum »Telaga bodas«; in silva primaeva. Regio nubium, 

alt. 1560 m s. m. — 15. 2. 1894 (c. fr.). (No. 49.) 

Sumatra occid.; In faucibus dictis »Aneh« ad pedem mentis Singalang ad terram. Regio calida, 

alt. 580 m s. m. — 21 . 7. 1 894 (c. fr.). (No. 50.) 

Sumatra occid.: In valle »Lobang Karbau« prope Fort de Kock, ad terram secus viam. Alt. d= 900 m 

s. m. — 29. 7. 1 894 (c. fr.). (No. 51 .) 



*Java; Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum »Telaga Warna« ad 

terram ad ripas lacus vulcanici. Regio pluvialis, alt. =h 1400 m s. m. — 5. 1. 1894 (c. fr.). (No. 52.) 
*Java: Prov. Batavia. In monte Salak: in silvis primaevis ad latus septentr. Regio nubium, alt. 

dz 1 000 m s. m. — 3. 1 2. 1 893 (c. fr.). (No. 53.) 

Var. major, forma thermarum. — Fronde majore tenui pluries divaricato-dichotoma, conspicue ob- 
scuro-costata, appendicibus squamarum ventralium perparvis. Est forma in vicinitate thermarum 
crescens. 

Java; Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra »Tjiburrum« prope Tjibodas; crescit vapore calido 
velata haud frequens et parce fructiticans. Regio nubium, alt. 2140 ;;/s. m. — 2. 6. 1894. (No. 54.) 

Forma intermedia inter f. typicam, majorem et multiradiam. 

Java: Prov. Batavia. In horto botanico Buitenzorgensi ad terram. Regio calida, alt. + 260 w« s. m. — 
2. 1894(c. fr. etpl.c/'). (No. 55.) 

12. Marchantia cataractarum n. sp. 

Sterilis. Frons magna 6 — 7cm longa, 8 — 1 0mm lata, 2 — 3-plo dichotoma crassa coriacea plana medio 
subconvexa, supra obscure viridis sine vestigio costae obscurioris, subtus rubens. Squamarum ventralium 
rubrarum appendix late ovata acuta margine spinuloso-dentata. Epidermis fere ubique bistratosa, laevis- 
sima. Stomata in hoc genere maxima, oculo nudo conspicua albomarginata ore exteriore ad 0'2 min, inte- 
riore 0'27 mm diam. Stratum aeriferum crassum. Stratum basale in medio frondis d= 28 cellulas altum, in 
medio alarum ±5 cellulas. Scyphi sparsi margine spinuloso-dentati. Cetera desunt. 



Species inter omnes congeneres etiam in statu steriii insignis. Quoad Inabitum et stomata maxima 
Conocepliaio conico nostrati liaud absimiiis. Haud dubito, quin sit ex affinibus M. eviargiitatae (confer 
squamarum ventraiium appendicem!). 

Java: In monte Pangerango. Ad rupes irrigat. secus cataractas prope Tjiburrum. Regie nubium, ait. 
1 575 m s. m. — 28. 4. 1 894. (No. 56.) 

13. Marcliantia nitida Lelim, et Lndnb. 

*Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. mentis Saiak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa liaud 
rara sed sterilis, Regie pluvialis, alt. ± 600;» s. m. — 28. 1 . 1 894 (No. 57.) 



[Begin Page: Page 159] 

Plaufae ludicae. Series I. 159 

Java; Prov. Batavia. In monte Megamendong secus viam supra pagum Tugu, frequens sed plerumque 

sterilis, pi. cf rarissima. Regie pluvialis, alt. 1100 — 1350 w s. m. — 5. 1. 1894 (No. 58.) 

Java: Prov. Preanger. In monte Pangerango; in horto sanatorii Sindanglaijn, frequens sed sterilis. 

Regie pluvialis, alt. 1085 m s. m. — 19. 4. 1894 (No. 59.) 

Java: Prov. Preanger. In deciiv. austral, mentis Pangerango; in horto montane »Tjibodas« ad terram 

haud rara, pi. cT rare obvia. Regie nubium, alt. I 1 420 w s. m. — 13.5.1 894. (No. 60.) 

*Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat< prope Garut. Regie nubium, alt. ±1730;» s. m. — 



12.2. 1894(sterilis).(No. 61.) 

*Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum "Telaga bodas«. Regio pluvialis, alt. ± 1250?« s. 

m. — 15. 2. 1894 (parcissime fructif leans). (No. 62.) 

14. Marchantia gemlnata Reinw. Bl. et N. ab E. 

*Java: Prov. Batavla. In horto botanico Bultenzorgensi ad terram frequens. Regio calida, alt. d- 

260 m s. m. — 14. 3. 1994 (c. fr. et pi. cT). ((No. 63.) 

*Java: Prov. Batavla. Ad pedem septentr. mentis Salak ad vlarum cavarum latera, sterllls cum M. 

cntarglnata. Regio calida, alt. ±500 ;n s. m. — 4. 12. 1893. (No. 64.) 

Java: Prov. Batavla. In agro Bultenzorgensi; Kampong Baru, ad vlas cavas, frequens et c. fr. Regio 

calida, alt. + 230 ;w s. m. — 1 1 . 3. 1 894. (No. 65.) 

*Java: Prov. Batavla. In horto dicto »Cultuurtuln« ad Tjikeumeuh prope Bultenzorg ad fossarum 

marglnes frequens, o etc. fr. Regio calida, alt. d= 250 Iws. m. — 13. 12. 1893. (No. 66.) 

Java: Prov. Batavla. In monte Megamendong; ad saxa secus vlam supra Tugu frequens, ditlsslme 

fructlflcans et d". Regio pluvialis, alt. 1300— 1400;« s. m. — 5. 1. 1894. (No. 67.) 

*Java: Prov. Batavla. In Salak; In culturls supra vicum Sukamantrl ad terram. Regio pluvialis, alt. 

500— 700 OT s. m. — 28. 1 . 1 894 (c. fr.). (No. 68.) 

*Java: Prov. Batavla. Ad decllv. septentr. mentis Salak In fauclbus torrentis Tjlapus ad terram. Regio 

pluvialis, alt. 750«; s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 69.) 

*Java: Prov. Preanger. In decllv. austral, mentis Pangerango; In horto montano «Tjlbodas« ad terram 



frequens, c. fr. etcf. Regio nubium, alt. =b 1420 ;;?s. m. — 28. 4. 1894. (No. 70.) 

Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut frequens et c. fr. Regio nubium, alt. 

=fc 1 730 m s. m. — 1 2. 2. 1 894. (No. 71 .) 

*Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan. Regio nubium, alt. 1550 m s. m. — 14. 2. 

1894(c. fr. etcT).(No. 72.) 

Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum» Telaga bodas« : in silva primaeva secus viam frequens, 

ditissime fructificans et cT. Regio nubium, alt. 1 560;;; s. m. — 15.2.1 894. (No. 73.) 

*Sumatra occid.: Padang-Pandjang ad terram. Regio pluvialis, alt. d=770m s. m. — 20. 7. 1 894. 

(No. 74.) 

Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem mentis Singalang ad terram frequentissima et 

fructificans et cf. Regio calida, alt 450— 535 m. — 21 . 7. 1 894. (No. 75.) 

Var. major n. var. 

Frons magnitudine illi M. sciaphilae similis, sed aliquantum crassior et costa minus conspicua. Car- 
pocephalum major. Receptaculum cf profunde 4 — 8-fldum, lobis angustis. 

A M. sciaphila differt carpocephalo minore, profunde quadrifido et forma appendicis squamarum ven- 
tralium ejusque margine dentate, quibus notis cum forma t_vpica M. geminatae convenit. 

"Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum "Telaga Warna« ad 
terram ad ripas lacus vulcanici. Regio pluvialis, alt. ± 1400 m s. m. — 5. 1. 1894 (c. fr. et cf). 



(No. 76.) 

Sumatra occid.: Ad viae cavae latera prope Padang-Pandjang. Regio pluvialis, alt. 670;;; s. m. 

27.7. 1894 (c.fr.). (No. 77.) 



[Begin Page: Page 160] 

160 V. Schiff 11 er, 

*Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto >'Daradjat« prope Garut. Regio nuhiiim, alt. rb 1730»/ s. m. — 
12.2. 1894(c. fr. etcT).(No. 78.) 

Forma divaricata. 

Regulariter pluries dichotoma, ramis divaricatis. Ceteri.s notis cum varietate majore convenit. 
*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
terram. Regio nubium, alt. d= 1500;» s. m. — 18. 4. 1894 (c. fr.). (No. 79.) 

15. Marchantia Treubii n. sp. 

Dioica. Frons major ad 6 cm longa, 5 — 7 mm lata, 2 — 3-plo dichotoma coriacea supra laete viridis vix 
costata subtus et ad margines atrorubens. Epidermis fere ubique 2 — 3-stratosa e cellulis parvis aedificata 
superficie cellulis permultis minoribus conicis aspera, stomata parva, Stratum aeriferum crassum. Squamae 
ventrales rubrae conspicuae, appendices late-lanceolatae, longa cuspidatae (cuspide e cellulis 3 — 4 super- 
positis formata) integerrimae vel uno alterove dente parvo munitae. Carpocephali pedicelli saepe geminati 
15 — 22 mm lungi in pagina ventrali dense paleaceo-villosi sub carpocephalo dense et longe barbati. Carpo- 
cephalum ±5 mm latum, alte convexum, circuitu semicirculare sed margine posteriore haud recte truncatum 
sed ibidem arcuatim productum, incisuris levibus obtusis quadrilobum (haud rare 5-lobum), lobis late 



deltoideis leviter emarginatis, supra medio canaliculatis, subtus inter invoiucra densissime paieaceo-viiiosum, 
paieis atrorubentibus invoiucra omnino obveiantibus. Invoiucra 4 (vei 5) sub iobis posita (non aiternantia) 
margine rubro vaide unduiato subintegerrimo. Capsuia breviter pediceiiata, sporae aequo ac eiateres fuivae. 
Receptacuium cT pediceiiatum, profunde 4 — 7 partitum, iobis angustis iineaii-ianceoiatis. 

M. geminata a M. Treubii vaide affini differt: fronde minore, epidermide fere ubique unistratosa iae- 
vissima, squamarum appendice ovata acuta (sod non cuspidata) dentata, carpocepiiaio muito minore uitra 
medium 4-partito, iobis angustioribus, invoiucri margine denticuiato. 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; ad saxa secus viam supra pagum Tugu haud rara. 
Regie piuviaiis, ait. 1 000 w? s. m. — 5. 1 . 1 894 (ditissime fructificans). (No. 80.) 

Java: Prov. Preanger. In Cinciioneto »Daradjat« prope Garut frequens et ditissime fructificans. Regie 
nubium, ait. ± 1730;» s. m. — 12. 2. 1894. (No. 81.) 

*Sumatra occid.: In vaiie »Lobang Karbau« prope Fort de Kock, cum M. emarginata. Regie 
piuviaiis. — 29. 7. 1 894 (c. fr.). (No. 82.) 

Var. intercedens n. var. 

Proveniunt formae intermediae aiiquantum ad 71/. geiiiiiiatam accedentis epidermide frondis sparse 
mamiUosa ad fere iaevi, carpocepiiaio profundius partite, invoiucri margine subdenticuiato, qua de causa 
nomine M. Treubii Var. intercedens saiuto. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Regie piuviaiis, 

ait. 1 090 m s. m. — 5. 1 . 1 890 (c. fr.) [fere forma typical]. (No. 83.) 

*Java: Prov. Preanger. In liorto sanatorii Sindangiaija ad terram frequens et optime fructificans. 



Regio pluvialis, alt. 1 085 m s. m. — 1 6. 4. 1 894. (No. 84.) 

Java: In monte Pangerango. Infra Tjibodas ad viam versus Sindanglaija ad terram. Regio pluvialis, 

alt. 1305 m s. m. — 23. 4. 1894 (c. fr. et cf). [Propius ad M. geminatam var. majorem accedens. 

Haud raro observantur frondis laciniae bene evolutae e carpocephalis ortae!]. (No. 85.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in horto montano »Tjibodas« ad terram. 

Regio nubium, alt. ± 1420 m s. m. — 13. 5. 1894 (c. fr.). (No. 86.) 

*Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut. Regio nubium, alt. rt 1730 m s. m. — 

12.2. 1894 (pi. cf). (No. 87.) 

Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandaj'^an ad viarum latera. Regio nubium, alt. ± 1800 m 

s. m. — 14. 2. 1894 (c. fr.). (No. 88.) 



[Begin Page: Page 161] 

Plaiijac ludicae. Scries I. 161 

*Java: Prov. Preanger. Infra lacum \iilcanicum »Telaga bodas«. Regio pluvialis, alt. dz \260 in s. m. 
— 1 5. 2. 1 894 (c. fr. et o"). (No. 89.) 

16. Marchantia sciaphila n. sp. 

Dioica. Frons magna, 5 — 10 r;« longa, 7 — 8»n;;!ata, 2 — 3plo dichotoma, tenuis, supra laete-viridis 
Costa nigricante notata, subtus et ad margines rubescens. Epidermis ubique unistratosa e cellulis magnis 



aedificata, laevissima, stomata parva, Stratum aeriferum tenuissimum. Squamae ventrales rubrae minores, 
appendices lanceolatae vel ovato-lanceolatae, longe cuspidatae (cuspide 3 — 4 cellulis superpositis for- 
mata) integerrimae vel inconspicue dentatae. Carpocephali pedicellus solitarius ad 20 mm longus gracilis 
subglaber, sub carpocephalo barbatus. Carpocephalum subplanum viride circuitu semicirculare, ad 'I" qua- 
drilobum, lobis apice incisura aeque profunda sed angustiore bilobis (quo fit, ut margo carpocephali fere 
aequaiJter 8-lobus appareat), supra medio canaliculatis, subtus inter involucra barbatum. Involucra 4 sub 
lobis posita (non alternantia), margine pallido vel rubescente valde undulato sed fere integerrimo. Capsula 
longius pedicellata. Planta cf ignota. 

Ex affinitate M. geminatae et M. Tretibii ob involucra radiis carpocephali subjecta (non interjecta, ut 
in plerisque Marchantiis esse solet). Differt ab utraque fronde majore tenui, conspicue obscure costata, 
necnon carpocephali subplani configuratione; a priore ceterum squamarum ventralium appendicis forma 
valde discrepat. 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad ripas umbro- 
sas torrentis ad terram. Regie pluviaUs, alt. 720 m s. m. — 28. 1 . 1 894 (c. fr.). (No. 90.) 

JUNGERMANIACEAE ANAKROGYNAE. 

Metzgerioideae. 

17. Riccardia scabra n. sp. 

Dioica. Mediocris, depresso-caespitosa, atroviridis, opaca fere velutina. Frons ad 2 cm longa, ± V3mm 
lata, irregulariter pinnata (rarius subregulariter pinnata), pinnis hie illic lacinula laterali auctis vel fere 
dichotomis linearibus obtusis, basi stolonifera, supra plana subtus convexa medio 6 — 7 cellulas crassa 
(centrales multo majores). Cellulae corticales et marginales extus rugulis asperis transversis scabra. Ala 
angusta, 1 — 2 cellul. lata. 



Ramus 9 versus basin frondis primariae, ovatus, margine cinctus squamis densis ciliiformibus e cel- 
lulis inflatis transverse scabris aediflcatis. Archegonia pauca. 

Calyptra Gunior) cellulis longis inflatis brunneis transverse rugosis obtecta, apice in coronuiam cras- 
sam congestis. 

Pianta cT subminor vaide irreguiariter ramosa, ramis c? versus basin frondis rarius ad stoiones pierum- 
que geminis tenuibus arcuatis. Margines ceiiuiis infiatis transverse ruguiosis dentati vaide conniventes, ut 
saepe vix perspicere possis. 

Scabra frondis superficie faciiiime dignoscenda. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad terram. Regie nubium, 
alt. 800— lOOOw s. m. — 5. 1 2. 1 893. (No. 91 .) 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Pangerango apud locum dictum »Artja« in silva pri- 
maeva ad terram. Regie pluvialis, alt. 1040 m s. m. — 7. 4. 1894 (pi. cf). (No. 92.) 

"Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad truncos putri- 
dos. Regie nubium, alt. 2180»« s. m. 25. 7. 1894. (No. 93.) 

Ibidem. Ad saxa et ad terram. Alt. 1 720- 1 770 i« s. m. - 24. 7. 1 894. (No. 94.) 

Var. Tjiburrumensis n. var. Major, ad 3 cm longa, 1-5 — 2 mm lata, subregulariter pinnata, inter 
Sphagmint, Isotachidem armatam Muscosque errecte crescens, magis stolonifera. Cellulae alares elon- 

Denkschriften der mathem.-naturw. CI. LXVII. Bd. 21 



[Begin Page: Page 162] 

1G2T'. Sehiff nei-, 

gatae 3-plo longiores, quam in forma typica, saepe partim quasi e contextu soiutae. Piantam 9 cum 
caiS'ptns junioribus vidi. 

Java: In monte Pangerango; apud »Tjiburrum'< ad ripas praeruptas irroratas juxta cataractas in con- 
sortio Spliagnormn at Isotaclnidis armatae copiose et c. caiypt. junioribus. Regio uubium, ait. 
'^ 1 600 m s. m. — 1 . 5. 1 894. (No. 95.) 

18. Riccardia Wettsteinii n. sp. 

Dioica. Mediocris, depresso-caespitosa, viva amoene viridis, sicca nigrescens. Frons ad 2 em ionga, 
d= 1 mm iata, irreguiariter pinnata, pinnis singulis simpiicibus vei hie iiiic iacinuia auctis vei dicliotomis, 
obtusis, Inaud raro apice diiatatis, supra piana subtus convexa medio in fronde primaria 8 — 12 ceiiuias 
crassa (centrales corticalibus fere aequimagnae omnes laevissimae). Pinnae multo tenuiores et planiores 
sunt. Ala eximie undulata, pallida, latiuscula 2 — 3 ceiiuias lata e cellulis formata multo majoribus circuitu 
aequaliter et optime incrassatis. Ramus 9 brevis cupuliformis e fronde primaria ortus, juvenilis ad spe- 
ciem incisuram frondis sistens, margine squamulis subciliformibus vei dichotomis haud nummerosis onu- 
stus, dz 10 archegonia biseriata gerens. Calyptra cylindrica, apice in coronulam latam humilem contracta, 
omnino laevissima. 

Rami c? parvi versus basin pinnarum laterales (raro etiam in fronde primaria); oblongi explanati, late 
undulato-limbati supra haud squamosi ; antheridiis ad 10-jugis. 

Species polymorpha quoad habitum R. sinnatac nostrati simillima, quae autem differt praeter alia 



statura submajore et fronde haud alata. Species viri clarissimo Dr. Richarde Wett stein Equ. de Westers- 
Ineim, de rebus botanicis meritissimo, grate animo dicata. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putrides. Regie nubium, alt. 1 600w s. m. — 21.4.1 894. (No. 96.) 

Java: In mentis Pangerango regione alpina ad terram. Alt. 2870 — 2920;«. — 9. 5. 1894 (c. calyptr. et 
cf). (No. 97.) 

Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad terram. Regie nubium, alt. ± 1000;;/ s. m. 
14. 2. 1894 (c. calyptr. et cf). (No. 98.) 

"Sumatra occid.; In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, ad saxa. Regie nubium, 
alt. 1 720 7» s. m. — 24. 7. 1 894. (No. 99.) 

Var. procera n. var. 

Spectabilis ad bcm longa, bipinnata. Pinnae singulae ramificatione et magnitudine omnino universam 
plantam formae typicae referunt. Planta c? femineae subminor est et regulariter bipinnata. 

Plantam hanc speciosam pro specie propria haberes, nisi notis anatomicis omnino cum forma typica 
conveniret. 

*Java: In mentis Pangerango regione alpina ad terram cum Riccardia stthcxalaia etc. Alt. 2890ot 
s. m. — 9. 5. 1894 (c. calyptr. et cf). (No, 100.) 

Var. tenuiretis n. var. 



Differt a forma typica ala pinnarum latiore e cellulis maximis (8- vel rarius 2-seriatis) subleptodermicis 
formata. 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Regio plu- 

vialis, alt. ± 1 300»/ s. m. — 5. 1 . 1 894. (No. 1 01 .) 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 

pluvialis, alt. rhSOOw s. m. — 28. 1 . 1 894. (1 02.) 

*Java: In monte Pangerango; apud fontem juxta viam inter Tjipanas et Tjibodas. Regio pluvialis 

alt. 1200 J»s. m. — 20. 4. 1894. (No. 103.) 

Sumatra occid.: Ad viae cavae latera prope Padang-Pandjang. Regio pluvialis, alt. 670 i« s. m. — 

27.7. 1894 (PI. d). (No. 104.) 



[Begin Page: Page 163] 



Phuitiie liuiicae. Scries I. 163 



'Sumatra occid.: Fort de Kock, ad viam. Regio pluvialis. — 29. 7. 1 894 (c. calyptr. et cf ). (No. 1 05.) 



Var. tenuiretis, forma propagulifera. 



*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 



pluvialis, alt. 760 m s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 1 06.) 



*Java: In monte Pangerango; inter Tjipanas et Tjibodas ad terram humidam. Regio pluvialis, alt. 

± 1300OTS. m. — 17. 4. 1894. (No. 107.) 

Sumatra occid.; In valle »Lohang Karbau • prope Fort de Kock ad rupes arenaceas. Regio pluvialis. 

- 29. 7. 1 894 (PI. cT et ?). (No. 1 08.) 

V'^ar. angustilimbia n. var. 

Frons primaria pro more biconvexa, crassa (11 — 12 cellulas). Ala pinnarum angustior e 2 seriebus 

(hie illic ex unica serie) cellularum minorum incrassatorum sed saepe chlorophj'llo opacorum aedificata, quo 

Pt ut saepe aegre conspicitur. In hac variolate interdum stolones inveniuntur. 

Java: Prov. BataVia. Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum »Artja« in sih'a pri- 

maeva ad terram. Regio pluvialis, alt. 1 040—1 1 20»/. — 7.4.1 894. (No. 1 09.) 

»lbidem. Ad arbores. Alt. 1 1 70m s. m. — 7. 4. 1 894. (No. HO.) 

*Java. Prov. Preanger. In decliv. austrat, montis Pangerango; in horto montano »Tjibodas« ad aibo- 

rum truncos rarissima. Regio nubium, alt. ± 1420 m s. m. — 8. 5. 1894. (No. 111.) 

*Java. ProV. Preanger. In regione superiore montis ignivomi Gedeh; infra craterem ad truncos putri- 

dos. Regio alpina ± 2500 m s. m. — 1 0. 7. 1 894. (No. 1 1 2.) 

Var. angustilimbia, forma propagulifera. 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburnum-< prope Tjibodas 
ad terram. Regio nubium, alt. 1540;» s. m. — 28. 4. 1894. (No. 113.) 



Var. crassa n. var. 

Magis regulariter pinnata. Frons primaria planoconvexa crassa, in plantis robustis medio ad 1 7 cel- 
lulas alta, pinnae 8 — 12 cellulas crassae. Ala pinnarum unica tantum serie cellularum incrassatarum 
majorum constructa. 

Speciem propriam esse lianc \arietatem putares, nisi varietas angustilimbia Inane cum forma tj'pica 
connecteret. In statu sterili caute a R. snbexalata simillima dignoscenda. 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putrides. Regie nubium, alt. ± 1500»« s. m. — 18. 4. 1894 (c. fr.). (No. 114.) 

"Sumatra occid.: In cacumine mentis Singalang ad trunces putrides. Regie alpina, alt. ± 2880;« 
s. m. — 25. 7. 1894. (Ne. 115.) 

19. Riccardia subexalata n. sp. 

Dieica. Magnitudine, habitu et ramificatiene a R. }\'^ettsfciiiii var. angustilimbia vix distincta sed dif- 
fert his netis: cellulae superficiales frondis mineres aeque ac alares ceteris aequimagnae lepte- 
dermicae. Ala 1 - (rare hie illic 2-) seriata, vix censpicua eb cellulas ceteris aequales chlerephyllesas. 
Calyptra apiculata abinitie super ficiemi nute scabra cellulis prominentibus partim quasi e centextu 
selutis (nee cellulis inflatis permagnis utriculifermibus ebtecta). Rami cT geminati haud rare preveniunt. 
Saepe superficies frendis prepe pinnarum apices cellulis e centextu selutis (prepagulis) ebruta est. 

R. majer S. O. Lindb. nestras simillima differt: inflerescentia meneica, ramificatiene simpliciere, 
ramule 9 margine brevissime ciliate. 

Java: Prev. Batavia. In mente Megamendeng; in silva primaeva apud lacum »Telaga Warna« ad 



arbores. Regio pluvialis, alt. =t 1400 m s. m. — 5. 1. 1894 (c. calyptr.). (No. 116.) 

Java: Pro. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad trun- 

cos putridos. Regio nubium, alt. 1460—1570;;; s. m. — 21. 4. 1894 (c. fr.). (No. 1 17.) 



21 * 



[Begin Page: Page 164] 



164 V. Schiffner, 



Ibidem: Alt. 1 630;«. — 24. 4. 1 894. (No. 1 1 8.) 

Java: In montis Pangerango regione alpina ad truncos putrides. Alt. 2750 ;;z s. m. — 9. 5. 1894. 

(No. 119.) 

Ibidem: Ad terram, pi. cf et 9. — Alt. 2950-2965 7« s. m. — 9. 5. 1894. (No. 120.) 

F'orma propagulifera. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

arborum truncos. Regio nubium, alt. ± loOOw s. m. — 18.4.1 894. (No. 1 21 .) 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum -Tjiburrum« prope Tjibodas 

ad arborum truncos putrides. Regio nubium, alt. 1 560;« s. m. — 28. 4. 1 894. (No. 1 22.) 



Var. procera n. var. 

Spectabilis ad 6 cm longa. Frons primaria ad 2 ;;;;;; lata, subregulariter pinnata vel saepius bipinnata, 
pinnis remotis. Ceteris notis cum forma tj'pica convenit. Propagula interdum inveniuntur. 

Haec forma speciosa omnino analoga est varietati ejusdem nominis Riccardiae Wetisteiiiii, quacum 
etiam locum natalem communem habet. 

Java: In mentis Pangerango regione alpina ad terram. Alt. 2890;;; s. m. — 9. 5. 1804. (No. 123.) 

Ibidem : Ad arbores. Alt. 2950 m s. m. — 9. 5. 1894. (No. 124.) 

Ibidem: Ad truncos putrides. Alt. 2965;;; s. m. — 9. 5. 1 894. (No. 1 25.) 

20. Riccardia elongata n. sp. 

Dioica. Magna, suberecte laxe caespitosa, supra in vivo pallide viridis infra brunescens, cartilaginea 
rigida, sicca flaccida nigrescens. Frons ad 7 -5 cm longa, +1 mm lata, elongata, pro more laxe simpli- 
citer pinnata (rare una alterave pinna iterum pauciramosa) pinnis remotis plurimis elongatis lineari- 
lanceelatis subacutatis. Frons primaria alte biconvexa, exalata medio 8 cellulas crassa, centrales per- 
magnae, corticales minutae extus laevissimae, omnes leptodermicae. Pinnae multo planiores 4 cellulas 
crassac angustissime alatae, cellulis alaribus haud majoribus. Stolones interdum inveniuntur. 

Ramuli cT in fronde primaria laterales, parvi, solitarii, oblongelineares, crenato-limbati, supra nudi, 
antheridiis 3 — 8-jugis. 

Plantam 9 haud vidi. 

Riccardiae stibexalatae sane affinis sed prime visu magnitudine hahituque necnon fronde cartilaginea 



alte biconvexa distinguenda. 

Java: Prov. Batavia. Ad declivia septentr. montis Salak in faucibus terrentis Tjiapus ad terram. Regio 
pluvialis, alt. =h 1000;;;s. m. — 31. 12. 1893 (saepissime d"). (No. 126.) 

Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem montis Singalang ad terram. Regio callda, 
alt. 530 ;;;s. m. — 21.7. 1894 (pi. cf). (No. 127.) 

21. Riccardia androgyna n. sp. 

Paroica. Major, laxe caespitosa, suherecta, supra in vivo pallide viridis infra brunescens, fere flaccida, 
sicca nigrescens. Frons d= 4 cm longa, rfc \ mm lata elongata, irregulariter bipinnata, pinnis minus 
remotis brevieribus simplicibus et elongatis, pinnatis (rare fere bipinnatis), pinnulis fronde primaria multo 
angustioribus. Frons primaria crassa fere biconvexa, subexalata, medio 8 cellulas crassa, centrales per- 
magnae corticales minutae extus laevissimae leptodermicae. Pinnae multo planiores, pinnulae 4 cellulas 
crassae, seriebus 3 (vel 2) cellularum subaequimagnarum alatae. Stolones rai'o obviae. 

Ramuli sexuales androgyni i. e. apice 9, basi cT in fronde primaria laterales numerosi, prominentes 
breves, margine crenato limbati, apice subciliati, supra haud squamiferi, archegoniis paucis, antheridiis 
2 — 4-jugis. Rami omnino masculi rarissime occurrunt. Calyptra glaberrima, apice in coronulam 
laevem humiiem protracta (omnino ut in R. Wettsteinii). 



[Begin Page: Page 165] 



Plantae ludicac. Series I. 165 



A Riccufdia cloiigafij, quacum structura frondis congruit, optime diversa statura minore, ramiticatione 



et praeprimis inflorescentia. 

Java: Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra »Tjiburrum« prope Tjibodas, vapore aquarum cali- 
darum velata. Regio nubium, alt. 2140 in s. m. — 2. 5. 1894. (No. 128.) 

22. Riccardia Tjibodensis n. sp. 

Steiilis. Major, laxe caespitosa, suberecta, in vivo iaete viridis infra brunescens, sicca nigrescens. 
Frons ad o cm ionga, 0-5 — 1 mm iata eiongata, fere reguiariter et densius tripinnata (raro tantum bipin- 
nata), pinnis inferioribus brevibus superioribus eiongatis fere fastigiatis, pinnis secundariis apice subdiia- 
tatis pinnUiis abbreviatis. Frons primaria pinnae et pinnuiae piano-convexae omnes eximie unduiato- 
aiatae, medio 9 — 10 ceiiuias crassae, centrales a corticaiibus vix diversae, aia e tripiici ceiiuiarum 
submajorum peiiucidarum ieptodermicarum serie formata, margine ob ceiiuias convexe prominiiias subcre- 
nuiata. 

Magnitudine et liabitu ad R. audrogyiiam accedit sed colore intensiore, ramiticatione multo densiore 
tripinnatsp, structura frondis et pinnulis crassis ad 9-stratosis, dein aia undulata bene distincta, facile digno- 
scitur. Similitudinem ceterum praebet cum R. Wettsfciuii vav. procera, quae autem est multo robustior et 
minus reguiariter ramificata. 

Java: Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra »Tjiburrum- prope Tjibodas. Regio nubium, alt. 
2140JWS. m. — 2. 5. 1894. (No. 129.) 

23. Riccardia Jackii n. sp. 

Dioica. Mediocris, dense depresso-caespitosa, viva Iaete viridis, sicca nigricanti-Viridis. Frons circuitu 
uvato-oblonga reguiariter et dense bipinnata, pinnulis plerumque dichotomis, pinnis circuitu lata tri- 
angularibus i. e. pinnulis infimis longioribus eiongatis sensim decrescentibus. Frons primaria apice dilatata 



medio 7 cellulas crassa, alata, pinnis pinnulisque multo tenuioribus conspicue alatis, ala e piano visa 
liaud abrupte discreta sed sensim transiens e serie 3-piici ceiiuiarum peiiucidarum ieptodermi- 
carum effecta. 

Rami 9 subventraies in fronde primaria, cupuiiformes margine dense ciiiato-iaciniata. Caij'ptra cei- 
iuiis magnis prominentibus papuiosa, coronuia ceiiuiis infiatis iongioribus cincta. 

Pianta cf pro more minor iaxius pinnata; ramuii cf iongi soiitarii ad basin pinnarum, late lineares ex- 
planati, supra Inaud squamulosi, ala e 3-plici serie ceiiuiarum margine crenulato-dentato cincta, antheri- 
dia ad 12-juga. 

Riccardia midtlBdoidi affinis sed differt statura dupio fere maj'ore, ramiticatione multo densiore exacte 
bipinnata, ceiiuiis alaribus minoribus, inflorescentia semper dioica. A formis nonnulis majoribus Riccardiae 
dimimitae habitu simillimis certe differt areolatione et calyptra papulosa. 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentrion. ad truncos putridos. 
Regie nubium, alt. 1 200— 1 350 m s. m. — 5. 1 2. 1 893 (c. calyptr.). (No. 1 30.) 

Var. densa n. var. 

Minor, fronde densissime divisa pinnulis plerisque abbreviatis, ceiiuiis alae majoribus. Rami cf nume- 
rosissimi ad basin pinnarum. Pianta cT tantum visa. An sit hujus loci? 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum -Tiiburrum« prope Tjibodas ad 
truncos putridos. Regie nubium, alt. 1 635 w s. m. — 28. 4. 1 894. (No. 1 31 .) 

24. Riccardia Singapurensis n. sp. 

Quoad liabitum, magnitudinem structuramque frondis congruit cum Riccardia Jaclcii var. densa sed 



certe differt inflorescentia. Inveniuntur nempe in una eademque fronde ramuli omnino cf et androgyni i. e, 
apice archegonia, basi antheridia proferentes. Caiyptram haud vidi. 



[Begin Page: Page 166] 

166 V. Schiffner, 

A Riccardia multifidoidc differt statura majore, ramificatione densa exacte bipinnata, ceiiuiis aiaribus 
minoribus, infiorescentia {R. innitifidoides autoica vei per exceptionem dioica est; ramuii androgyni liaud 
inveniuntur). 

Insula Singapore: In monte »Bukit Timah« prope fontem. Regie calida, alt. 100 — 150m s. m. — 
16. 11. 1893. (No. 132.) 

25. Riccardia multifidoides n. sp. 

Autoica (vei obliteratione unius sexus dioica). Minor, dense depresso caespitosa, viva pallide-viridis, 
sicca fuscoviridis. Frons ad 1 5 mm longa, dzimm lata subregulariter bipinnata plana, pinnis plerisque 
tripartitis (rarius dichotomis vei simplicibus). Frondes primariae et pinnae medio constanter 5 cellulas 
crassae, centrales majores, corticales extus convexe-prominulae; pinnulae ultimae medio 3 celkilas crassae, 
corticalibus extus planis. Ala ubique conspicua bi-(vel 3-) scriata, ceiiuiis leptodermicis pellucidis margine 
subconvexe-prominulis formata. Rami c? et 9 in fronde primaria marginales, cT parvi explanati anguste 
limbati, limbo crenato, antheris 3 — 5-jugis; ? breves cupuliformes margine ciliati; calyptra superficie squa- 
mulis (e 2 — 4 ceiiuiis inflatis effectis) et ceiiuiis inflatis longe prominentibus squarrosis aspera, coronula 
ceiiuiis longioribus permultis cincta. Stolones saepe inveniuntur. Propagula in superficie dorsali versus 
pinnularum apices haud rare observantur. 



Riccardia mtiltifida nostras valde affinis est, sed differt fronde conspicue bipinnata, ala pinnularum 

latiore cellulis majoribus 3 — 4-seriatis effecta, fronde primaria 6 — 7 cellulas crassa, inflorescentia constanter 

autoica, calyptra cellulis mamilloso-prominentibus (brevloribus) minus aspera. 

Java: In montis Pangerango regione alpina ad truucos putridos. Alt. 2890 — 2965 w s. m. — 9.5.1 894. 
(No. 133.) 

Ibidem: Ad terram. 2955 m s. m. — 9. 5. 1894. (No. 134.) 

Forma subpalmata. 

Saepe proveniimt formae quoad habitum aliquantum alienae, fi'onde abbreviata, pinnis longioribus magis 
ramosis, ut fere palmatisecta appareat. Ala latior 3-seriata. Ceterum structura omnino cum forma typica 
quadrant. In his formis interdum inveni praeter ramos sexuales cT et 9 ramulos androgynes i. e. apice 9, 
basi cf. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regie nubium, alt. ±1500«« s. m. — 18. 4. 1894. (No. 135.) 

Ibidem: Alt. 1 700m s. m. — 24. 4. 1 894 (c. calyptr.). (No. 1 36.) 

Ibidem: Alt. 1 71 Om s. m. — 24. 4. 1 894 (c. calyptr.). (No. 1 37.) 

Ibidem: Alt. 1750ms. m. — 24. 4. 1894 (c. cali'ptr.). (No. 138.) 

Forma subpalmata, propagulifera. 

Ibidem: Alt. 1 560m s. m. — 21 . 4. 1 894 (c. calyptr.). (No. 1 39.) 



26. Riccardia tenuicostata n. sp. 

Quoad habitum magnitudinemque Riccardiae ninltifidoidi valde affini simiUima, sed differt his notis: 
Dioica, planta tenerrima, o' elongata simpliciter pinnata, 9 magis ramosa bipinnata, pinnis magis abbre- 
viatis latioribus; ala latissima 3 — 5 cellulas lata margine magis crenuiata, costa angusta tenuis. Rami cT 
longissimi, antiieridiis ad 12-jugis. 

Insula Singapore: In monte »Bukit Timah« ad terram graniticam. Regie calida, alt. 100 — 150»« 
s. m. — 6. 11. 1893. (No. 140.) 

Ibidem: Prope fontem; planta 9 et cf. (No. 1 41 .) 

*lbidem: Ad truncos putridos in silva primaeva. (No. 142.) 



[Begin Page: Page 167] 

PlaiiJuc Indicac. Sen'cs I. 167 

27. Riccardia flaccidissima n. sp. 

Dioica. Mediocris, laxius caespitosa flaccidissima, viva laete viridis, sicca fuscoviridis. Frons ad 
24wnK longa vix \mm lata, valde elongata remote pinnata, pinnis his abbreviatis bis elongatis rariius 
iterum divisis. Frons primaria medio 4( — 5) cellulas crassa laxe areolata, cellulae centrales majores, cor- 
ticales vix prominulae omnes valde leptodermicae. Pinnulae tenuiores, medio 3 cellulas crassae, cellulae 
centrales unistratosae permagnae. Ala e triplici serie cellularum pellucidarum vix majorum formata. 



Ramuli c? in fronde primaria et in pinnis iateraies Inaud crebri, ut in R. niuitiBdoide. Piantam 9 haud 
vidi. Fiacciditate eximia. Quoad areoiationem simiiis Riccaridiae muitifidoidi sed infiorescentia, magnitu- 
dine et ramificatione iaxa primo visu diversa. Ramificatione simiiis R. eiongafae, quae est species pius tri- 
pio major rigida cartiiaginea. Fiacciditate cum R. diininitta var. flicriitarmn (vide infra) comparenda, sed 
ramificatione et structura frondis vaide diversa. 

Java: Prov. Batavia. Ad deciivia septentr. mentis Saiak in faucibus torrentis Tjiapus. Regie piuviaiis, 
ait. dz 800 w s. m. — 28. 1 . 1 894 (pianta cf). (No. 1 43.) 

28. Riccardia piatyciada n. sp. 

Poiyoica (infiorescentia enim vaide variabiiis; proveniunt piantae dioicae, autoicae et saepe paroicae 
vei rami paroici cum 9 in una eademque pianta). Minor, iaxe caespitosa, in vivo (et pierumque etiam sicca) 
paiiide-viridis. Frons ad \4mm ionga, d= \ mm iata, repens i. e. uno iatere pinnis suberectis praedita 
aitero iatere stoiones radiceiiis substrate affixes emittens. Pinnae approximatae pianae paimatipartitae 
pinnuiis 2 — 4 basi et apice angustatis medio iatioribus. Frons primaria crassa, medio 6 ceiiuias 
crassa, quarum centraies muito majores, corticaies dimidio minores, minus iate aiata; pinnuiae iaxe areo- 
Jatae peiiucidae medio 3 (rare 4) ceiiuias crassae, ceiiuiis centraiibus unistratosis maximis, iate aiatae, aia 
sensim in costam transeunte e ceiiuiarum permagnorum 3 — 6-piici serie formata. 

Ramuii ? breves subventraies margine incurve ciJiati, cf iimbo iatiore ad 4 ceiiuias iate subexpjanato 
crenuiato cincti, antlieridiis ad 7-jugis, ramuii paroici basi o'^ ibidemque margine crenato-iimbati, apice 9 
ciiiati. Caiyptra apice praecipue circa coronuiam ceiiuiis iongis infiatis squarroso-viiiosa (rarius omnino 
iaevis vei tota superficie squarroso-viiiosa). 

Ramificatione Riccardia iatifrondi nostrati simiiis sed infiorescentia et pinnuiarum aia iatissima primo 
visu distinguenda. Est species vaide poiymorplna cujus formas sequentes distinguere milii contigit. 



a. typica. 



Repens, pinnae palmatae, pinnulae elongatae apice et basi attenuatae earumque ala 3 ( — 4) cellulas 
lata, cellulae magnae aequaliter parum incrassatae. Ramuli sexuales fere omnes paroici, calyptra apice tan- 
tum squarroso-viiiosa. 

Java: Prov. Batavia. In horto botanico Buitenzorgensi ad fossarum margines. Regie calida, alt. 
± 260 in s. m. — 1 1 . 1893. (No. 144.) 

*Java: Prov. Batavia. In horto dicto »Cultuurtuin« adTjikeumeuh propeBuitenzorg ad fossarum mar- 
gines. Regie calida, alt. ±250«? s. m. 24. 11. 1893 (c. calyptr.). (No. 145.) 

Ibidem: 13. 12. 1893 (c. calyptr.). (No. 146.) 

*Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi; Kampong Baru, ad arbores. Regie calida, alt. =h 230 j» 
s. m. — 1 1 . 3. 1 894 (c. fr.). (No. 1 47.) 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Pangerango apud locum dictum »Artja« in silva pri- 
maeva ad arbores. Regie pluvialis, alt. \\20m s. m. — 7. 4. 1894. (No. 148.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango ; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regie nubium, alt. ± loOOw s. m. — 18. 4. 1894. (No. 149.) 

*Java: In monte Pangerango. Infra Tjibodas ad arbores secus viam versus Sindanglaija. Regie plu- 
vialis, alt. 1 305;« s. m. — 23. 4. 1 894. (No. 1 50.) 



[Begin Page: Page 168] 



H38 !'• Schi ff u er. 

Java: Prov. Preanger. In silva primaeva infra craterem »Kawah Manuk« ad arborum truncos. Regio 
nubium, alt. + 1 750— 1 860 w s. m. — 1 2. 2. 1 894 (c. calyptr.). (No. 151.) 

*Sumatra occid.: In monte Siboga prope Padang-Pandjang. Regio pluviaiis, ait. 780 — 900 j;/ s. m. — 
22.7. 1894 (c.fr.). (No. 152.) 
' a. typica, forma propaguiifera. 

Pinnuiae superficie dorsaii propaguiiferae abbreviatae quo fit, ut liabitum aiienum ostendant; sed pin- 
niiiae normales in eadem pianta proveniunt. Ceiluiae alares ieptodermicae margine convexo-subprominuiae. 

Cetera ut in forma typica. 

Sumatra occid.: In urbe Padang-Pandjang ad truncos Fiiicum arborescentium. Regio pluviaiis, ait. 
770 OT s. m. — 20. 7. 1 894 (c. ramuiis androgynis). (No. 1 53.) 

Var. ieiomitra n. var. 

Ramificatio et structura frondis formae typicae, sed ceiluiae alae aliquantum minores sunt. Rami 

sexuales saepissime 9 (pianta fere semper dioica, raro autoica). Calyptra omnino laevis vel apice perpaucis 

tantum cellulis obsolete squarroso-villosa. 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Salak in faucibus torrcntis Tjiapus ad saxa. Regio 
pluviaiis, alt. ±7 00m s. m. — 28. 1 . 1 894 (c. calyptr.). (No. 1 54.) 

Var. grandiretis n. var. 



Aliquantum robustior, dioica (an semper?). Frons repens vel subregulariter bipinnata, pinnis densius 
pinnulatis, pinnulis plerisque abbreviatis. Cellulae alares majores aequaliter subincrassatae, + 3-seriatae. 
Frondis primariae cellulae centrales medio 5-stratosae majores; pinnulae medio 4 cellulas crassae. 
Calyptra fere tola valde squarroso-villosa. An sit species propria? 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos cum i?. cvciiulata. Regie nubium, alt. 1 500 — 1 600 j;? s. m. — 24. 4. 1 894 (c. 
calyptr.). (No. 155.) 

*Java: Prov. Batavia. In coUe »Gunung Pasir Angin« prope Gadok ad fontem. Regie calida, alt. 
±500«/ s. m. — 24. 3. 1 894 (est forma vav. grandireti affinissima!). (No. 1 56.) 

Var. grandiretis, forma crenulata. 

Frondis ala cellulis convexo-prominulis subcrenulata. 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas 
ad truncos putridos. Regie nubium, alt. \o-iO in s. m. — 28. 4. 1894. (No. 157.) 

Var. repens n. var. 

Forma cortices arborum laeves inhabitans, vix caespitosa arete repens, pinnis unilateralibus simpli- 
cibus fere aequimagnis habitum peculiarem pectinatum ostendit. Ala pinnularum latissima e 5 — 6 seriebus 
cellularum maximarum (fere 2-plo majorum, quam in forma typical) leptodermicarum formata, margine 
cellulis convexo-subprominulis. Calyptra omnino formae typicae. 

*Java; Prov. Batavia. In colle >'Gunung Pasir Angin« prope Gadok ad arbores rarius. Regie calida, 
alt. ±500»« s. m. — 24. 3. 1894 (c. calyptr.). (No. 158.) 

29. Riccardia latifrondoides n. sp. 



Dioica. Quoad habitum magnitudinemque valde similis praecedenti sed structura frondis differt. Pin- 
nulae cellulis maximis (ad 0' 1 mm diam.) formantur; in ipso medio 4, versus alas 3 cellulas crassae sunt, 
cellulae centrales maximae. Ala 1 — 2-seriata e cellulis maximis conspicue aequaliter incrassatis. 
Calyptra Qunlor) tota cellulis longissimis inflatis squarroso-villosa. Ramuli c? longissimi, antheridiis ad 
20-jugis. 

A Riccardia latifrondc simili praeter alia inflorescentia dioica abhorret. Magis affinis videtur Rice, 
plafycladae var. grandireti. 



[Begin Page: Page 169] 

Plantae Indicae. Scries I. 169 

*lnsula Singapore: In monte »Biikit Timah- prope t'ontem. Regie calida, alt. 100 — 150;;;. s. m. — 
6. 11. 1893(c. calyptr. etcT).(No. 159.) 

Forma major. 

Planta submajor, pinnulae longiores graciliores, ala latior sed cellulis suhminoribiis formata. Quoad 

habitum R. latifrondem valde aemulat. 

InsLila Singapore: In monte »-Bukit Timah-« prope fontem. Regie calida, alt. 1 00 — 1 50;;;. s. m. — 

6. 11. 1893. (No. 160.) 

30. Riccardia data (Steph.) .Schffn. 



{Aneura data Steph., Hep. spec. nov. in Hedw. 1893, p. 19.) 

Planta pulcherrima, maxime polymorpha cujus formae sequentes mihi innotuerunt inter sese formis 
transitoriis conjunctae. 



a. typica. 



Speciosa. Frons circuitu ovato-obionga ad 8f«; ionga cum pinnis rt 15 «;;;; iata, rigida, dense et 

vaide reguiariter piumaeformi-tripinnata, pinnis contiguis vel sese partim invicem tegentibus. 

Frons primaria et pinnarum bases fere teretes exalatae; pinnulae ultimae ala pellucida instructa a costa 

opaca bene discreta, cellulis 3 — 4 seriatis minoribus versus marginem liaud crenulatum sensim decrescen- 

tibus subincrassatis formata. 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad arbores emortuos liaud 
rara. Regie nubium, alt. 1200— 1350;;/ s. m. — 5. 12. 1893 (c. calyptr. et cf.) (No. 161.) 

Ibidem: Alt. =fc 1000;;; s. m. — 31. 12. 1893. (No. 162.) 

Var. angustior n. var. 

Frons rigida ad 8 c;;; Ionga sed cum pinnis 6 — 8;;;;;; tantum lata, circuitu late linearis. Habitu a forma 
tj'pica diversa ceterum omnino congruens. 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad saxa. Regie pluvialis, 

alt. 900 ms. m. — 5. 12. 1893. (No. 163.) 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Pangerango apud locum dictum »Artja« in silva pri- 

maeva ad terram. Regie pluvialis, alt. 1120;;; s. m. — 7. 4. 1894. (No. 164.) 



Var. Goebelii Schffn. (= Aneura Goebelii Schffn., Uber exot. Hep. in Nova Acta, Vol. LX, p. 273, 
No. 128, Tab. 13, Fig. 16—26.) 

Differt a forma typica ramificatione minus regulari, cum una alterave pinna valde ampliata i. e. basi 
valde elongata sit, necnon stolonibus liaud raro obviis ceteris notis cum forma typica convenit. 
Hanc varietatem ipse non legi. 

Var. Zollingeri (Stepln. p. sp.) Scliffn. 

Forma quoad specimen originale a cl. Stcpliani mecum benigne communicatum certe ad R. elatam 
ponenda, valde rigida et habitu quodam nodoso insignis. Culmen vegetationis frondis primariae enim mox 
emoritur et planta continuatur pinna proxima frondem primariam aemulante tali modo vegetationem mox 
omittente, quo casu pluries iterate planta adeo prolongatur, ut prime visu pro fronde primaria haberes, quod 
est re vera sj'mpodium. — Structura frondis omnino cum planta typica congruit. 

Hanc varietatem ipse non legi, sed habeo specimina originalia e herb. Stephanii in Java a ZolUngcro 
collecta. 

Var. Stephanii n. var. 

Structura flaccidiore et pinnis remotioribus laxioribus a forma typica recedit. Pinnulae sunt elongatae 
ut in forma typica. 

Denkschriften der mathem.-naturw. CI. LXVII. Bd. 22 



[Begin Page: Page 170] 



170 V-Seh iff ner, 

Planta a cl. Stephani mecum communicata pro specimine original! Aneiirae eiatae inane formam refert, 
sed descriptio Stepiianii iiiius speciei (ioco supra cit.) optime congruit cum forma typica. Crescit enim per- 
saepe utraque forma in uno eodemque caespite. 

*Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. montis Saiak; in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 
" piuviaiis, ait. ± 800'^« s. m. — 28. 1 . 1 894 (PI. cf). (No. 1 65.) 

V'ar. flaccida n. var. 

Ramificatione fere var. GoebeJii similis, pinnis nempe nonnullis elongatis, sed pinnulae laxiores sunt 
et magis abbreviatae. Differt flacciditate, ala etiam in fronde primaria conspicua, in pinnulis latiore cellulis 
majoribus formata. 

*Java: In monte Pangerango. Supra Lebak-Saat in siiva primaeva cum Rieeardia seahra. Regio 

nubium, ait. 2200«/ s. m. — 9. 5. 1 894. (No. 1 66.) 

Java: In mentis Pangerango regione aipina ad truncos. Ait. 2670;« s. m. — 9. 5. 1 894 (PI. 9 et c?). 

(No. 167.) 

Var. intercedens n. var. 

Omnibus partibus muito minor quam forma typica, fronde 2 — 3 cm tantum ionga, fere bipinnata pin- 
nuiis enim liaud muitis, iterum divisis. Proveniunt formae iaxius et densissime ramosae. Notis anatomicis 
cum forma typica bene convenit. — An melius pro varietate speciei sequentis censenda ? 

Java: Prov. Batavia. In deciiv. septentr. montis Gedeln ad arbores. Regio piuviaiis, ait. =li 1000?;/ s. m. 



— 21.1.1 894. (Formae densissimae et laxiores.) (No. 1 68.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad terram. Regio nubium, 

alt. + 1200 ms. m. — 5. 12. 1893 (c. calyptr. Forma laxior). (No. 169.) 

*lbidem: Ad truncos putrides. Alt. 1200;» s. m. — 5. 12. 1893. (Forma densior). (No. 170.) 

Var. intercedens, forma propagullfera. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putrides. Regio nubium, alt. 1 045;;; s. m. — 24. 4. 1 894. (No. 1 71 .) 

31 . Rieeardia diminuta n. sp. 

Dioica. Mediocris, caespitosa, rigidiuscula, viva laete viridis, sicca nigrescens, quoad habitum planta 

typica exacte Riceardiam elatam plus quadruple diminutam in mentem revocat. Frons cir- 

cuitu oblenga\Z — \bmm longa (rare ad 22mm) ad 0-8min lata, suberecta vel basi repens, dense bipin- 

nata (pinnulis rarissime hie illic iterum dichotomis). Pinnae triangulares dense pinnulatae, pinnulis infe- 

rioribus elongatis linearibus vix 0-5 mm latis, superioribus sensim decrescentibus. Stolones semper ob- 

viae. Frons primaria alte biconvexa vix alata medio 8 — 9 cellulas crassa, cellulae centrales multo majores, 

certicales extus planae, pinnae planiores medio 4 — 5 cellulas crassae, pinnulae 3 cellulas crassae Stratum 

medium e cellulis multo majoribus. Ala pinnularum pellucida a costa opaca abrupte distincta, cellulis 

3 — 4-seriatis versus marginem haud crenulatum sensim decrescentibus subincrassatis formata (omnino ut 

in R. elata). 

Ramuli 9 subventraliter positi cupuliformes margine squamis ciliato-incisis cincti, archegoniis hise- 

riatis 5 — 12-jugis, inter archegenia laeves. Calyptra juvenilis omnino laevis, alte-coronata (rarissime circa 

coronulam una alterave cellula inflata obvia), adulta ruptura cellularum superficialium subscabrida. 



Ramuii cf in basi pinnarum (rarius etiam in fronde primaria) laterales plerumque solitarii, arcuati, cre- 
nulato limbati breviores longioresve supra esquamulosi, antlneridiis 3 — 1 0-jugis. 

Affinissima R. elatae, quacum notis anatomicis, inflerescentiae calyptraeque indole aiiisque omnino 
congruit, sed differ! statura 4-plo minore et ramificatione bipinnata (vei sulitripinnata) nee exacte tripin- 
nata (vei subquadripinnata). 



[Begin Page: Page 171] 

Piautae iudicae. Series I. 171 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad saxa. Regie nubium, 

alt. + 800JMS. m. — 5. 12. 1893 (c. calyptr.). (No. 172.) 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regie 

pluvialis, alt. ±800m s. m. — 28. 1 . 1 894 (c. fr.). (No. 1 73.) 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad arbores. Regie nubium, 

alt. d=IOOOms. m. — 31. 12. 1893 (c. calyptr.). (No. 174.) 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in Silva primaeva apud lacum »Telaga Warna« ad 

viae cavae latera. Regie pluvialis, alt. ± 1400 m s. m. — 5. 1. 1894. (No. 175.) 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas 

ad truncos putridos. Regie nubium, alt. 1 540ot s. m. (cf et c. calyptr.). (No. 1 76.) 



Java: Prov. Preanger. In regione superiore montis ignivomi Gedeh ad truncos putridos. Regio alpina, 

alt. ± 2500 m s. m. — 1 0. 7. 1 894. (No. 1 77.) 

*lbidem: Ad truncos putridos una cum Campylopode aliisque Muscis. (Forma limbo frondis minus 

evoluto, angusto.) (No. 178.) 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 

pluvialis, alt. ±800;« s. m. — 28. 1 . 1 894. (Forma minor, an minus evoluta?) (No. 1 79.) 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad truncos putridos. Regio 

nubium, alt. ± 1200»» s. m. — 5. 12. 1893. (Formae pinnatae et subpalmatae.) (No. 180.) 
'^Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi ad decliv. boreali-occid. ad saxa. Regio nubium, alt. 

2400 m. — 31 . 7. 1 894. (No. 1 81 .) 

'^Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, ad truncos putridos. 

Regio nubium, alt. d= 2000 m s. m. — 24. 7. 1894. (No. 182.) 

Forma subpalmata. 

Saepe proveniunt formae quoad habitum subpalmatum aliquantum aberrantes, minores, fronde primaria 
subrepente pinnis lateris substrate adpressae stoloniformibus ramosis. In hisce formis cellulae alares saepe 
submajores sunt. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad arbores. Regio nubium, 

alt. d=900m s m. — 5. 1 2. 1 893. (No. 1 83.) 

*Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum »Telaga bodas« locis humidis, secus viam in silva 



primaeva. Regio nubium, alt. 1 61 Mi s. m. — 1 5. 2. 1 894. (No. 1 84.) 

Forma longispica. 

Ramulis c? valde elongatis, tenuibus, antheridiis plurijugis. Planta tenerior est. 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak; in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 

pluvialis, alt. 760 m s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 1 85.) 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad arbores. Regio nubium, 

alt. =fc900m s. m. — 5. 12. 1893. (No. 186.) 

*Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem montis Singalang. Regio calida, alt. 530m 

s. m.21.7. 1894. (No. 187.) 

Forma propagulifera. 

In formis pinnatis et subpalmatis saepe proveniunt propagula bicellularia in pagina dorsali pinnu- 
larum. 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas 

ad saxa. Regio nubium, alt. 1 580 m s. m. — 28. 4. 1 894. (No. 1 88.) 
'Ibidem: Ad truncos putrides. Alt. 1420;;; s. m. — 28. 4. 1894. (No. 189.) 

'Java: Prov. Preanger. In decliV. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regio nubium, alt. ± 1500;;; s. m. — 18. 4. 1894. (No. 190.) 



22 » 



[Begin Page: Page 172] 

172 V. Schiffner, 

Var. thermarum n. var. 

Elongata laxa flaccida, ad 35mm longa (plerumque brevior) pinnis remotis, cellulae alares majores 
teneriores margine subprominulae. Ramuli cT numerosi in fronde primaria at ad bases pinnarum. Plan- 
tarn 9 haud vidi. 

' Java: Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra >-Tjiburrum« prope Tjibodas. Regio nubium, alt. 

2140 ;ws. m. — 2. 5. 1894. (Mixta cum allls RIccardlls etc.) (No. 191.) 

* Ibidem: (Forma laxa.) (No. 192.) 

32. RIccardIa riglda n. sp. 

DIolca. Quoad habltum magnltudlnemque vix distlnguenda a RIccarJIuc dllnluntae formis typlcis 
Usque quoad structuram frondls simllls. DIffert autem bis notis: Frons exacte 3-plnnata valde riglda, 
frondls primarlae ala omnino nulla, pinnlllarum ala e cellulls ovallbus 4-serlatls versus marglnem decres- 
centlbus angulls eximie trigone-lncrassatis formata, squamae marglnales rami 9 longlsslme clllatae, 
calyptra cellulls Inflatis brevlbus squarroso-subvlllosa. Stolones adsunt. 



Affinissima est R. diniiunfac et R. elatae notis autem supra laudatis facile distinguenda. 

*Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad arbores. Regie 
nubium, alt. 2440;» s. m. — 25. 7. 1 894. (No. 1 93.) 

33. Riccardia Ridleyi n. sp. 

Dioica. Riccardiae rigidac affinissima, sed differens statura submajore (frons enim ±2'6ciii longa), 
ramificatione laxiore bipinnata (nee tripinnata), pinnulis latioribus, cellulis alae pinnularum marginalibus 
multo minoribus quam internae fere aequaliter sed valde incrassatis. Ramuli cf longissimi. 

Insula Singapore: In monte »Bukit Timah'< prope fontem ad terram. Regie calida, alt. 100 — 150 m 
s. m. — 6.11.1 893. (Pro p. mixta cum R. tenuicosiata.) (No. 1 94.) 

34. Riccardia tenuis (Steph.) Schffn. '^ Auaira fcuuis Steph. in Hedvv. 1893. 

Java: In mentis Pangerango regione alpina ad terram. Alt. 2780 n'^ s. m. (No. 1 95.) 
Ibidem: Alt. 2820«/ s. m. (No. 1 96.) 

* Ibidem: Alt. 2920;» s. m. cum Pallaviciiiia ZoUiugeri (Gott.) Schffn. aijisque. (No. 197.) 

35. Riccardia parvula n. sp. 

Dioica. ParVa, dense depresso caespitosa, viva pallide-viridis, sicca fuscescens, quoad habitum formis 
suhpa.Jma.ijs Riccardiae ditiiiimtae subsimilis sed minor 5 — 10;;;«; longa ad 0-7 mm lata bipinnata, pin- 
nis autem perpaucis ideoque habitu fere subpalmato, pinnulis irregularibus (interdum sed rare subdivisis). 
Stolones saepissime adsunt. Frons biconvexa crassiuscula, primaria vix alata medio 7 cellulas crassa, cen- 
trales corticalibus fere aequales, pinnae anguste alatae medio ad 6 cellulas crassae, pinnulae medio 
5 cellulas crassae earumque ala subpellucida in costam sensim transiens e cellularum vix incras- 



satarum ceteris corticalibus aequalium serie 2-(vel 3-)plici formata margineque omnino vel fere omnino 
integerrima. 

Ramuli 9 obovati valde prominentes margine inciso-ciliati. Calyptra coronula magna onusta, super- 
ficie cellulis inflatis magnis squarroso-villosa. Ramuli d" ut in R. diniiuuia et affinibus. 

R. mnltifidoidis formae subpalmatae sunt majores et inflorescentia necnon textura frondis et cellulis 
alaribus dupio majoribus diversissimae. 

R. diminutae formae subpalmatae statura majore, pinnulis tenuioribus (medio 3-stratosis), ala valde 
a Costa distincta et calyptra laevi recedunt. Etiam cum R. crcniilata comparenda. 

Java: In mentis Pangerango regione alpina ad arbores putridos. Alt. 2960w;. — 9. 5. 1894 (c. calyptr. 
eto'^)(No. 198.) 



[Begin Page: Page 173] 

PlaiiJae Indicae. Series I. 173 

*Java: ProV. Preanger. In Ciiichoneto »Daradjat« prope Garut. Regie nubkim, alt. =b 1730;» s. m. — 

12.2. 1894. (No. 199.) 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad tecum dictum »TjibuiTum« prope Tjibodas 

ad saxa. Regie nubium, alt. 1430;;/ s. m. — 28. 4. 1894. (Forma propagnlifera.) (No. 200.) 

*Java: Prov. Preanger. In regione superiore mentis ignivomlGedeh ad truncos putridos. Regie alpina, 



alt. dz 2500 m s. m. — 1 0. 7. 1 894. (No. 201 .) 

36. Riccardia crenulata n. sp. 

Dioica. E minimis vix bnim ionga, dense caespitosa, viva et sicca paiiide- viridis, subpaimata, pinnis 
e fronde primaria repente, paimatis. Stoiones saepissime occurrunt. Frons tenuis; pinnuiae 2 — 5-partitae 
ad 0-O7»;;/ iatae, pinnuiae secundariae 0-2-0-3;;n;z iatae medio 3 (raro 4) ceiiuias crassae, ceiiuiae cen- 
trales majores, corticaies extus pianae. Aia iata ± 3-seriata vaide peiiucida a costa opaca bene distincta 
ceiiuiis marginaiibus obiatis subminoribus vaide convexo prominentibus optime crenuiata. Ceiiuiae cor- 
ticaies et aiares aequaiiter incrassatae, centrales tenerae. 

Rawiuli 9 obovati vaide prominentes (saepe basi angustati, subpetiolati) margine inciso-ciliati, arclie- 
goniis biseriatis ad 5-jugis. Calyptra coronula magna instructa superficie ceiiuiis infiatis magnis squar- 
roso-viiiosa. Ramuii c/ Inaud raro geminati iongissimi iimbo crenuiato subexpianato cincti supra nudi, 
antiieridiis ad 20-jugis. — Haud raro proveniunt formae propaguiiferae, quarum apices pinnuiarum 
earumque aia propaguiorum efformatione quasi corrosa apparent. 

Formis minoribus R. palinatae nostratis simiiiima quoad magnitudinem et ramiiicationem, sed prime 
visu distinguenda aia iata crenuiata. Riccardia parvuia affinis differt statura majore, ramificatione minus 
exacte paimata, pinnuiis crassioribus (medio ad 5 ceiiuias crassis), aia minus distincta liaud crenuiata. 
Aia bene distincta Riccardiani diminnfam in mentem revocat, quae autem muito major et caiyptra iaevi 
caeterisque notis diversissima est. 

*Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. mentis Pangerango apud iocum dictum »Artja- in siiva pri- 
maevaad terram. Regie piuviaiis, ait. 1 120;;/ s. m. — 7. 4. 1894. (No. 202.) 

Java: Prov. Preanger. In deciiv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regie nubium, alt. 1 760;;; s. m. — 24. 4. 1 894. (No. 203.) 



Java: Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra -Tjiburrum« prope Tjibodas ad truncos putridos. 
Regio nubium, alt. 21 40 ;;; s. m. — 2. 5. 1 894. (No. 204.) 

Insula Singapore: In monte »Bukit Timah« prope fontem. Regio calida, alt. 100 — 150;;; s. m. — 
6. 11. 1893. (No. 205.) 

37. Riccardia crassiretis n. sp. 

Dioica. Habitu, ramificatione minutieque valde similis Riccardiae crenulatae sed optime differt his 
notis : Pinnulae crassae biconvexae opacae vix conspicue alatae haud crenulatae medio 4 cellulas crassae, 
centrales multo majores, omnes (etiam centrales) parietibus crassis, corticales dimidio fere minores 
quam in R. crciinlata et multo magis incrassatae. Calyptra squamis squarrosis sparsis e cellulis paucis 
inflatis formatis obsita. 

Ramuli anguste limbati, limbo e cellulis magnis incrassatis margine minus crenulato, antheridiis 
5 — 6-jugis. 

*Sumatra occid. : In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, secus torrentem ad ter- 
ram. Regio nubium, alt. +2000«; s. m. — 24. 7. 1 894. (No. 206.) 

38. Riccardia Sumatrana n. sp. 

Dioica. Minima, dense caespitosa sicca fusco-nigra, tenuissima filiformis, rigida autem, valde 
elongata remote pinnata, pinnis elongatis plerisque omnino simplicibus. Frons vix ultra 7 mm longa, ad 
0-1 6;;;;;; tantum lata, crassa exalata; pinnae ±1 -5;;;;;; longae, 0-1 2;;;;;; latae in sectione transversa 



[Begin Page: Page 174] 

174V-Schiff l!er, 

fere ellipticae, exalatae, e piano visae 7 — 8 cellulas latae, medio 4 ceiiuias crassae, ceiiuiae centraies vix 
majores omnes ieptodemicae parvae. Stoiones inveniuntur. 

Ramuii 9 vaide prominentes, fere stipitati ciiiis perpaucis tantum cincti. Caiyptra aite coronata, super- 
ficie ceiiuiis infiatis brevibus binis vei piuribus aggregatis asperrima. — Ramuii cT breves arcuati 
«canaiicuiati iimbo fere integerrimo. 

Tenuitate et liabitu quodam fiiiform! insignis, cum nuUa aiia commutanda. 

Sumatra occid.: In cacumine mentis Singaiang ad truncos putrides. Regie aipina, ait. d= 2800 ;» 
s. m. — 25. 7. 1894. (No. 207.) 

39. Riccardia Singaiangana n. sp. 

Dioica. Minor, dense caespitosa, sicca atrofusca vaide rigida, formis minimis R. diminntae simiiis 
et ut in liac mox bipinnata mox subpaimata, sed pinnae minus reguiares (vix iate trianguiares), ± 1 cm 
ionga, pinnuiae 0-5 mm iatae. Frons crassa supra subcanaiicuiata i. e. in sectione transversa quasi iunu- 
iaeformis. Frons primaria omnino exaiata marginibus muticis, medio ad 1 7 ceiiuias crassa, ceiiuiae cen- 
traies fere aequaies, pinnuiae unica serie ceiiuiarum vix conspicue aiatae, medio 5 — 7 ceiiuias crassae, 
ceiiuiae corticaies aiaresque aequaies subincrassatae. 

Ramuii 9 breves margine pauciciiiati, caiyptra ceiiuiis vesicuioso-promincntibus aspera. 
Piantani cT liaud vidi. 



Fronde rigida crassa supra concava subtus valde convexa facile distinguenda. 

*Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad saxa. Regie alpina, alt. ±2800/» s. m. — 25. 
7. 1894. (No. 208.) 

40. Riccardia serrulata n. sp. 

Dioica. Magna, laxe depresso-caespitosa vel inter muscos, crassa rigida, viva intense viridis supra 
subvernicosa, sicca fusco-viridis. Frons ad Z'ocm longa, ultra 1 mm lata circuitu ovato-oblonga sub- 
regulariter bipinnata vel fere tripinnata, supra convexa ob margines deflexos, pinnae normaliter pin- 
nulatae semper autem pinnae complures in paginam ventralem frondis deflexae (praecipue basales) i n 
fascicules densos ramulorum alienum adspectum praebentinum divisae. Isti ramuli enim 
tenuissimi pellucidissimi sunt, costa angusta fere evanida tenuissima alaque lata valde undulato-crispata 
e cellulis tenerrimis formata. Frons primaria crassa medio 7 cellulas crassa, cellulae centrales multo 
majores corticales paginae ventralis valde convexo- (fere mamilloso-) prominentes, paginae dorsalis 
planae, pinnae sensim tenuiores. Frons primaria, pinnae pinnulaeque ala lata pellucida a costa opaca 
bene distincta cinctae sunt, e cellularum aequaliter subincrassatarum serie 3 — 4-plici formata, margine 
cellulis bis illis acute prominentihus conspicue serrulata. Ala, quippe cum sit deflexa, saepe facile 
praetervidenda. 

Ramuli 9 in fronde primaria fere ventrales brevissimi, margine squamoso-ciliati (fere ut in R. alata!). 
Calyptra alte coronulata squamis squarrosis acutis pluricellularibus vestita. — Ramuli cf nume- 
rosi solitarii vel gemini ad bases ramulorum pellucidorum vel istorum ramulorum loco complures aggre- 
gati, curvati, margine late limbati crenalo-dentati supra nudi, antheridiis 5 — 12-jugis. 

Planta pulcherrima notis supra laudatis facillime dignoscenda, cum R. heteroclada tantum com- 
paranda. 

Java: Prov. Batavia. In monteSalak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad truncos putridos. Regie 



nubium, alt. ± \200m s. m. — 5. 12. 1893. (No. 209.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regio nubium, alt. dz 1 500 m s. m. — 18.4.1 894. (No. 21 0.) 

Ibidem: Alt. 1 630 7« s. m. — 24. 4. 1 894. (No. 21 1 .) 

Ibidem: Alt. 1690ms. m. — 24. 4. 1894. (No. 212.) 

Ibidem: Alt. 1700 ms. m. — 24. 4. 1894. (No. 213.) 



[Begin Page: Page 175] 

Plantae Indicae. Scries I. 1 75 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas 

adsaxa. Regio nubium, alt. 1540 7;?s. m. — 28.4. 1894. (No. 214.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

»Tjiburrum« ad truncos putrides. Regio nubium, alt. 1 91 0;» s. m. — 2. 5. 1 894. (No. 21 5.) 

Ibidem: Alt. 2025 w s. m. — 2. 5. 1 894. (No. 21 6.) 

Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliV. Orient, ad truncos putrides. Regio 

nubium, alt. 1 840 m s. m. — 24. 7. 1 894. (No. 21 7.) 
*lbidem: Alt. ±2000;;; s. m. — 24. 7. 1894. (No. 218.) 



41. Riccardia heteroclada n. sp. 

Dioica. Valde affinis Riccardiae serrulatae, quacum convenit habitu, colore, ramulis pellucidis tasci- 
culatis, areolatione frondis, calyptrae et ramulorum c? indole, sed differt his notis: Aliquantum robustius 
minus regulariter ramosa, frons primaria ad 2inm lata, crassior, 10 cellulas (in plantis robustis ad 14 cel- 
lulas) crassa cellularum serie simplici (vel duplici) alata, pinnae medio ad 8 cellulas crassae, ala 
1 — 3-seriata in costam sensim transiens minus distincta margine integerrima (nee serrulata!). 
Limbus ramulorum 9 densius et longius ciliato squamatus; calyptra longissime coronulata densis- 
sime squarroso-squamata. 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

truncos putridos. Regie nubium, alt. 1 600;;; s. m. — 21 . 4. 1 894. (No. 21 9.) 

*Sumatra occid.: Ad decliv. occid. mentis ignivomi Merapi in silva primaeva. Regie nubium, alt. 

2050;;; s. m. — 30. 7. 1 894. (No. 220.) 

*Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi in decliv. boreali-occid. ad terram. Regie nubium, alt. 

2120;;; s. m. — 31.7. 1894. (No. 221.) 

Sumatra occid.: Ad decliv. occid. mentis ignivomi Merapi ad terram. Regio alpina, alt. 2500 ;;? s. m. 

— 30. 7. 1 894. — (c. calypt. et cf.) (No. 222.) 

42. Riccardia hymenophylloides n. sp. 

Dioica. Major, subdepresso caespitosa vel adscendens, viva intense viridis sed partes inferiores frondis 
primariae et pinnarum fuscescentes, subvernicosa, sicca rufo-fusca. Frons e caudice repente, ad 3-5 r;;; 
longa cum pinnis explanatis 8 — 1 0;;;;;; lata circuitu ovato-oblonga vel late linearis, saepe e basi bifurca, 
densissime tripinnata. Pinnae oppositae subdevexae, in plantis dense ramosis sese invicem succube 



tegentes; frons igitur e dorso visa fere carinato-convexa. Frons primaria rigida infra brunnea, apice diia- 
tata, crassa in sectione transversa eiiiptica, ad 0-7 nun iata, 0'4;;;;;; crassa, medio ad 13 cellulas crassa. 
structura quadam splnagnoidea insignis. Cellulae enim corticales sunt majores tenerae extus 
valde mamiiioso-convexae, centrales proximae (exteriores) valde incrassatae parietibus brun- 
neis, versus centrum parietes sensim tenuiores evadunt et cellulae centri valde leptodermicae sunt. Pinnae 
dense et regulariter bipinnatae, circuitu late triangulares, basi validius costatae late alatae, ala in frondem 
primariam per spatium decurrente. Pinnulae tenerrimae structura fere metzgerioidea, marginibus 
decurvis grosse undulatae et irregulariter crenulatae, vix Q-6nim latae, e cellulis leptodermicis angulis 
minute trigone-incrassatis conflatae. Costa basi ± 4 cellulas lata, cellulae centrales in sectione transversa 
dz 6 medio bistratosae, costa in medio et apice pinnularum 2 cellulas lata, cellulae centrales 2 tantum. Ala 
latissima, 6 — 8 cellulas lata, cellulis omnibus convexo-prominentibus. 

Ramuli ? breves subventrales, margine dense inciso-squamulosi, squamulis dentatis subciliatisve. 
Calyptra magna coronulata sublaevis, cellulis tantum quasi e contextu solutis asperula. 

Planta cT rarior, omnino similis femineae. 

Ramuli cf crebri ad pinnas, arcuati in paginam ventralem conversi saepissime solitarii, margine late 
limbati, subdenticulato-crenulati, supra nudi, antheridiis 5 — 10-jugis. 



[Begin Page: Page 176] 

176 V. Schiffner, 

Planta elegantissima R. eriocanlae et R. prehensili affinis, sed prime visu distinguenda. Pinnulae 

tenerae crispatae R. serrnlatae et R. heterodadae valde similis sunt Ulis R. hymenopliyJJoidis, sed ceterum 

hae species vix propius affines sunt. 



Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad truncos putrides. 

Regio nubium, alt. 2020 w s. m. — 25. 7. 1894. (No. 223.) 

* Ibidem: Alt. 2240 w s. m. — 25. 7. 1894 (c. calyptr.). (No. 224.) 

Ibidem: Alt. ±2400 77? s. m. — 25. 7. 1 894 (pi. cT et 9 c. calyptr.). (No. 225.) 
Ibidem: Alt. 2500m s. m. — 25. 7. 1 894 (c. calyptr.). (No. 226.) 

Var. flaccida n. var. 

Minus rigida, pallidior, sicca griseo-viridis (haud rufobadia), pinnulae densissimae flaccidae tenerrimae. 
Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septenlr. ad truncos putrides. Regio 
nubium, alt. 1200— 1350 777 s. m. — 12. 1893. (No. 227). 

43. Riccardia decipiens n. sp. 

Dioica. Certe affinissima R. hymcnophylloidi, sed habitu magnopere diversa. Caespites moUes, in vivo 
et sicco virides format. Frons mollis, tenera, subcarnosa haud rigida. Planta universa quasi pinnam magis 
evolutam R. hymenophylloidis refert, ad l-5r777 longa, bipinnata (nee tripinnata); saepe inveniuntur for- 
mae subpalmatae. Frons primaria haud rigens haud fuscata sed tenera, carnosa, biconvexa, bene alata, 
medio ± 8 cellulas crassa, corticales ut in R. hymeuophylloide sed centrales exteriores multo minus in- 
crassatae parietibus flavis (nee brunneis). Pinnulae quoad structuram omnino ut in specie supra laudata. 
Stolones saepe occurrunt. 

Calyptra sublaevis, cellulis quasi e contextu solutis asperula, sed saepe insuper apice cellulis infiatis 
et squamulis perpaucis onusta. — Planta cf mihi ignota. 

An Sit forma valde aberrans Riccardiae hymenophylloidis. 



Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putrides. Regio nubium; alt. dz 1500 777 s. m. (c. calyptr.). (No. 228.) 

* Ibidem: Alt. 1 560 777 s. m. — 21 . 4. 1 894 (c. calyptr.). (No. 229.) 

44. Riccardia canaliculata (N. ab E.) Schffn. 

C^ Jiin'^ermauia caualiciilata N. ab E., Hep. Jav. p. 1 0, No. 3. 
" ?yl7/t'7/7'a canaliculata N. ab E. in Syn. Hep. p. 500, No. 10.) 

Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum »Artja« in silva pri- 

maeva ad arbores. Regio pluvialis, alt. 1 1 20 m s. m. — 7.4.1 894. (No. 230.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montane »Tjibodas« ad arborum 

truncos. Regio nubium, alt. ± 1420 777 s. m. — 4. 5. 1894 (c. fr.). (No. 231.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

truncos putrides. Regio nubium, alt. ± 1500 m s. m. — 18. 4. 1894 (c. fr.). (Ne. 232.) 
*Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi. Ad decliv. bereali-occid. ad truncos putrides. Regio 

nubium, alt. 1 600— 1 800 777 s. m. — 31 . 7. 1 894. (Ne. 233.) 

45. Riccardia viridissima n. sp. 

Dieica. Magna, laxe caespitans, viva laetissime viridis subvernicosa, sicca subfuscescens. Frens repens 
saepe simplex, pauciramosa ad 5 cm longa, 5 — 8 mm lata, medio supra canaliculato-depressa, marginibus 
irregulariter undulatis, ventre inlinea mediana tantum interrupte flavicanti-radicellosa. Frons medio 



9 — 10 cellulas crassa, cellulis centralibus majoribus Omnibus teneris, sensim applanata, versus margines 
2 cellulas crassa. Ala angusta ±2 cellulas lata, cellulis alaribus vix diversis. 



[Begin Page: Page 177] 

Phtulac liuUcac. Sen'es I. 177 

Ramull 9 subventrales In sinu lateral! frondis positi, margine inciso-squamosi, squamis paucis 

subciliato-d ivisis, ventre dense radicellosi. Calyptra haud coronulata apice umbonata aut omnino laevis 

aut squamulis nonnuUls vestlta. Ramull masculi subventrales e frondis sInu laterall orti simpllces vel saepe 

dichotomi subtus radicantes subexplanati limbo lato crenulato-dentato cincti, antheridiis 3 — 4-seriatis, supra 

inter ostia caVarum antheridiiferarum saepe verrucosi vel squamulosi. 

Cum R. pingiii et R. sessili (SijII.) comparanda. 

Mava: Prov. Batavia. In horto dicto »Cultuurtuin« ad Tjikeumeuh prope Buitenzorg, ad fossarum 

margines. Regie calida, alt. d=250w2 s. m. — 1 3. 1 2. 1 893. (c. fr.). (No. 234.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum »Telaga Warna '< ad viae 

cavae latera. Regie pluvialis, alt. =b 1400 »« s. m. — o. 1. 1894 (c. fr.). CNo. 235.) 
*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Regie plu- 
vialis, alt. 1350;«s. m. — 5. 1. 1894 (c. fr.). (No. 236.) 
Java: Prov. Batavia. In monte Pangerango. Infra Tjibodas ad viam versus Sindanglaija ad terram 

Regie pluvialis, alt. 1305 m s. m. — 23. 4. 1894 (c. fr.). (No. 237.) 

*Ja'^a: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut ad terram. Regie nubium, alt. zb 1730»/ 

s. m. — 12. 2. 1894. (No. 238.) 



46. Riccardia maxima n. sp. 

Dioica. In hoc genere sane maxima. Piano-caespitosa vei inter Muscos lignicolos, viva atro-viridis. 
Frons arete repens ad \0 cm longa, 10 — 12 (rarius \5)iitin lata, plana paucipinnata pinnis frondi primariae 
omnino similibus., subtus in linea mediana interrupte radicellosa, margine vix undulato piano subsinuato 
ceterum integerrimo, medio 12 — 13 (raro 1 7) cellulas crassa, cellulae centrales majores corticales laevis- 
simae omnes leptodermicae, margines versus sensim applanata in alam unistratosam 2 — 4 cellulas latam 
transiens. 

Rami 9 a fronde primaria haud conspicue discreti vix radicellosi, ut inflorescentia 9 in sinu profunde 
laterali insidere videatur. Inflorescentiae 9 archegonia nummerosa dense aggregata ciliis longissimis 
saepe ramificatis densissimis dorso ventreque cinguntur. ' Calyptra maxima, adulta ad Iriiiiiii 
longa, riz2 nrm crassa, e dr 1 1 stratis cellularum formata, haud coronulata sed apice subumbonata aut 
omnino laevis aut saepius ciliis archegoniisque sterilibus nonnullis e ramo 9 sursum metis paucivil- 
losa. — Planta cf desideratur. 

A R. viridissima magnitudine, ramis 9 densissime et longissime ciliatis necnon habitatione nunquam 
terrestri prime visu diversa. — Cum i?. latissima (Spruce) comparanda. — R. Karsteni (Steph.), e descrip- 
tione valde affinis, tenuior est et cuticula cellularum dense papulosa gaudet, etiam ramulus 9 alitor con- 
form atus est. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putrides. Regie nubium, alt. 1545 m s. m. — 24. 4. 1894. (No. 239.) 

Ibidem: Alt. 1 600?;/ s. m. — 21 .4. 1 894. (No. 240.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
»Tjiburrum« ad truncos putrides. Regie nubium, alt. 1 71 5 m s. m. — 2.5.1 894 (c. fr.). (No. 241 .) 



Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas 
ad truncos putrides. Regio nubium, alt. 1 460«/ s. m. — 28. 4. 1 894. (No. 242.) 

"Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient, ad saxa. Regio 
nubium, alt. 2120'" s. m. — 25. 7. 1894. (No. 243.) 

*lbidem: Ad truncos putrides. Alt. 2400 w s. m. — 25. 7. 1 894 (c. fr.). (No. 244.) 



I lllae squamae archegonia a dorso tergentes interdum incrassantur et anipliantur necnon chlorophyllifei-i evadunt 
Lit quasi 

lobulus parvus frondis archegonia a tergo protegat. In A', lolm/a iste lobiiKis quam maxinie evohitus est. (Vide 
inlVa.) 



Denkschriften der mathem.-naturw. Gl. LXVII. Bd. 23 



[Begin Page: Page 178] 

178'^'-Schiffver, 

47. Riccardia lobata n. sp. 

(= R. piuguis var. pimiatiloba Schffn., Ob. exot. Hep. in Nov. Act. Ac. Loop. Carol. Vol. LX, p. 274 [1893].) 

Dioica. Magna, adpresso caespitosa, viva laetissime viridis, sicca nigricans. Frons 5 — 7 cm longa, 
— 7 mm lata, crassa carnosa, ob margines anguste deflexos crassior robustiorque apparens, saepe in 
ramos subaequales paucos divisa, subregulariter pinnata pinnis plus minus abbreviatis, ut grosse lobata 
appareat, in tota pagina ventrali radiceliis brevibus rufis fasciculatim progredientibus ub- 
tecta, medio 1 cellulas crassa, cellulis centralibus multo majoribus omnibus leptodermicis Jaevissimis, 
versus margines attenuata sed haud procul ab ala vero 4 cellulas crassa. Ala fere semper in paginam ven- 



tralem devexa saepe aegre perspicienda 2 — 3 cellulas lata. 

Inflorescentiam 9 in pinnis omnino ventralem esse diceres; archegonia enim dense aggregata posita 
sunt in sinu profundo frondis sed laciniae laterales istius sinus conjunguntur cum frondis lacinia inter- 
media, quae lacinia margine pills (rhizoidis) strictis vestita inflorescentiam a dorso protegit, ut archegonia 
longo a margine frondis in pagina ventrali collocata appareant; a ventre cinguntur archegonia pills (rhi- 
zoidis) intermixtis squamis pluricellularibus superficie pills (rhizoidis) obtectis. Calyptra crassa basi dorsali 
frondis margine (1. e. lacinia intermedia supradicta) obtecta, ut paginae ventrali frondis adnatam esse 
putares, apice profunde umbonata et verrucis nonnullis multicellularibus coronata ceterum tota superficie 
dense hirsuta pills (rhizoidis) strictis rufis simplicibus. 

Planta cf adhuc ignota. 

Species distinctissima ex afunihus R. piitgiiis, R. viridissimae , R. maximae etc., ab omnibus facile 
dignoscenda habitu peculiari, inflorescentiae ? indole necnon calyptra rhizoideo-hirsuta. 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. Regie nubium, alt. -i- 1000 j;/ 
s. m. — 31 . 1 2. 1 893 (mixta cum Chiloscypho siicculento c. per.). (No. 245.) 

*lbidem: Adsaxa. Alt. +1200m s. m. — 5. 12. 1893. (No. 246.) 

Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. mentis Salak in faucibus torrentis Tjiapus. Locis obscuris 
humidis ad terram. Regie pluvialis, alt. ±600?« s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 247.) 

Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. mentis Pangerango apud locum dictum »Artja« in silva pri- 
maeva ad terram. Regie pluvialis, alt. 1120 m s. m. — 7. 4. 1894 (c. calyptr.). (No. 248.) 

Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad deciiv. Orient, ad saxa. Regie nubium. 



alt. + 1 700 m s. m. — 24. 7. 1 894. (No. 249.) 

"Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad truncos putri- 
des. Regio nubium, alt. ± 2200 m s. m. — 25. 7. 1 894. (No. 250.) 

48. Metzgeria hamata S. 0. Lindb. 

Java; Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. Regio nubium, alt. ± 1000 m 
s. m. — 31. 12. 1893. (No. 251.) 

"Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. mentis Pangerango apud locum dictum »Artja» in silva 
primaeva ad arbores. Regio pluvialis, alt. WTOm s. m. — 7. 4. 1894 (pi. cT et 9). (No. 252.) 

Java: Prov. Batavia. In deciiv. septentr. mentis Gedeh ad arbores. Regio pluvialis, alt. ±1000w s. m. 
— 21 . 1 . 1 894 (c. fr. et pi. cf). (No. 253.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silvis secus viam supra pagum Tugu. Regio plu- 
vialis, alt. ± 1 000 m s. m. — 1 9. 1 . 1 894 (c. fr. et pi. cf). (No. 254.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong. In silva primaeva apud lacum »Telaga Warnas ad 
arbores. Regio pluvialis, alt. ± 1400j;zs. m. — 5. 1. 1894 (pl.cf et9). (No. 255.) 

"Ibidem: Supra folia viva repens. Alt. +1400 ws. m. — 5. 1. 1894 (pi. 9). (No. 256.) 

"Java: Prov. Preanger. In deciiv. austral, mentis Pangerango; in horto montano »Tjibodas« ad arbo- 
rum truncos. Regio nubium, alt. ± 1420 m s. m. — 8. 5. 1894 (Status juvenilis). (No. 257.) 



[Begin Page: Page 179] 

Plantae Indicae. Series I. 179 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

arborum truncos. Regie nubium, alt. rfc 1500 ni s. m. — 18. 4. 1894 (c. fr. junior). (No. 258.) 

Ibidem: Alt. 1 580 w s. m. — 21 . 4. 1 894 fpartim c. fr. mature). (Ne. 259.) 

Ibidem: Alt. 1 600 m s. m. — 21 . 4. 1 894 (c. fr. jun.). (No. 260.) 

Ibidem: Alt. 1 590«« s. m. — 24. 4. 1 894 (pi. 9 et cf). (No. 261 .) 

Ibidem : Alt. 1 630 m s. m. — 24. 4. 1 894 (c. fr. jun. et pi. c?). (No. 262.) 

*lbidem : Alt. 1 690 m s. m. — 24. 4. 1 894. (No. 263.) 

Ibidem: Alt. 1 700m s. m. — 24. 4. 1 894. (No. 264.) 

*lbidem: Alt. 1710 »« s. m. — 24. 4. 1894 (forma ala subtus dense pilosa; pi. cf etc. fr. jun.). (No. 265.) 

Ibidem : Alt. 1 750 m s. m. — 24. 4. 1 894 (c. fr. jun. et pi. cf). (No. 266.) 

*lbidem: Alt. 1 760?« s. m. — 24. 4. 1 894 (c. fr. jun. et pi. d"). (No. 267.) 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum- prope Tjibodas 

ad arborum truncos. Regie nubium, alt. 1 555 m s. m. — 28. 4. 1 894 (cT et c. fr. jun.). (No. 268.) 

*lbidem: Alt. 1 580;» s. m. — 28. 4. 1 894 (c. fr.). (No. 269.) 

*lbid'^i: Alt. 1 590 m s. m. — 2. 5. 1 894. (No. 270.) 

Ibidem : Alt. 1 600 m s. m. — 28. 4. 1 894 (cf et c. fr. jun.). (No. 271 .) 

*lbidem: Alt. 1645 m s. m. — 28. 4. 1894. (No. 272.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

»Tjiburrum« ad arbores. Regie nubium, alt. rh 1680 m s. m. — 2. 5. 1894. (No. 273.) 
Ibidem : Alt. 1 690 m s. m. — 2. 5. 1 894 (c. fr. jun. et cf). (No. 274.) 



Ibidem: Alt. 1 720 m s. nl. — 2.5.1 894 (c. fr. mature et cf). (No. 275.) 

Ibidem : Alt. 1 800 m s. ui. — 2. 5. 1 894 (c. fr. jun. et cf). (No. 276.) 

Ibidem: Alt. 1835 m s. m. — 2. 5. 1894 (c. fr. jun.). (No. 277.) 

Ibidem: Alt. 1 900 m s. m. — 2. 5. 1 894 (c. fr. jun. et cf). (No. 278.) 

Ibidem : Alt. 2025 m s. m. — 2. 5. 1 894. (No. 279.) 

Ibidem: Alt. 2100 m s. m. — 2. 5. 1894 (c. fr. jun. et cf). (No, 280.) 

*Java: Provt Preanger. Infra lacum vulcanicum »Telaga bodas«; in silva primigenia ad arbores 

Regie nubium, alt. 1 560 m s. m. — 1 5. 2. 1 894. (No. 281 .) 

'Sumatra occid.: In monte Singalang; in regione inferiore in silva primaeva ad folia viva. Regie 

nubium, alt. 1400— 1600 m s. m. — 26. 7. 1894 (c. fr. mature). (No. 282.) 
*lbidem: Ad arbores. Alt. 1400— 1500 ms. m. — 26. 7. 1894. (No. 283.) 
*lbidem: Alt. 1 500—1 600»« s. m. — 26. 7. 1 894 (c. fr.). (No. 284.) 

Ibidem: Alt. 1 800m s. m. — 26. 7. 1 894 (forma ala subtus densissime pilosa, c. fr. et pi. cf). (No. 285.) 
'Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad arbores. 

Regie nubium, alt. 1 760m s. m. — 25. 7. 1 894 (forma ala subtus densissime pilosa, pi. 9 et cf). 

(No. 286.) 

Ibidem: Alt. 2020m s. m. - 25. 7. 1894. (No. 287.) 

Ibidem: Alt. 280m s. m. — 25. 7. 1 894. (No. 288.) 

Ibidem: Alt. 2240m s. m. — 25. 7. 1 894 (c. fr. et pi. cf). (No. 289.) 

'Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, ad arbores. Regie 

nubium, alt. 1 855 m s. m. — 24. 7. 1 894 (forma ala subtus valde pilosa). (No. 290.) 
Ibidem: Alt. 1 9507« s. m. — 24. 7. 1 894 (forma ala subtus valde pilosa). (No. 291 .) 
* Ibidem: Alt. 2040 m s. m. 24. 7. 1894. (No. 292.) 



Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi; in silva primaeva ad arbores. Regio 

nubium, alt. 1 800- 1 900 m s. m. — 30. 7. 1 894. (No. 293.) 

'Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi ad arbores in latere boreali-occid. Regio nubium, alt 

2400 m s. m. — 31 . 7. 1 894 (c. fr. mature). (No. 294.) 

23* 



[Begin Page: Page 180] 

180 V. Schiffner. 

Var. saxicola n. var. 

DilTert a typo praeter habitationem cellulis alaribus multo majonbus valde pellucidis et leptodermicis. 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. Regio nubium, alt. 

rhIOOOws. m.— 31. 12. 1893 (c. fr. mature). (No. 295.) 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad sa.xa. Regio 

pluvialis, alt. d=600w s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 296.) 

Ibidem: Alt. 700m s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 297.) 

Ibidem: Alt. 750 m s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 298.) 

Ibidem: Alt. ±800 m s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 299.) 

*SLimatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem montis Singalang ad rupes. Regio calida. 



alt. 535 m s. m. — 21 . 7. 1 894. (No. 300.) 

Ibidem: Ad saxa. alt. 450m s. m. — 21 . 7. 1 894. (No. 301 .) 

Var. subplana n. var. 

Differt a typo frondis marginibus subplanis, ciliis marginalibus gerninatis brcvioribus haud iiamatis, 
ala subtus dense setosa. 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austrat, mentis Pangerango; in horto montane »Tjibodas« ad aibo- 

rum truncos. Regio nubium, alt. ± 1420 m s. m. — 23. 4. 1894. (No. 302.) 

Java: In monte Pangerango. In valle subseciva juxta viam versus Sindanglaija infra Tjibodas. Regio 

pluvialis, alt. 1 350 m s. m. — 23. 4. 1 894. (No. 303.) 

*Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, ad arbores. Regio nubium, 

alt. 1 800 m s. m. — 24. 7. 1 894 (c. fr.). (No. 304.) ' 
Var. subplana, forma propagulifera. 

Proveniunt formae ad M. foliicolain accedentes structura teneriore, ciliis marginalibus saepe simpli- 
cibus et ramulis ecostatis marginalibus (propagttlis) saepissime obviis. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

arborum truncos. Regio nubium, alt. 1710m s. m. — 24. 4. 1894 (c. calyptr. etpl. cf. (No. 305.) 
Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas 



ad arborum truncos. Regio nubium, alt. 1 635 m s. m. — 28. 4. 1 894 (pi. cf et ?). (No. 306.) 

Var. subplana, forma transitoria ad M follicolam. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak; in silvis primaevis ad latus septentr. ad folia viva. Regio 

nubium, alt. 1200— 1350 m s. m. — 5. 12. 1893 (pi. (/ et 9). (No. 307.) 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong ad frutices sepis silvestris loco dicto »Puntjak«. Regio 

pluvialis, alt. 1 450 m s. m. — 5. 1 . 1 894 (pi. 9 et cT). (No. 308.) 
Var. angustior n. var. 

Frons elongata multo angustior, quam in forma typica, marginibus revolutis, ciliis brevibus strictis 
haud hamatis. 

*Java: Prov. Preanger. In decliV. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

arborum truncos. Regio nubium, alt. 1 590 m s. m. — 24. 4. 1 894. (No. 309.) 

* Ibidem: Alt. 1 600 7# s. m. — 21 . 4. 1 894 (cum forma typica). (No. 31 0.) 

* Ibidem: Alt. 1 630 m s. m. — 24. 4. 1 894. (No. 31 1 .) 
Ibidem: Alt. 1645 ms. m. — 24. 4. 1894 (pi. d" et 9). (No. 312.) 
'" Ibidem: Alt. 1710 »w s. m. — 24. 4. 1894. (No. 313.) 

Ibidem: Alt. 1760 m s. m. — 24. 4. 1894 (c. fr. jun. etpl. o"). (No. 314.) 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas ad 



arborum truncos. Regio nubium, alt. 1 590;» s. m. — 2.5.1 894. (No. 31 5.) 

*Java: Prov. Preanger. In decllv. austral, montis Pangerango; In sllvis primaevis supra locum dictum 

»Tjlburrum» ad arbores. Reglo nubium, alt. 1 685 m s. m. — 2.5.1 894 (pi. J et 9). (No. 31 6.) 



[Begin Page: Page 181] 

Plantae ludlcae. Series I. 181 

Java: Prov. Preanger. In monte Ignlvomo Papandayan; In sllva primlgenia ad arbores. Reglo nubium, 

alt. ± 1600 ms. m. — 14. 2. 1894. (No. 317.) 

*Sumatra occld.: In monte Ignlvomo Merapl ad arbores. Reglo nubium, alt. 1 680;;; s. m. — 31 . 7. 

1894. (No. 318.) 

49. Metzgeria folllcola n. sp. 

Ululca. Tenerrlma pelluclda follls vivis arete adpressa plurles dichotoma vel c ventre contlnua 
planlsslma, ad 30 min longa, 0-7 nun lata (saepe minor), costa tenuis 0- 03 min lata ventre pills sparsis fere 
biserlatis flaccldlorlbus obslta supra et Infra duobus serlebus cellularum obtecta, cellulae centrales 
In sectlone transversa 6 — 10 tenerrlmae. Ala 13 — 14 cellulas lata, subtus haud setosa, marglne piano 
pills simpllclbus (rarlsslme gemlnatis) fere omnibus aplce suctorlo-dllatatis Instructa. Cellulae alares 
elongato-hexagonae, marglnales fere dupio longlores quam latae, parletlbus tenerls. Ramull 9 cordati, 
haud rare elongatl, ut marglnem alae superent, marglne et In medio dorso setosi, supra nudi arche- 
gonlls ad 20 exacte biserlatis. Calyptra pyrlformis setosa. Rami cT nudI, omnino ut In M. hamata. 



Metzgeria hamatae affinis et forse illius specie! forma valde aberrans, sed notis supra laudatis facile 
distingii'^nda 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

folia Freycinettiac. Regie nubium, alt. 1 600 m s. m. — 24. 4. 1 894 (pi. 9). (No. 31 9.) 

Ibidem: Ad folia viva, alt. 1 600 ;// s. m. — 24. 4 1 894 (pi. ?). (No. 320.) 

Mbidem: Alt. 1605 ;;/s. m. — 28. 4. 1894. (No. 321.) 

*lbidem: Alt. 1 640 II; s. m. - 24. 4. 1 894. (No, 322). 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

»Tjiburrum«. Regie nubium, alt. ± 1 900 ot s. m. — 2. 5. 1 894. (No. 323.) 

Sumatra occid.: In monte Singalang; in regione inferiore in silva primaeva. Regie nubimn, alt. 

1 400—1 600 m s. m. — 26. 7. 1 894. (No. 324.) 

'Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient. Regie nubium, alt. 

d= 1 900 m s. m. — 24. 7. 1 894 (c. flore 9 et calyptr. jun.). (No. 325.) 

Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi. Regie nubium, alt. ±1500;;; s. m. — 

30.7. 1894 (pi. c/et 9). (No. 326.) 

50. Metzgeria consanguinea Schffn. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montane »Tjibodas« ad arbo- 
rum truncos rarissim.a. Regio nubium, alt. + 1 420 m s. m. — 4.5.1 894 (c. fr. jun.). (No. 327.) 

Java: In montis Pangerango regione alpina ad ramulis fruticum in cacumine montis. Alt. 2985 m 
sni.-.5. 1894. (No. 328.) 



15. Metzgeria Sandei n. sp. 

Dioica. Caespitosa, M. hamatae simillima sed saepe angustior marginibus valide revolutis, ab ilia 
ceterum bis notis differt: costa valida ventre setosa dorso duabus, ventre quatuor (per spatia interdum 
tribus) seriebus cellularum obtegitur; infra dichotomiam dorso 3 — 4 ventre 6 — 7 series cellularum costam 
tegentium invenies. Cellulae centrales in sectione transversa \A — 17 parietibus subincrassatis. Ala ±1 8 
cellulas lata in pagina ventrali densius setosa margine geminato-setosa, setis multo brevioribus minus 
hamatis una alterave apice suctorio-ramosa. Cellulae alares minores angulis minute sed conspicue 
trigone incrassatis. Squama 9 obcordata margine et basi setosa. Calyptra clavato-pjanformis setis haud 
densis sed longis obtecta. 

Aftinis est M. nijriopodae, que autem costa ventere multo densius pilosa ibidemque normaliter sex 
cellularum seriebus obtecta et setis marginalibus densissimis gaudet. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
arborum truncos. Regie nubium, alt. 1 545 m s. m. — 24. 4. 1 894 (PI. 9). (No. 329.) 



[Begin Page: Page 182] 

182 V. Schiffiicr, 

* Ibidem: Alt. 1 760w s. m. — 24. 4. 1 894 (pi. 9). (No. 330.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
»Tjiburrum« ad arbores. Regie nubium, alt. 1 720;» s. m. — 2. 5. 1 894 (pi. cf cum M. hamata, c. 
fr.jun.).(No. 331.) 



« Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad arbores. Regio 
alpina, alt. 2380 w s. m. — 25. 7. 1 894 (c. fr.). (No. 332.) 

* Ibidem: Alt. 2440 w s. m. — 25. 7. 1 894 (pi. 9 et cT). (No. 333.) 

"Sumatra occid. : In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. orient, ad arbores. Regio alpina 
alt. 2390 w s. m. — 24. 7. 1 894 (pi. 9). (No. 334.) 

52. Metzgeria conjugata S. 0. Lindb. (?) 

Plata haec Javanica idem est ac M. conjugata ex insula Celebes in Herb. Lugd. Batav. a cl. S. O. Lind- 
berg determinata (vide Monogr. Metz. p. 33). Etiam cum planta europaea bene congruit, sed dioica esse 
videtur, plantas 9 tantum invenire mihi contigit. Etiam planta Celebica dioicam esse puto, specimen enim 
in herbario meo asservatum plantas cT tantum praebet. — Planta nostra ad frondis margines et superficie 
haud raro surculos gemmiformes profert. 

Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum »Telaga Bodas; ad viam supra vicum Wanaradja. 

Regio pluvialis, alt. vix 1000 m s. m. — 15. 2. 1894 (sterilis). (No. 335.) 

*Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan ; in cultura Coffeae supra Tjisarupan. Regio 

pluvialis, alt. 1 330«/ s. m. — 1 4. 2. 1 894 (pi. 9). (No. 336.) 

53. Metzgeria Lindbergii n. sp. 

(= M. conjugata Var. minor Schffn. Ob. exot. Hep. in Nov. Act. Ac. Loop. -Carol. LX, p. 271 , Nr. 124.) 

Autoica. Frons dichotoma vel e venire continua subplana marginibus planis plerumque omnino laevis 
vel hie illic setis brevibus haud raro suctorio-dilatatis simplicibus armata, costa dorso duabus ventre nor- 
maliter duabus (sed per spatia tribus) seriebus cellularum tecta parce setosa; ala ad 1 5 cellulas 
lata, cellulis hexagonis angulis minute trigone-incrassatis vel omnino leptodermicis chlorophyllosis. Squama 



9 obcordata parce setosa, calyptra dense sed brevius setosa. Ramuli cT extus omnino laeves. (Confer 
ceterum diagnosin loco supra cit.) 

A M. conjugata pariter autoica notis laudatis certe diversa species manibus S, O. Lindbergii, generis 
Metzgeriae monograplii peritissimi, a me dicata. 

*Java: Prov. Batavia. Ad arborum truncos in Inorto botanico Buitenzorgensi. Regie calida, alt. ±260w 
s. m. — 22. 11. 1893. (No. 337.) 

*lbidem: Loco dido »Kletterpflanzenquartier«. — 15. 12. 1893. (No. 338.) 

*lbidem: 10.3. 1894. (No. 339.) 

Ibidem: Intopiaria. 19. 11. 1893 (c.fr. mature etd). (No. 340.) 

Ibidem: 25. 1 1 . 1 893 (9 et cf). (No. 341 .) 

' Ibidem: 1 4. 4. 1 894 (c. fr. jun. et cf). (No. 342.) 

Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi. Dessa Dramaga, ad arbores. Regie caiido, ait. +200 w 
s. m. — 26. 1 2. 1 893 (c. fr. et cf). (No. 343.) 

"Java: Prov. Batavia. In coiie »Gunung Pasir Angin« prope Gadok ad arbores. Regie caiida, ait. 
droOO m s. m. — 24. 3. 1 894 (c. fr. jun. et cT). (No. 344.) 

" Sumatra occid.: .Ad deciiv. occid. mentis ignivomi Merapi ad arbores in zona infra siiva primaevam. 
Regie nubium, ait. 1 600—1 680;« s. m. — 30. 7. 1 894 (c. fr. jun. et cf). (No. 345.) 



54. Metzgeria hamatiformis Schffn. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum »Telaga Warna« ad 

arbores. Regio pluvialis, alt. d= 1400;;/ s. m. — 5. 1. 1894 (c.fr. etcT). (No. 346.) 



[Begin Page: Page 183] 

Plantac llldlcac. Series 1. 183 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Pangerango apud locum dictum "Artja-'^ in silva pri- 
maeva ad arbores. Regio pluvialis, alt. 1 1 20 ;;/ s. m. — 7. 4. 1 894 (c. fr. et cf). (No. 347.) 
Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

arborum truncos. Regio nubium, alt. rh 1 500 w s. m. — 18.4.1 894 Cc. fr. et cf). (No. 348.) 
Ibidem: Alt. 1 500 m s. m. — 24. 4. 1 894 (c. tV. jun. et d"). (No. 349.) 
Ibidem: Alt. 1 550 ;;; s. m. — 24, 4. 1 894 (9 et cT). (No. 350.) 
Ibidem: Alt. 1 560 ;» .s. m. — 21 .4. 1 894 (c. fr. et cf). (No. 351 .) 

Ibidem: Alt. 1 640 //; s. m. — 24. 4. 1 894 (c. fr. jun. et cf cum M. hauiala). (No. 352.) 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas 

ad arborum truncos. Regio nubium, alt. 1555 m 5. m. — • 28. 4. 1894 (c. fr. etcf). (No. 353.) 
Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

»Tjiburrum» ad arbores. Regio nubium, alt. 1 860«/ s. m. — 2.5.1 894 (c. fr. jun. et cf cum 

M. hamata). (No. 354.) 



Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomiMerapi in silva primaeva ad aiiiores. Regio nubium 
.alt. 1760;» s. m. — 30. 7. 1894 (c. fr. et cT). (No. 355.) 

55. Hymenophyton Malaccense .Steph. 

Insula Singapore: In monte "Bukit Timah« prope fontem ad tcrram. Regio calida, alt. 1 00 — \Wiii 
s. m. — 6. 1 1.1 893 (pi. cf). (No. 356.) 

Leptotheceae. 

56. Pallavicinia radiculosa (Sande Lac.) Schffn. 

Java: Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra > Tjiburrum« prope Tjibodas, vapore aquarum cali- 
darum velata. Regio nubium, alt. 2\A0m s. m. — 2. 5. 1 894 (c. fr. et pi. cf). (No. 357.) 
Ibidem: 4. 7. 1894 (c. fr. et pi. cf). (No. 358.) 

57. Pallavicinia Indica n. sp. 

C^ P. Lyell! auct. quoad pi. Javanicam.) 

Dioica. Caespitosa, repens, laete viridis. Frons 20 — 35;;/;// longa d= 4 /;/;// lata lanceolata vel lineari- 
lanceolata parce dichotoma vel saepius e ventre innovata, subtus ad costam parce radicellosa per spatia 
eradicellosa. Costa supra subconvexa medio 10 — 11 cellulas crassa: fibra centralis optime definita in sec- 
tione transversa rfc 20 cellulis minimis formata. Ala unistratosa margine remote subdentata vel omnino 
fere integerrima; cellulae laeves. Planta 9 major, latior. Involucrum externum cupuliforme margine ciliatum 
internum anguste cylindricum ore ciliato-dentatum. Calyptra nunquam excedens, % — V- longi- 
tudinis involucri interni adaequans, superficie usque ad apicem archegoniis sterilibus conspersa. Cap- 
sula subcylindrica, seta ad 23 mm longa. Sporae dilute flavae pellucentes inconspicue reticulatae (verrii- 
cosae). Elateres longissimi fibra gemina (interdum medio trigemina) rufobadia cuticula scabra. 



Planta cf minor angustior. Squamae perigoniales secus costam (nunquam in ipsa Costa) in alam lon- 
gitudinalem margine inciso-dentatam vel subciliato-dentatam confluentes, costa ipsa supra nuda vel raris- 
sime una alterave squamula accessoria minutissima instructa. 

Pallavicinia Lyellii nostras diversa est bis notis: Frons latior, calyptra matura involucrum internum 
semper superans, arcliegonia sterilia ad basin tantum calyptrae. Capsula major, sporae diametro '/, majores 
intense reticulatae, elaterum cuticula laevis. Squamae perigoniales Inaud tarn conspicue in alam confluentes 
et marginibus anterioribus grosse ciliatis valde in costam transgredientes, in costa ipsa semper invenies 
squamulas multas, quarum una alterave antheridium in gremio fovet. — Pall. Hibeniica sporarum et inflo- 
rescentiae cf indole longius recedit. 

*Java: Prov. Batavia. In horto dicio »Cultuurtuin« ad Tjikeumeuh prope Buitenzorg ad fossas. Regie 
calida, alt. ±250«-/ s. m. 24. 11 . 1 893 (c. fr. et pi. cf). (No. 359.) 



[Begin Page: Page 184] 



184 !'• Schi ff II er, 



Ibidem: 18. 12. 1893 (c. fr. et pi. cf). (No. 360.) 



Ibidem: 27. 2. 1 894 (c. fr.). (No.361 .) 



Ibidem: 8. 3. 1894 (c. fr.). (No. 362.) 



"Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi, Kampong Tjikeumeuh ad terram argiil. humidam ad 



fluvii ripas. Regie calida, alt ±200 m s. m. — 2. 7. 1 894. (No. 363.) 



*Java: Prov. Batavia. In vicinitate urbis Buitenzorg. Batu Tulis K'etjil inter .saxa secus viam. Regio 

calida, alt. d=200;» s. m. — 23. 11 . 1 893. (No. 364.) 

*Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi, Kotta Batu ad terram. Regio calida, alt. ±300 ;« s. m. 

— 7.2. 1894. (No. 365.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Salak in silvis primaevis ad latus septentr. in via cava umbrosa ad 

terram. Regio pluvialis, alt. 680 m s. m. (No. 366.) 

* Ibidem: Ad terram, alt. 800 m s. m. — 5. 12. 1893 (pi. cT). (No. 367.) 

Sumatra occid.: Ad ripas fluminis prope Padang-Pandjang. Regio pluvialis, alt. 690«?. — 23. 7. 

1894(pl. cf).(No. 368.) 

'^.Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem mentis .Singalang ad terram. Regio calida, 

alt. 553«? s. m. — 21 . 7. 1 894 (pi. cT). (No. 369.) 

"Sumatra occid.: Ad decliv. occid. mentis ignivomi Merapi in silva primaeva ad terram. Regio 

nubium, alt. 2120 ws. m. — 30. 7. 1894. (No. 370.) 

Var. major n. var. 

Est forma fronde ad 6 c»? longa. 4 — .t ;?/;;? lata. Ceterum omnino congruens cum forma typica, qua- 
cum saepe formis intermediis conjungitur. 

Java: Prov. Batavia. »Gunung Pasir-Angin« prope Gadok ad fontem. Regio calida, alt. ±500??? s. m. 



— 24. 3. 1 894 (pi. 9 et d"). (No. 371 .) 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 
pluvialis, alt. ± 800«? s. m. — 28. 1 . 1 894 (No. 372.) 

58. Pallavicini Levieri n. sp. 

Dioica. E majoribus, ad arborum cortices et radices et ad arbores putrides. Laxe caespi- 
tosa arete repens amoene dilute viridis pellucens. Frons ad 7 cm longa 5 — 8 mm lata dichotoma et e 
venire costae lateraliter innovans subtus ad costam hie illic radicellis brevibus brunneolis instructa per spatia 
nuda. Costa valida supra plana subtus convexa medio 1 5 cellulas crassa fibra contrail bene distincta 
brunnea in sectione transversa ± 15 cellulis minimis formata. Ala unistratosa e cellulis magnis leptoder- 
micis laevissimis formata, margine remotissime et valde inconspicue denticulata. Planta 9 major latior. 
Involucrum exterum cupuliforme margine incisum laciniis dense ramoso-ciliatis, internum longe 
cylindricum ad 10;??»? longum primum ore compresso curvato clausum ibidemque ciliato-incisum. 
Calyptra vix Vs involucri interni longitudinis adaequans usque ad apicem archegoniis sterilibus conspersa. 
Capsula subcylindrica valvis duobus apice connexis dehiscens. Sporae rufofuscae granulatae, elateres 
longissimi bispiri cuticula laevissima. 

Planta <'^ in uno eodemque caespite cum 9 vol caespites proprios formans, minor gracilior. Squamae 
perigoniales profunde incisae intermixtis squamulis sterilibus, irregul ariter pluri seriatae 
dense vellere per spatia costam ipsam obvelantes. Antheridia magna subexserta solitaria in squa- 
marum alveo. 

Species magna elegantissima notis supra laudatis facile dignoscenda, amicissimo Dr. Aemilio Levier 
brj'ologo Florentine praestantissimo libenter dicata. 

*Java: ProV. BataVia. ,'^d decliV. septentr. montis Pangerango apud lucum dictum »Artja« in sil\'^a pri- 
maeva ad arbores. Regio pluvialis, alt. 1 1 20??? s. m. — 7. 4. 1 894 (pi. 9j. (No. 373.) 



[Begin Page: Page 185] 

Plaufac liidicae. Sen'es I. 185 

*Java: Prov. Batavia. In monte Alegamendong; in silvis secus viam supra pagum Tugu. Regio plu- 

vialis, alt. dzlOOO m s. m. — 19. 1 . 1894 (pi. cf). (No. 374.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum »Telaga Warna« ad 

terram inter arborum radices ad ripas lacus vulcanici. Regio pluvialis, alt. + 1 400 w s. m. — 5. 

1. 1 894 (pi. cf). (No. 375.) 

Java; Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango: in silvis primaevis supra »Tjibodas« ad 

truncos putridos. Regio nubium, alt. 1 590 w s. m. — 24. 4. 1 894 (partim c. fr. mature). (No. 376.) 

Ibidem: Alt. 1 630 m s. m. — 24. 4. 1 894 (c. fr. jun.). (No. 377.) 

* Ibidem: Alt. 1 675 tu s. m. — 24. 4. 1 894 (pi. 9). (No. 378.) 

Ibidem: Alt. 1 71 tn s. m. — 24. 4. 1 894 (partim c. fr. mature et pi. J) (No. 379.) 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum " prope Tjibodas 

ad truncos putridos. Regio nubium, alt. 1 645 m s. m. — 28. 4. 1 894 (pi. 9). (No. 380.) 

*Sumatra occid.: Ad decliv. occid. mentis ignivomi Merapi. Regio nubium, alt. 2120 in s. m. — 30. 

7. 1 894 (pi. cT). (No. 381.) 

Var.'imperfecta n. var. 



.Multo minor plus dupio angustior ala per spatia male evoluta fibra centrall e cellulls vix Incrassatis 
haud brunneis formata. Pro certo est forma minus evoluta Pcill. Levicri. Inflorescentias 9 juveniles vidi. 

Plantam hanc a cl. J. IMassart anno 1895 in Java lectam habeo; ipse formam ad hanc varietatem 
accedentem legi: 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
truncos putridos. Regie nubium, alt. ± 1500 m s. m. (No. 382.) 

59. Pallavicinia (subgen. Mittenia) ZoUingeri (Gott.) Schffn. 

*Java: In monte Pangerango; in silvis primaevis supra Lebak Saat ad terram. Regie nubium, alt. 
2200 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. jun. et cT). (No. 383.) 

*Java: In mentis Pangerango regione alpina ad terram. Alt. 2620«z s. m. — 9. 5. 1894 (pi. cf). 
(No. 384.) 

Ibidem: Alt. 2670 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. jun. et pi. cT). (No. 385.) 

Ibidem: Alt. 2780 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. mature). (No. 386.) 

Ibidem: Alt. 2820 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. mature). (No. 387.) 

Ibidem: Alt. 2870 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. mature et pi. cf). (No. 388.) 

Ibidem: Alt. 2890 ni s. m. — 9. 5. 1894 (c. fr. mature et pi. cf). (No. 389.) 



Ibidem; Alt. 2920 m s. m. — 9. 5. 1 894 (c. fr. mature et pi. cf). (No. 390.) 

Ibidem; Alt. 2950 ni s. m. — 9. 5. 1 894 (c. fr. mature et pi. cf). (Ne. 391 .) 

*Sumatra eccid.; In mente Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, secus torrentem ad ter- 
ram. Regie nubium, alt. ± 2000 w s. m. — 24. 7. 1 894 (ferma minus divisa, humilier, pi. cf). 
(No. 392.) 

*Sumatra eccid.: In mente ignivomo IMerapi, in decliv. boreali-occid. ad terram. Regie nubium, alt. 
2120m s. m. - 31 . 7. 1894 (pi. 9). (No. 393.) 

*Sumatra eccid.: Ad decliv. eccid. mentis ignivomo Merapi ad terram. Regie alpina, alt. 2500 7» s. m. 
— 30.7. 1894(pl. cf).(No. 394.) 

Codonioideae. 

GO. Treubia insignis Goebel. 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 

truncos putrides rara. Regie nubium, alt. 1 71 — 1 720 m s. m. — 24. 4. 1 894. (No. 395.) 
Ibidem: Alt. 1 760 m s. m. — 24. 4. 1 894. (No. 396.) 

Denkschriften der mathem.-naturw. CL LXVII. Bd. -4 



[Begin Page: Page 186] 



186 V. Seh iff ner, 



Haplomitrioideae. 

61 . Calobryum Blumei N. ab E. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Salak in silvis primaevis ad latus septentr. ad truncos putrides inter 
'^ muscos, rarissimum. Regio nubium, alt. ± 1300;» s. m. — 5. 12. 1894 (c. flor.). (No. 397.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
»Tjiburrum» ad truncum putridum inter Riecardiani etc. rarissimum. Regio nubium, alt. 202') tu 
s. m. — 2. 5. 1 894 (pi. rC et c. fr. maturo). (No. 398.) 

Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv, Orient, ad truncos putridos, raris- 
simum. Regio nubium, alt. 2000 w s. m. — 24. 7. 1 894 (c. flor.). (No. 399.) 

JUNGERMANIACEAE AKROGYNAE. 
Epigoniantheae. 

62. Marsupella vulcanica n. sp. 

Dioica. E minimis inter congeners, caespites densos intense nigros subnitentes format. E caudice 
rhizomoideo stolonifero erecta 2 — 3 mw alta, surculi steriles vix 1 -5 mm longa dense foliosi foliis parvis 
+ 0-2 mm longa et aequo lata ad Vs longitudinis incisa sinu fere rectangulari subacute lobis rotundatis, 
surculi 9 et cf densissime foliosi clavaeformes folia inferiora enim minima sensim majora. Cellulae folii 
rotundatae angulis trigone incrassatis. submarginales ±0-017 «n;/diam., marginales minores. Inflor. 9 
capitata, foliis valde patulis, subfloralibus et involucralibus latioribus quam longis caulinis multo 
majoribus ad V» — Vs tantum incisis sinu latissimo obtuso lobis subacutis. Folium involucrale alterum 
saepe 3-partitum est. Perianthium lataconicum vix plicatum apice brunnescente involucrum adaequans 
vel paulo superans. — Folia perigonialia subinvolucralibus simillima sed basi magis excavata antheridia 
1 — 2 foventia. 



Marsupellae Fnnekii nostrati valde affinis, quae autem differt: caespitibus brunneis, statura majore, 
foliis profundius et angustius incisis (sinu acutangulo), lobis acutis, foliis involucralibus erectis, perianthio 
omnino immerso hyalino tenero. 

Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan in cratere ad terram. Regio nubium, alt. 2000m 
s. m. — 14. 2. 1894 (c. per. et pi. c?). (No. 400.) 

Java: Prov. Preanger. In cratere »Kawah Manuk«. Regio nubium. alt. ±1 750 — 1 860 w s. m. — 12. 
2. 1894(c. per. etpl. cf).(No. 401.) 

Sumatra occid.: Ad decliv. boreali-occid. mentis ignivomi Merapi, inter saxa vulcanica. Regio alpina, 
alt. ±2500w s. m. — 31 . 7. 1 894 (c. per et pi. cf). (No. 402.) 

63. Marsupella Sumatrana n. sp. 

Dioica. E majoribus, rufobadia, erecto caespitosa'^stolonifera e caudice rhizomoideo ± Kt nmi alta 
subaequaliter dense foliosa. Folia caulina oblato circularia \-5miii lata sinu levi valde obtuso emar- 
ginata lobis late rotundatis subinaequalibus, marginibus versus basin anguste revolutis. Cellulae 
ovales subsinuatae trigonis magnis, submarginales 0-023X0-01 6 w?;», marginales minores. Folia subin- 
volucralia caulinis haud multo majora, involucralia majora erecta sinu parvo angustiore rotundato bre- 
viter biloba. Perianthium alte liberum ad Vj longitudinis tantum adnatum immersum solidum ore valde 
contracto dentatum subplicatum. Capsulae valvaeO'Sww longae ovato-lanceolatae. Seta pro ratione crassa 
4-5 WIM longa. — Planta cT sterili simillima sed folia perigonialia magis ventricosa sinu acutiore incisa; 
antheridiagemina. 

Formis minoribus Marsupellae emargiualac haud dissimilis, notis laudatis facile dignoscenda. 



Sumatra occid.: Ad decliv. boreali-occid. montis ignivomi Merapi ad terrain. Regio nubium, alt. 
21 20OT s. m. - 31 . 7. 1 894 (c. fr. et cf). (No. 403.) 



[Begin Page: Page 187] 

Plantae Insiilae. Series I. 187 

Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi, ad terram vulcanicam. Regio alpina, alt. 

2350-2450 ;m s. m. — 30. 7. 1 894 (c. per. et pi. cf). (No. 404.) 

Ibidem: Infra craterem ad terram. Regio alpina, alt. ±2600;w s. m. — 31.7.1 894. (No. 405.) 
*S(jmatra occid.: In monte ignivomo Merapi in silva primaeva. Regio nubium, alt. ±2120 w s. m. 
— 31.7.1 894 (transitus ad var. Inridam). (No. 406.) 

Var. lurida n. var. 

Statura graciliore foliis iaxius dispositis necnon colore lurido-viridi a typo recedit, quocum formis 
intermediis conjungitur. 

Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomo Merapi ad terram vulcanicam. Regio alpina, alt. 
2400 m s. m. - 30. 7. 1894. (No. 407.) 

Nardia Subgen. nov. Gongylothalamus. 

Ramis ventralibus ex angulo amphigastrii ortis, amphigastriis profunde bifidis, bulbo hypogyno valde 
evoluto subgloboso, perianthio immerse. 



64. Nardia notoscyphoides n. sp. 

Dioica. Habitu magnitudineque Nardiae scalar! similis sed intense viridi- lutea rufescens. Caulis 

sterilis repens rt 1 cm longus ventre interrupte pallide radicellosus ventraliter ex angulo amphiga- 

striorum innovans. Folia lata ovata assurgentia 1 '2 mm longa 1 mm lata, basi lata cauli adnata dorso 

subdecurrentia. Cellulae magnae ovales sinuatae trigonis magnis, submarginales 0- 033x0 -028 7»;m, mar- 

ginales subaequales. Amphigastria conspicua late lanceolata ad '1'^ fere bifida. Planta 9 brevier 

densius foliosa foliis sursum assurgentibus versus apicem sensim majoribus. Caulis infra inflorescentiam 

in bulbum magnum subglobosum radicelliferum solid um ampliatus. Folia subinvolucralia basi 

dorsali cauli, ventrali bulbo adnata oblique ovata majora, amphigastrium subinvolucrale a ceteris valde 

remotum in fronte buibi affixum, caulinis multo majus ovato lanceolatum minus profunde fissum et lateribus 

denticulis duobus auctum. Folia involucralia subinvolucralibus dupio angustiora longa linguaefor- 

mia integerrima, buIbi lateribus affixa, amphigastrium involucrale aequimagnum ovato-lanceolatum uno 

latera cum folio invol. adjacente connatum, apice brevitar acuteque incisum buIbi fronte adnatum. Perian- 

thium conicum subplicatum immersum involucre dimidio brevius ad '/« longitudinis cum involucre 

connatum ore subciliato-dentatum. Calyptra basi lata buIbi fundo insidens crassiuscula superficie uno alte- 

rove archegonio starili conspersa. Sporogonia matura desiderantur. 

Planta cT sterili similis. Folia perigonialia in caule primario ad 1 0-juga caulinis minora cava, basi dor- 
sali lobulo rotundato aucta. 

Valde affinis Nardiae Jackii Steph., quae autem est planta multo mollior tenerior foliorum areolatione 
omnino alia necnon foliis involucralibus dentatis. Una cum specie confrontata forse propra ganeris inter 
Notoscyphnnt et Ennardiam intarmedii typum sistit. Colorem areolationam, amphigastria fissa et bulbum 
Notoscyphi habet perianthio autem cum Eunardiis convenit. Etiam cum genare novissimo Gyrothyra 
Howe (Bull.Torrey Bot. CI. XXIV. p. 201 ff. Tab. 302, 303 [1897]) comparanda. In statu sterili etiam aNoto- 
scypho paroico (vide infra) foliis latioribus distinguenda. 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong secus viam supra pagum Tugu ad terram. Regie plu- 



vialis, alt. 1250 m s. m. — 5. 1. 1894 (pi. cf inter Nardiam trtmcatam). (No. 408.) 

Ibidem: Alt. 1350 m. — 5. 1. 1894 (pi. cT et 9 c. per.). (No. 409.) 

Subgen. Eucalyx S. 0. Lindb. 

65. Nardia Hasskarliana (N. ab E.) S. O. Lindb. 

*Java: Prov. Batavia. Ad pedem mentis Salak ad viarum cavarum latera. Regie calida, alt. d= 500»? 

s. m. — 4. 12. 1893. (Ne. 410.) 



24» 



[Begin Page: Page 188] 

188 V. Schi/frier, 

Java: Prev. Batavia. Ad viariim cavariim latera interGadok et PasirMiintjang. Regie calida, alt. 4(30 «« 

s. m. — 6. 4. 1 894 (c. per. et cT). (No. 41 1 .) 
*lbidem: (Forma brevier, c. per.). (No.412.) 

*Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. mentis Pangerango apud Pasir Muntjang ad terram. Regie 
• calida, alt. 660 m s. m, — 6. 4. 1894 (c. fr. mature). (No. 413.) 

*Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. austral, mentis Pangerango apud locum dictum »Artja-; Dessa Artja 

ad terram. Regie pluvialis, alt. 800 m s. m. — 6. 4. 1894 (pi. cf). (No. 414.) 

*Java: Prov. Preanger. In deciiv. austral, mentis Pangerango; in horto montane »Tjibodas« ad terram- 



Regio nubium, alt. + 1420 m s. m. — 11.5. 1894 (forma brevior). (No. 415.) 

*Java: Prov. Preanger. In CInchoneto »Daradjat« prope Garut. Regio nubium, alt. ±1730 7« s. m. — 

12.2. 1894(c. per. etcf).(No. 416.) 

Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem mentis Singalang ad terram. Regio calida, 

alt. 61 0?« s. m. — 21 .7. 1 894 (c. per.). (No. 41 7.) 

Sumatra occid.: In monte Singalang; in regione inferiore ad terram. Regio pluvialis, alt. ±800 — 

1 000 m s. m. — 24. 7. 1 894 (c. per. et cT). (No. 41 8.) 

*Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad deciiv. orient, ad terram. Regio nubium, 

alt. 1720WS. m. — 24. 7. 1894 (c. per.). (No. 419.) 

* Sumatra occid.: Ad deciiv. occid. mentis ignivomi Merapi ad viarum cavarum latera supra vicum 

Kotta-bahru. Regio pluvialis, alt. 1100— 1200m s. m. — 30. 7. 1894 (forma abbreviata). (No.420.) 
*Sumatra occid.: In urbe Fort de Kock ad terram. Regio pluvialis. — 29. 7. 1 894 (c. per.). (No. 421 .) 

* Sumatra occid.: In valle »Lobang Karbau« prope Fort de Kock ad terram. Regio pluvialis, alt. — 
29.7. 1894 (c. per.). (No. 422.) 

Var. virens n. var. 

Gracilior minus dense foliosa dilute viridis (haud plus minus intense purpurascens). 



Java: Prov. Batavia. Ad pedem montis Salak ad viarum cavarum latera. Regio pluvialis, alt. 610 ni s. 

m. — 4. 12. 1893(c. per. etcT).(No. 423.) 

Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. montis Saiak in faucibus torrentis Tjiapus ad terram. Regio 

piuviaiis, ait. 800 w s. m. — 28. 1 . 1 894 (pi. cum Nardia tetragona). (No. 424.) 

66. Nardia Ariadne (Tayi.) Scliffn. 

Insuia Singapore: In monte »Bukit Timah« ad terram graniticam. Regio calida, alt. 100 — 150)» 

s. m. — 6. 1 1 . 1 893 (c. per.). (No. 425.) 

Java: Prov. Batavia. In vicinitate urbis Buitenzorg. Kampong Mandarena ad terram. Regio calida, alt. 

dz 250 m s. m. — 1 . 3. 1 894 (c. per.). (No. 426.) 

Java: Prov. Batavia. Ad pedem montis Salak ad viarum cavarum latera. Regio calida, alt. +500m 

s. m. — 4. 12. 1893 (c. per.). (No. 427.) 

*lbidem: Regio pluvialis, alt. 61 w s. m. — 4. 1 2. 1 893. (No. 428.) 

*Java: Prov. Batavia. Gunung Pasir-Angin prope Gadok ad terram. Regio calida, alt. ±500;» s. m. 

— 24. 3. 1 894 (forma cellulis foliorum subminoribus, c. fr.). (No. 429.) 

*Java: Prov. Batavia. Ad viarum cavarum latera inter Gadog et Pasir-Muntjang. Regio calida, alt. 

460 m s. m. — 6. 4. 1894 (c. per.). (No. 430.) 

'^Sumatra occid.: Ad viae cavae latera prope Padang-Pandjang. Regio pluvialis, alt. 670;« s. m. — 

27.7. 1894 (c. per.). (No. 431.) 



68. Nardia comata (N. ab E.) Schffn. 

C^zjuugermania comata N. ab E., Plagiochila comata N. ab E., Jungeriiiania Jnnghtihniana N. ab E.) 

Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad saxa. Regio 
pluvialis, alt. ±600 m s. ra. - 28. 1. 1894 (c. fr. et pi. cf). (No. 432.) 



[Begin Page: Page 189] 

Plaiildc Indicae. Scries I. 189 

Ibidem: Alt. +800;« s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 433.) 

Java: Prov. Batavia. Ad deciiv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum »Artja< ad' viarum 

cavarum latera. Regio pluvialis, alt. 860 m s. m. — 7. 4. 1894 (c. per. raris et pi. cf). (No. 434.) 
"Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem montis Singalang ad terram. Regio calida, 

alt. 470 m s. m. — 21 . 7. 1 894 (c per. et pi. cf). (No. 435.) 

"Sumatra occid.: In valle »Lobang-Karbau« prope Fort de Kock ad rupes arenac. Regio pluvialis. 

— 29. 7. 1894. (No. 436.) 

68. Nardia longifolia n. sp. 

Dioica. E maj ibus, 1 5 — 2>0 nun longa cum foliis explanatis de: Amin lata, laxe caespitans repens 
flavoviridis, rhizoidis longis rubentibus vel rubris. Folia explanata, linguaeformia ±2 mm longa l-Qmm 
lata, dorso subdecurrentia cauli late affixa interdum subundulata basi ventrali margine paulo revo- 



luta. Cellulae magnae, marginales 0-054x0'054, centrales et basales multo majores, pellucidae fere 
leptodermicae trigonis minimis, cuticula minute granulata. Amplnigastria nulla. Folia involucralia 
caulinis smiilia magis undulata. Perianthium alte emersum, conico pyramidatum supra obtuse trigonum 
ore breviter ciliatum. Planta cT sterili simillima folia perigonialia basi minute saccata, antheridiis solitariis. 

Valde affinis Nardiae comatae, quae autem prime visu discrepat statura robustiore, foliorum margi- 

nibus ventralibus ac dorsalibus valide revolutis, cellulis plus quadruple minoribus valde incrassatis, cuticula 

grosse verrucosa. 

Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, ad terram in ripis tor- 
rentis. Regie nubium, alt. 2000 m s. m. — 24. 7. 1 894 (c. per. et cT). (No. 437.) 

69. Nardia truncata (N. ab E.) Schffn. 

{:= Jitngermania polyrhiza Sande Lac. nee Hook, in Lehm. Pug. VI! e spec, orig.l) 

Species fere vulgaris valde variabilis quoad colorem mox omnino Viridi mox flavescente vel rufii, plantae 
statura breviore vel graciliore, foliorum forma angustiore vel latiore necnon areolatione ; inveniuntur enim 
formae plerumque virides cellulis hexagonis parietibus tenuibus, trigonis vel omnino nullis vel parvis (forma 
typica), et formae saepe rufae cellulis valde incrassatis trigonis rotundatis permagnis areolatione igitur 
omnino dissimiles (Var. B crassirctis). Sed hae formae extremae connectuntur innumeris gradibus intermediis 
haud rare in uno eodemque caespite cum illis obviis; et mirabile dictu inveninuntur saepe in uno eodemque 
surculo folia vicina tenere areolata et cellulis valde incrassatis trigonisque magnis instructa (formae tran- 
sjtoriae). 

Java: Prov. Batavia. Buitenzorg »Lebak-Pasar-< ad viae cavae latera. Regie calida, alt. 260m s. m. — 

2.4. 1894. (No. 438.) 



Java: Prov. Batavia. In horto dicto »Cultuurtuin« ad Tjikeumeuh prope Buitenzorg ad fossarum mar- 

gines. Regio calida, alt. ± 250 w s. m. — 24. 11 . 1 893 (c. fr. et cf). (No. 439.) 

Ibidem : Ad terram. — 27. 2. 1 894 (c. per.). (No. 440.) 

Ibidem: 8. 3. 1894 (c. fr. cum Jackiella). (No. 441.) 

Ibidem: 14. 4. 1894 (c. per.). (No. 441 a) 

*Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi, Tanah-Sereal ad terram. Regio calida, alt. =t: 250 »i 

s. m. — 24. 1 , 1 894 (c. per. et pi. o"). (No. 442.) 

Java: Prov. Batavia. In vicinitate urbis Buitenzorg prope KampongiMandarena ad terram. Regio calida, 

alt. dz 200 m s. m. — 27. 1 1.1 893 (c. fr. et pi. d). (No. 443.) 

"Ibidem: Alt. ±250m s. m. — 1.3. 1894 (c. per. etpl.cf). (No. 444.) 

Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi; Kampong Baru ad terram. Regio calida, alt. ±230/;/ 

s. m. — 1 1 .3. 1 894 (c. per. et pi. cT). (No. 445.) 

*Java: Prov. Batavia. Gunung Pasir-Angin prope Gadok ad terram. Regio calida, alt. ±500;;; s. m. 

— 24.3. 1894 (c.fr.). (No. 446.) 



[Begin Page: Page 190] 



190 T'. Seh iff ner. 



Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Pangerango apud Pasir Muntjang ad terram. Regio 
calida, alt. 660 w s. m. — 6. 4. 1894 (pi. cf, cum Notoscypho paroico). (No. 447.) 



*Java: Prov. Batavia. Ad pedem montis Salak ad viarum cavarum latera. Regio pluvialis, alt. 610;» 
s. m. — 4. 1 2. 1 893 (c. fr., una cum Notoscypho paroico). (No. 448.) 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Reglo plu- 
vialis, alt. 1 300w s. m. — 5. 1 . 1 894. (No. 449.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango prope Tjibodas ad viam versus Sin- 
danglaija ad terram. Regio pluvialis, alt. 1305 m s. m. — 23. 4. 1894. (No. 450.) 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas 
ad terram. Regio nubium, alt. 1 430 w s. m. — 28. 4. 1 894. (No. 451 .) 

"Sumatra occid.: In faucibus dictis »Aneh« ad pedem montis Singalang ad terram. Regio calida, 
alt. rt360w s. m. — 21 . 7. 1 894. (No. 452.) 

* Ibidem: Ad saxa. Alt. 450»» s. m. — 21 . 7. 1 894. (No. 453.) 

Ibidem: Ad terram. Alt. 450— 470;» s. m. — 21 . 7. 1 894. (No. 454.) 

*lbidem: Prope Dessa Padang-Singalang ad terram. Alt. 530 w s. m. — 21 . 7. 1 894. (No. 455.) 

Ibidem: Alt. 560»;s. m. — 21.7. 1894. (No. 456.) 

Ibidem: Regio pluvialis, alt. 610»«. — 21. 7. 1894 (pi. cf). (No. 457.) 

"Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad terram. Regio alpina, alt. ±2800w s. m. — 
25.7. 1894. (No. 458.) 

Formae transitoriae. 



*Java.: Prov. Batavia. In monte Megamendong; in silva primaeva apud lacum »Telaga Warna« ad 

viae cavae iatera. Regio piuviaiis, ait. =b 1400«; s. m. — 5. 1 . 1894 (c. fr.). (Nr. 459.) 

Java: Prov. Preanger. In Cinciioneto »Daradjat« prope Garut. Regio nubium, ait. ± 1730;;; s. m. — 

12.2. 1894. (No. 460.) 

*Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan, iocis udis ad viam in siiva primaeva. Regio 

nubium, ait. 1500— 1600;» s. m. — 14. 2. 1894. (No. 461.) 

Java: Prov. Preanger. Infra iacum vuicanicum »Teiaga bodas«, iocis udis secus viam. Regio nubium, 

ait. 1 61 0»; s. m. — 1 5. 2. 1 894. (No. 462.) 

Var. crassiretis n. var. 

Java: Prov. Preanger. In Cinciioneto »Daradjat« prope Garut. Regio nubium, ait. +1730 »; s. m. — 

12.2. 1894. (No.463.) 

Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan. Regio nubium, ait. +1600;;; s. m. — 14. 2. 

1894. (No. 464.) 

70. Nardia tetragona (Lndnb.) Sclnffn. 

{'^ Jungermania Jiexicatiiis var. deeipiens N. ab E. — e spec. orig. !) 

Java: Prov. Batavia. In iiorto botanico Buitenzorgensi ad terram. Regio caiida, ait. ± 260 ;;; s. m. — 



22. 11. 1893(c. per.).(No. 465.) 

Ibidem: Ad terram secus vias. — 10.3.1 894 (c. per.). (No. 466.) 

Java: Prov. Batavia In horto dicto »Cultuurtuin« ad Tjikeumeuh prope Buitenzorg ad fossarum mar- 

gines. Regio calida, alt. ±250;;; s. m. — 24. 1 1 . 1 893 (c. per.). (No. 467.) 

*lbidem: Ad terram. — 27. 2. 1 897 (c. per. + Nardia tniiieafa). (No. 468.) 

Ibidem: 14. 4. 1894 (pi. cT). (No. 469.) 

*Java: Prov. Batavia. In vicinitate urbis Buitenzorg, Kampong Mandarena, ad terram. Regio calida, 

alt. 250 m s. m. — 1 .3. 1 894 (forma brevier, c. per.). (No. 470.) 

*Java: Prov. Batavia. In vicinitate urbis Buitenzorg, Batu-Tulis ketjil inter saxa secus viam. Regio 

calida, alt. + 200 ;» s. m. — 23. 1 1 . 1 893 (forma brevier, c. per. et pi. o"). (No. 471 .) 



[Begin Page: Page 191] 

Plautae Indicae. Series I. 191 

Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi, Kampong Babakan ad terram. Regio calida, alt. +230»; 

s. m. — 2. 4. 1 894 (c. per.). (No. 472.) 

Java: Prov. Batavia. Gunung Pasir- Angin prope Gadoi<, prope fontem ad terram. Regio calida, alt. 

500 j« s. m. — 2. 4. 1 894 (c. per.). (No. 473.) 

Java: Prov. Batavia. Ad pedem montisSalak ad terram secus vias. Regio pluvialis, alt. rt600«/s. m. 

— 4. 12. 1893. (No. 474.) 



"Ibidem: Ad viarum cavarum latera. Regio pluvialis, alt. 610;;/s. m. — 4. 12. 1893 (c. fr, -i- Manila 

Hasskarliana var. virens). (No. 475.) 

Java: Prov. Batavia. In monte Saiak: In sllvis primaevis ad latus septentr. ad terram. Reglo pluvialis, 

alt. 800 ;;;s. m. — 5. 12. 1893 (c. per. forma graclllor). (No. 476.) 

Java: Prov. Batavia, Ad decllv. septentr. mentis Salak In fauclbus ton-entis Tjlapus ad terram. Reglo 

pluvialis, alt. 750 m s. m. — 28. 1 . 1 894 (c. per. et cf). (No. 477.) 

* Ibidem: Ad saxa. Alt. d=800;;; s. m. — 28. 1 . 1 894. (No. 478.) 

"Sumatra occld.: In fauclbus dictis »Aneh« ad pedem montis SIngalang ad terram. Reglo callda, 

alt 450;;; s. m. — 21 . 7. 1 894 (c. per.). (Nr. 479.) 
»lbldem: Alt. 530;;; s. m. — 21 . 7. 1 894. (No. 480.) 

71 . Nardia obllqulfolla n. sp. 

Sterllls. Erecto-caespltosa ad 4 r;;; alta versus basin tantum radlcellosa, rhizoldls atropur- 
purels. Caulls brunneus valldus. Folia magna 3 min longa 2 -(I ;;;;;; lata, subexplanata valde obllque- 
ovata vel oblique cordata, marglne ventrall rotundato, dorsall valde decurrente. Cellulae rotundatae 
marglnales 0' 03 ;;;;;/ diam. versus basin majores, sublncrassatae trigonis consplculs. Amphlgastria 
nuUa. 

Valde simllls A'^. tetragonae, quae differt statura paulo minore, follls fere aequallter ovatis dorso haud 
longe decurrentlbus, cellulls laxlorlbus angulls haud trigone Incrassatls. 

Sumatra occld.: In monte SIngalang; In sllvis primaevis ad decllv. Orient, ad ripas torrentis ad ter- 
ram. Reglo nublum, alt. ±2000;;; s. m. — 24. 7. 1 894. (No-481 .) 



72. Nardia vulcanicola n. sp. 

Dioica. E maximis inter congeneres. Caespites pallide virentes vel rufescentes saepissime tumescentes 
altos aqua calida vulcanica imbutos vel submerses formans. Planta saepissime erecta simplex 
vel e venire pauciramosa ad A cm alta cum foliis explanatis ultra 4mfn lata flaccida carnosula pallida 
radicellis parcis pallidis. Folia valde flaccida undulata oblique assurgentia oblique subcircularia 
basi lata cauli oblique affixa dorso decurrentia, areolatione laxissima pellucida. Cellulae rotundo- 
hexagonae subleptodermicae trigonis vix Ullis, marginales 0'03 ;;;;;; diam., medianae subellipticae 
0"069xO -04 ;;;;;; basales rectangulares multo majores; cuticula subtiliter striolata. Amphigastria nuUa. 
Folia involucralia similia submajora valde undulata. Perianthium minus alte emersum, pallidum vel 
rubescens versus apicem tetragonum, ore dentatum. Capsula parva brunnea subglobosa; seta 10 — 20 mm. 
Plantam c? haud vidi. 

Nardiae tetragonae et obliqnifoUae affinis, sad notis supra laudatis ab utraque bene diversa. 

Java: Prov. Preanger. Ad lacum vulcanicum »Telaga bodas'^<. Regie nubium, alt. 1660;;; s. m. — 
15.2. 1894 (c.fr.). (No. 482.) 

Var. tenuiretis n. var. 

{=Jnngermatiia succnienta Sande Lac. nee. L et L. — e spec. orig. !) 

Flaccidissima! Folia multo latiora quam longa, basi latissima cauli adnata. Cellulae majores 
hexagonae valde leptodermicae trigonis nullis. Sterilis. 



[Begin Page: Page 192] 



192r. Schiff 11 er, 

Java: Prov. Preanger. Ad lacum vulcanicum »Telaga bodas«. Regio nubium, alt. 1660 jk s. m. — 15. 

2. 1894. (No. 483.) 

Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad fontes calldos in cratere. Reglo alplna, alt. 

2080 w .s. m. — 14. 2.. 1894. (No. 484.) 

'^ Ibidem: (Forma cavifolia.) (No. 485.) 

73. Notoscyphus paroicus n. sp. 

Paroicus. Caespitosus intense viridi-flavus saepe rufescens, repens simplex Vel e ventre innovans ad 
17 mm longus cum foliis e.xplanatis ad 2 nun latus dense radicellosus, rhizoidis longis pallidis. Folia ple- 
rumque explanata ovato-rectangularia 1'2 nnu longa, 07 mm lata, apice oblique truncata ad fere 
emarginato-biloba rarius apice late rotundata. In plantis abbreviatis folia breviore minus emarginata, 
in elongatis angustiora conspicue emarginata inveniuntur. Celiulae magnae subellipticae subsinuatae insig- 
niter incrassatae cuticula subgranulata, marginales 0'03x0'027 ;»;w mediae et basales sensim majores. 
Amphigastria ovato-lanceolata ad 0-36mm longa ad medium bilida marginibus saepe uno alterove dente 
mutico aucta. Inflorescentia ? apicalis subtus insigniter bulboso-incrassata, bulbo hemisphaerico radicelloso. 
Folia floralia bulbo adnata 3-juga, subinvolucralia et involucralia valde variabilia ovato-lanceolata varie 
inciso4obata lobis angustis acutis, cum amphigastrio subaequimagno vel inter sese vario modo connata 
vel partim vel omnino libera; involucralia subinVoiucraiibus aut aequimagna aut multo minora dein facile 
praetervidenda. Celiulae folior. inVolucr. pallidiores dupio majores fere rectangulares. Perianthium nulluni. 
Calyptra pyriformis infra 2- pluristratosa a basi ad medium fere archegoniis sterilibus obsessa. Capsulae 
valvae late-lanceolatae vix 1 fiitn longae atrofuscae. Seta ±1 cm longa. Elateres flexuosi 0-BxO-OI mm 
bispiri, spiris rufo-fuscis. Sporae rufo-fuscae 0'02 mm diam., laeves. Folia perigonialia infra ipsam in- 
florescentiam 9, paucijuga caulinis similia sed apice profundius inciso-emarginata subbiloba, basi dor- 
sali lobulo rhomboideo aucta; antheridia solitaria magna. 



Species inflorescentia paroica insignis ab auctoribus hucusque commutata est cum Gymnomitrio 
Belangeriano {=! Notoscyphus littescens [L. et L.] Mitt.) certe dioico, Africae austraii, insuiis Austro-Africanis 
et Indiae orientaii indigene. Not. paroiciim etiam e Tonkin Inabeo (sub. nom. Nardia littescens in Herb. 
Besclierelle)! 

*Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi, Kampong Baru, ad terram. Regie calida, alt. ji 230 jm 
s. m.--11.3. 1894. (No. 486.) 

Java: Prov. Batavia. In agro Buitenzorgensi, ad flumen Tjidani prope Kampong Mandarena. Regie 
calida, alt. ± 200 m s. m. — 27. 11 . 1 893 (c. fr.). (No. 487.) 

Java: Prov. Batavia. Gunung Pasir-Angin prope Gadok ad terram sub fruticibus. Regie calida, alt. 
rji 500 m s. m. — 24. 3. 1 894 (c. fr.). (No. 488.) 

Java: Prov. Batavia. Ad pedem mentis Salak, ad viarum cavarum latera. Regie pluvialis, alt. 6\0 nt 
s. m. — 4. 12. 1893 (c.fr.). (No. 489.) 

Java: In monte Salak in silvis primaevis ad latus septentr. ad terram. Regie pluvialis, alt. 800 m s. m. 
— 5. 12. 1893. (No. 490.) 

Ibidem: Alt. =b 1000 ms. m. — 5. 12. 1893. (No. 491.) 

Java: Prov. Batavia. Ad viarum cavarum latera inter Gadok et Pasir-Muntjang. Regie calida, alt. 
460 m s. m. '^ 6. 4. 1894 (c. fr.). (No. 492.) 

Java: Prov. Batavia. Prope vicum Pasir-Muntjang ad terram. Regie calida, alt. 660 m s. m. — 6. 4. 
1894(c. fr.).(No. 493.) 



*Java: Prov. Batavia. In decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum »Artja«, Dessa Artja 
ad terram. Reglo pluvialls, alt. 800«; s. m. — 6. 4. 1894 (c. fr.). (No. 494.) 

Ibidem ; Ad viarum cavarum latera. Alt. 860 m s. m. — 7. 4. 1 894. (No. 495.) 

* Ibidem: In sllva primlgenia ad terram. Alt. 1040 m s. m. — 7. 4. 1894 (c. fr.). (No. 496). 

Ibidem: Alt. 1 100 m s. m. — 7. 4. 1894 (c. fr.). (No. 497.) 



[Begin Page: Page 193] 

Plantae liidicac. Series I. 193 

Sumatra occid.; Ad viae cavae latera prope Padang-Pandjang. Regie pluvialls, alt. 670»/ s. m, — 
27.7. 1894 (c.fr.). (No. 498.) 

74. Symphyomitra Javanica n. sp. 

Dioica. Caespitosa, viva amoene viridis sicca fusco-lutea, robusta 10 — 19 mm longa arete repens rhi- 
zoidis densissimis longis pallidis basi interdum rubris. Folia densissima alternantia basi lata oblique 
cauli affixa sursum conniventia vel subexplanata, valde oblique late-ovata dorso decurrentia non per 
paria-connata in planta fertili a basi ad apicem sensim majora. Cellulae magnae parum incrassatae tri- 
gonis nullis, marginales subquadratae 0-OoXO'OSS mm, medianae sensim majores O'OSxO'06 mm, cell, 
baseos ventralis longe rectangulares hyalinae. Amphigastria nulla. Inflorescentia 9 terminalis, folia invo- 
lucralia caulinis simillima majora. Perigynium longissimum perpendiculariter descendens cylindricum 
extus radicellosum, ad 1 an longum 0-9 mm crassum tubuliforme, cavitas interna cellulis magnis inflatis 



prominentibus coarctata, fructus juvenilis fundo insidens. Caiyptra apice tantum (Ys iongitudinis) iibera 
ceterum cum perigynio connata, embryo cyiindrico-ciavatus fere stipitatus. Sporogonium maturum 
et piantaii'i.cf Inaud vidi. Piantae steriies saepe graciiiores foiiis minoribus minus densis inveniuntur. 

In statu sterili caute cum Aplozia Stephaiiii simili comparanda. 

*Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut ad terram. Regio nubium, ait. + 1730m 
s. m. - 12. 2. 1894 (c. perigyniis). (No. 499.) 

75. Aplozia Javanica n. sp. 

Dioica. E minoribus, caespites humiles latos formans saepissime fusco-purpurea vel kermesina. 

Planta fertilis brevis 3 — 4 mm longa basi repens subascendens e ventre pallide radicellosa simplex vel raro 

hie illic lateraJiter e foliorum angulo ventrali ramificata. Folia a basi sensim majora erecto patentia 

densa, orbicularia =t: 1 mm lata. Cellulae parvae subellipticae subsinuatae parietibus tenuibus sed 

trigonis magnis, marginales 0-025x0-02 ;;/;;/ mediae et basales semsim majores. Amphigastria nulla. 

Inflorescentia 9 terminalis interdum innovatione suffulta. Folia involucralia caulinis similia majora autem 

et saepe subrepanda. Perianthium basi liberum ad '/? — V:; immersum ovato-cylindricum sensim con- 

tractum ab apice ultra Vg vel longius trigonum vel quadrigonum plicis obtusis vel interdum acutis 

et subundulatis una alterave pHca ab apice saepe plus minus longe fissa, ore crenulato-dentatum capsulae 

egressu 4-lacerum. Capsula matura breviter emersa, ovata vel subglobosa brunnea 0-54 •;;/;» longa. Seta 

2'5 mm longa. 

Planta cf tenuior, dense et aequaliter foliosa, foiiis perigonialibus minoribus basi subventricosa. 

Inter Aplozias Archipelagi Indici, opinor, minima colore plus minus rubente vel inio intense rubro 
ceterisque notis dignoscenda, quamquam valde variabilis. Utrum sit Jungermaiiia refnsa Gott, hujus loci 
an ferse e formis Aploziae sirictae nostrae, adhuc dubii restamus. Surculi steriies pauperrimi e Herbario 
Sande Lacoste plantam monstrant majorem foiiis paulo diversis sed areolatione bene congruentibus. Ex 



icone beati Gottschei a Stephanie amicissimo mihi transmissa folia liabet vix orbiculata saepe subretusa 
et periantliium longissime emersum trigone prismaticum. 

*Java: Prov. Preanger. Ad lacum vulcanicum »Telaga bodas«. Regie nubium, alt. 1(360 i;/s. m. — 
15.2. 1894 (c. per.). (No. 500.) 

Java: Prov. Preanger. In cratere »Kavvah Manuk«. Regie nubium, alt. ± 1 860 w s. m. — 12.2.1 894 
(c. fr.).(No. 501.) 

*Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad Viarum latera in silva. Regie nubium, alt. 
1760 ms. m. — 14. 2. 1894 (c.fr.). (No. 502.) 

Sumatra occid.: In monte Singalang; in regione inferiore ad terram. Regie pluvialis, alt. ±800 — 
1000 m s. m. — 24. 7. 1894 (forma proguJifera cum Nardiac HassJiarliiJiiae forma abbrcviata). 
(No. 103.) 

Denkschriften der mathem.-naturw. CI. LXVII. Bd. ' 25 



[Begin Page: Page 194] 



% 



194 V. Seh iff ner, 



Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi ad marginem crateris minoris. Regie alpina, alt. ±2C'^0()ii: 
s. m. — 31.7.1 894 (sterilis, cum Marsu pell a vulcanica etc.). (No. 504). 



Var. laxa n. var. 

Major gracilior ad 1 mm longa suberecta laxius foliosa, pallide viridis vel parum ruhella, cellulis sub- 
majoribus illis formae typicae ceterum similibus aut vix sinuosis trigonis minoribus, perianthio magis 
exserto inflate obovato apice tantum plicato. Est forma locorum humidiorum umbrosiorum formis transi- 
toriis in typicam renitens. 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. mentis Saiak in faucibus torrentis Tjiapus ad terram. Regie 

piuviaiis, ait. 751 m s. m. — 28. 1 . 1 894 (c. per.). (Ne. 505.) 

Ibidem: Ad saxa. Alt. ±800 m s. m. — 28. 1 . 1 894 (c. per.). (Ne. 506.) 

Ibidem: Ad terram. Alt, ±800 w s. m. — 28. 1 . 1 894 (c. per. et cf). (Ne. 507.) 

*Java: Prev. Preanger. In silva primaeva infra craterem »Kawah Manuk« in ligne piitride. Regie 

nubium, alt. ± 1750— 1860 m s. m. — 12. 2. 1894 (c. fr. et pi. cT). (Ne. 508.) 

*lbidem: In cratere ad terram. — 12.2. 1894. (Ne. 509.) 

*Java: Prev. Preanger. In mente igniveme Papandayan, ad viarum latera in silva. Regie nubium, alt. 

1760 ms. m. — 14. 2. 1894 (c. per. et d"). (Ne. 510.) 

*lbidem: In cratere ad terram. Regie alpina, alt. ±2100;» s. m. — 14. 2. 1894. (Ne. 511.) 

76. Aplezia stricta n. sp. 

Dieica. E majeribus, erecte-caespitesa, viridis elivacea vel fuscescens nunquam rubre tincta. 
Planta ad \8 mm lenga cum feliis ± 2 mm lata caule plerumque simplici pre ratiene crasse stricte versus 
basin rhizeidis sparsis pallidis basi brunnescentibus instructa supra fere eradiculesa aequaliter feliata; 
folia subtransverse inserta patula late evata in planta steriu ± 1 iitm lata, in pi. 9 majera. Cellulae sub- 
retundae sinuesae parietibus tenuibus sed trigenis retundatis magnis, cuticula (versus felii apicem) 



parum verrucosa, marginales 0'026 X 0-023 ;;n// mediae et basales submajores. Amphigastria nulla. 
Folia involucralia a caulinis vix diversa aequimagna. Perianthium omnino emersum cylindrico-clava- 
tum y'^ tantum longitudinis ab apice contracto 3 — 4-plicatum, ore demum quadrifissum crenato-dentatum. 
Capsula brunnea ovata ad I mm longa. Elateres 0- 13x0-01 iiiiii bispiri spiris rubrofuscis, sporae 
0-014 mm rufobadiae laevissimae. 

Planta cf gracilior, foliis minoribus foliis perigoniaiibus intcrcalaribus 4 — 5-jugis transverse patulis 
basi ventricosis margine dorsali revoluto, antheridis solitariis (an semper?). 

Ab Aplozia Javanica bene distincta magnitudine, colore nunquam rubro, caule aequaliter foliate et 
foliis ovatis. 

Ab Apl. Baneri et Apl. Steplianii statura gracili, foliorum et perianthii forma necnon areolis multo 
minoribus differt. 

*Java: Prov. Preanger. In regione superiore mentis ignivomi Gedeh infra craterem ad terram. Regie 
alpina, alt. ±2500 m s. m. — 1 0. 7. 1 894 (c. per. et d). (No. 512.) 

Java: In mentis Pangerango regione alpina ad terram. Alt. 2955 m s. m. — 9.5.1 894 (c. fr. et cf). 
(No. 513.) 

*Sumatra occid.: In monte Singalang in silvis primaevis ad decliv. Orient. Regie nubium, alt. 
± 1 800 m s. m. — 24. 7. 1 894 (forma laxior, sterilis). (No. 51 4.) 

Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi in silva primaeva ad terram. Regie nubium, alt. 2120 jw 
s. m. — 31 . 7. 1 894 (c. per. et cT). (No. 51 5.) 

Var. radicellifera n. var. 



A typo differt caule breviore sed saepe sub flore 9 innovante ramis iterum fertilibus, radicellis creber- 
rimis longissimis, cuticula cellularum folii conspicue verrucosa. Caeteris notis optima convenit. 



[Begin Page: Page 195] 

Plantae indicae. Sectio I. 195 

Java: In munte Pangerango in siiva primaeva ad terram supra Lebak-Saat. Regio nubium, ait. 2200;« 
s. m. — 9. 5. 1894 (c. per. et pi. cf, inter Nardiam trimcatam var. crassiretis c. per.) (No. 516.) 

77. Apiozia Baueri n. sp. 

Dioica. Brevis robusta autem dense caespitosa, oiivacea vei fuscescens nun quam rubro- 

tincta, repens riiizoidis crebris paiiidis vei paulo rubentibus. Piantae — 9 «;m ionga vix ramosa. Foiia 

piantae 9 densa magna a basi sensim majora orbicuiaria vei obiato-rotunda obiique inserta adscendentia 

marginibus subpiana, cauiina a.d2mjn iata. Ceiiuiae magnae rotundatae parietibus tenuibus trigonis 

autem conspicuis cuticuia iaevi, marginaies 0-038x0 -033 iii/m vei majores, mediae et basaies muito 

majores. Ampiiigastria nuUa. Foiia invoiucraiia ceteris muito majora saepe subtruncata et anguiata 

unduiato-repanda. Periantiiium basi iiberum ad medium vei uitra immersum ovatum pierumque ad basin 

fere profunde 5-plicatum vei piicis secundariis ad 1 0-piicatum (rare 3 — 4-piicatum) ore minus con- 

stricto iate apertum quasi truncatum minute crenuiatum iiaud dentatum. Capsuia ovaiis ad 

0-9 wm ionga. Eiateres breves fiexuosi medio crassi 0- 16x0-01 ;;/;« spiris arctis rubro-fuscis, sporae 

iaevissimae 0*015 r/n« fere sanguineae. 

Pianta cf omnino simiiis, foiia perigoniaiia minima mutata basi magis excav'^ata antiieridia 3 in 
aiveo foventia. 



Species dicata amicissimo Dr. Ernesto Bauer de muscis, praecipue Bohemicis, investigandis bene 
merito. 

Ab Aplozia Javanica differt praeter alia statura dupio robustiore colore nunquam rubro, cellulis multo 
majoribus perianthio pro more pluriplicato ore magis aperto. Aplozia stricta jam statura elongata, foliorum 
et perianthii forma satis diversa est. Apl. Stephanii est species robustissima dupio major perianthio alte 
trigone ceterisque notis aberrans. 

Java: Prov. Preanger. Ad lacum vulcanicum >Telaga bodas«. Regie nubium, alt. 1660m s. m. — 15. 
2. 1894(c. fr.).(No. 517.) 

*Java: Prov. Preanger. In cratere »Kawah Manuk'. Regie nubium, alt. 1860;« s. m. — 12. 2. 1894. 
(c. fr.).(No.518.) 

Ibidem; Forma cellulis minus incrassatis. (No. 519.) 

78. Aplozia Stephanii n. sp. 

Dioica. Robustissima, caespites formans rhizoidis densissimis longissimis pallidis (nunquam 
rubellis) contextos, repens, viva laete viridis vel rufescens (haud rubra) et Aploziae tersae nostratis ad 
instrar aromatice olens, sicca olivacea, rufescens vel fuscescens. Planta semper fere simplex ad 16 mm 
longa (c? interdum longior) cum foliis explanatis D — 6'3mm lata dense et fere aequaliter foliosa. Folia aut 
sursum vergentia aut subtransversa cava aut subexplanata subtransverse latissima basi cauli adnata dorso 
paullo decurrentia circularia &d3mm lata, saepe autem minora, marginibus saepissime anguste 
sed arete revolutis. Cellulae sinuosae parietibus tenuibus sed trigonis magnis rotundatis, marginales 
0" 034x0- 03 j;n;; centrales et basales submajores. Amphigastria nulla. Folia involucralia caulinis similia 
submajora, marginibus validius revoluta. Perianthium liberum ad medium circiter immersum normaliter ad 
basin fere trigone-prismaticum carinis subacutis altis apice fere tuhuloso-contractum 



ore denticulatum. Haud raro inveniuntur perianthia 4 — 5-plicata breviora minus contracta minus aite cari- 
nata. Capsuia ovata brunnea, vaivuiae ovato-ianceoiatae uitra 1 min iongae; seta d= 7 nun ionga. Eiateres 
fiexuosi 0-2 X 0-01 ;;zOT bispiri, spiris iatis sanguineo-fuscis. Sporae iaevissimae 0-014 mm, fere san- 
guineae. 

Pianta cf Inaud raro caespites proprios formans iongior graciiior foiiis minoribus, perigoniaiibus vix 
mutatis basi subexcavatis antlieridia 2 — 3 foventibus. 

Species puiclira. Hepaticarum scrutatori meritissimo dicata, statura robusta ceterisque notis iaudatis 
faciie dignoscenda. 



25 « 



[Begin Page: Page 196] 



196 V. Scliiffner, 



Java: Prov. Preanger. In regione superiore mentis ignivomi Gedein infra craterem ad terram. Regie 

alpina, alt. ±2700/» s. m. — 10. 7; 1894 (c. fr.). (No. 520.) 

Java: In mentis Pangerango regione alpina ad terram. Alt. '1 1 m s. m. — 9.5.1 894. (No. 521 .) 

Ibidem: Alt. 2880— 2890 m s. m. (No. 522.) 

Ibidem: Alt. 2890m s. m. (pi. cf). (No. 523.) 

" Ibidem: Alt. 2950 w s. m. (No. 524.) 

Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum »Telaga bodasx ad terram humidam secus viam in 



Silva. Regio nubium, 1 650 w« s. m. — 1 5. 2. 1 894 (c. fr. et pi. cf). (No. 525.) 

Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad terram in silva. Regio nubium, alt. 1760 m 

s. m. — 24. 2. 1 894 (c. per.). (No. 526.) 

*Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi in decliv. boreali-occid. ad terram. Regio nubium, alt. 

2120 m.s. m. — 31. 7. 1894. (No. 527.) 

"Sumatra occid.: Ad decliv. occid. mentis ignivomi Merapi ad terram. Regio alpina, alt. ±2400»-/ 

s. m. (cimi Jamesoniella microphylla). (No. 528.) 

*Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi infra craterem ad terram. Regio alpina, alt. ±2600 «; 

s. m. — 31 . 7. 1 894 (parce c. per.). (No. 529.) 

*lbidem: Ad marginem crateris minoris. Regio alpina, alt. rb26nOm s. m. — 31 . 7. 1 894. (No. 530.) 

79. Jamesoniella flexicaulis (N. ab E.) Schffn. 
Forma typica. 

Robusta plus minus kermesino tincta. Cellulae valde sinuosae trigonis magnis subconfluentibus. 
*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, mentis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

»Tjiburrum« ad arbores. Regio nubium, alt. 2090 nt s. m. — 2.5.1 894 (pi. cf). (No. 531 .) 

Java: In mentis Pangerango regione alpina ad arbores. Alt. ±2950 m s. m. — '9. 5. 1894. (No. 532.) 

Java: Prov. Preanger. In regione superiore mentis ignivomi Gedeh ad arbores supra »Kandang- 

Badak«. Regio alpina, alt. ±2500 »z s. m. — 10. 7. 1894 (c. per.). (No. 533.) 

*Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut. Regio nubium, alt. ± 1730?» s. m. — 

12.2. 1894 (c. per.). (No. 534.) 



Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad arbores. Regio alpina, alt. ± 2800m s. m. — 

25.7. 1894 (c. per.). (No. 535.) 

Formae transltoriae ad formam virescentem. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
»Tjiburrum» ad arbores. Regio nubium, alt. 2120m s. m. — 2. 5. 1894 (c. fr.). (No. 536.) 

Java: Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra »Tjiburrum« prope Tjibodas ad arbores. Regio 
nubium, alt. 2140;« s. m. — 2. 5. 1894. (No. 537.) 

Forma virescens. 

Speciminibus majoribus formae typicae similis sed olivacea vel flavo-olivacea vix rubescens. Cellulae 
pleraeque haud sinuatae magis aequaliter sed valide incrassatae. Folia caulina saepe inveniuntur apice 
retusa vel imo subemarginata. 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 

»Tjiburrum« ad arbores. Regio nubium; alt. 2125m s. m. — 2. 5. 1894. (No. 538.) 
Ibidem: Alt, ±21 40 m s. m. — 2. 5. 1 894. (No. 539.) 

Java: Prov. Preanger. Apud fontes calidos supra »Tjiburrum« prope Tjibodas ad arbores. Regio 
nubium, alt. 2140m s. m. — 2. 5. 1894. (No. 540.) 



[Begin Page: Page 197] 

Plaiitac ludicae. Scries I. 197 

80. Jamesoniella ovifolia Schffn. 

Ab Jaui. ficxicuiili semper prime visu distinguenda celere nunquam rubre ' sed plus minus fusco et 
nitore omnino nuiio foiioruinque perigeniaiium figura. Vaide variabilis est quoad magnitudinem coloremque 
mox dilute viridem mox plus minus atrofuscum. In piantis Javanicis Sumatranisque folia involucralia nun- 
quam adeo incisa et amphigastria involucralia tarn magna inveni, quam in planta originali Amboinensi. 
Utut sit, folia involucri in Jamesoniellis plerisque quam maxima variant. Formae minores a Jain, affini 
aegre separande. 

*Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad arbores. Regie 

nubium, alt. 2200»/ s. m. — 24. 7. 1 894. (No. 541 .) 

Sumatra occid.: In cacumine mentis Singalang ad arbores. Regio alpina, alt. =h 2800 ;;« s. m. — 

25.7. 1894 (c. per.). (No. 542.) 

*Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad latus austro-orient. ad arbores. Regio 

nubium, alt. 2320 m s. m. — 25. 7. 1 894. (No. 543.) 

* Ibidem: Alt. 2360 m s. m. — 25. 7. 1 894. (No. 544.) 

Forma virescens. 

Planta minus robusta plus minus olivacea, foliis subexplanatis. Formis intermediis cum forma typica 
magna robusta fusca connexa. Plantae minores ad varietatem sequentem accedunt. 



Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut. Regio nubium, alt. ± 1730;;/s. m. — 

12.2. 1894. (No. 545.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montano »Tjibodas« ad arbo- 

rum truncos. Regio nubium, alt. ± 1420 ;;/s. m. — 27. 4. 1894. (No. 546.) 

Var. minor n. var. 

Planta multo minor, olivacea fuscescens vel rufofusca. Trigonis in cellularum angulis subminoribus. 
An praebeat transitum ad Jmu. affinem? 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra Tjibodas ad 
arborum truncos. Regio nubium, alt. 1 500;;/ s. m. — 21.4.1 894. (No. 547.) 

* Ibidem: Alt. 1 70;;/ s. m. — 24. 4. 1 894 (pi. c/). (No. 548) 

*Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum «Tjiburrum« prope Tjibodas 
ad arborum truncos. Regio nubium, alt. 1 575 ;;/ s. m. — 28. 4. 1 894. (No. 549.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
»Tjiburrum« ad arbores. Regio nubium, alt. 1 740«/ s. m. — 2. 5. 1 894. (No. 550.) 

*Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, ad arbores. Regio nubium, 
alt. 1 720;;/ s. m. — 24. 7. 1 894. (No. 551 .) 

Var. latifolia n. var, 

E formis minoribus vix 2 an longa, olivacea rufescens; folia latissime ovata apice retusa. 



Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan; in confinibus superioribus vegetationis arbo- 
rum ad cortices. Regio nubium, alt. ± 1800«/. s. m. — 14. 2. 1894 (c, per. jun.). (No. 552.) 

81 . Jamesoniella affinis n. sp. 

Dioica. E minoribus generis. Caespitosa prostrata parce radicellosa, olivacea fuscescens persaepe ad 
foliorum apices et perianthia conspicue rubro-tincta, haud nitens. Planta ad 2-5 c;;/ longa gracilis 
autem cum foliis explanatis 2-5 min lata subsimplex, e ventre stolonifera. Folia subtransverse inserta densa 
cavissima ovata (explanata l-3min longa 1 1 ;;/;;/ lata). Cellulae subrotundae stellatim sinuosae 



i*SemelJ_inveni plantas nonnullas siibrubentes, sed in bis erat cellulariini lumen tantum colore quodam rubro 
tinctiim, nee 

etiam'^interstitia, ut esse solet in Jaiii. BexicaiiU et rarius in Jam. affini. 



[Begin Page: Page 198] 

198 V. Schiffner, 

parietibus tenuibus sed trigonis magnis rotundis lineis tribus in medio convergentibus (ut 
esse solet mJam. ovifolia) obviis sed minus conspicuis; cellulae e medio folio 0'032 mm diam., trigona 
0"01 mm diam. Inflorescentia 9 a caule procumbente geniculato-ascendens, interdum innovatione pseudo- 
dorsalis. Folia involucralia caulinis majora late-ovata apice saepe retusa marginibus (praecipue ad basin) 
vario modo inciso-pauci-laciniatis vel incisodentatis, amphigastrium involucrale foliis minor vel 
multo minor quoad formam et magnitudinem quam maxime variabile, ovato-lanceolatum ad late- 
ovatum simplex vel bifidum et vario modo inciso-laciniatum saepissime una latere cum folio involucrali 
adjacente plus minus alte connatum. Perianthium pro plantae gracilitate magnum ovatum ad 3 mm 
longum 1-7 mm latum fere ad basin profunde 5 — 6-plicatum ore pallidum contractum ciliatum, sub 
ore saepissime amoene purpureo-tinctum. Sporogonium juvenile tantum vidi. 



Planta cf in uno eodemque caespite cum 9, simillima vix multo gracilior. Folia perigoniaiia densa 
piurijuga spicam terminaiem vei saepius intercaiarem formantia basi vaide saccato-excavata sed 
liaud iobuio dorsaii quodam aucta. Antlneridia magna soiitaria. 

Species affinis Jamesonieiiae ovifoiiae sed magnitudine et graciiitate formis majoribus J. uiJcropliyiae 
simiiis, differ! a priore ceterum coiore saepe rubra quodam immixto foiiis dupio fere minoribus, ceiiuiis 
minoribus, trigonis dupio fere minoribus iineis tetraedrice conniventibus muito minus conspicuis. J. micro- 
pliyiia prime visu distinguenda est coiore saepissime intense kermesino, foiiorum forma, foiiis invoiucra- 
iibus integerrimis, periantliio ionge tubuioso apice tantum piicato. 

Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan; ad confines superiores vegetationis arborum 
ad cortices. Regie nubium, alt. + 1800 m s. m. — 14. 2. 1894 (c. per. et pi. cf). (No. 553.) 

Java: Prov. Preanger. Ad lacum vulcanicum »Telaga bodas« ad terram. Regie nubium, alt. 1660 jm 
s. m. — 15. 2. 1894 (c. per. et pi. cT). (No. 554.) 

82. Jamesoniella microphylla (N. ab E.) Schffn. n. sp. 
(:= Jun'^ermaitia Bexicatilis var. microphylla N. ab E.) 

Dioica. E minoribs generis. Caespitosa terrestris erecta parce radicellosa plerumque intense 
purpurea vix nitens. Planta 10 — \6 mm longa (rarius ad '2b mm) subsimplex gracilis cum foiiis expla- 
natis 1 -5 mm lata parce stolonifera. F'olia densa subtransverse inserta sursum conversa cavissima latissime 
cordata haud rare 'I" — '/'a latiora quam longa (explan. 1 -2 mm longa, 1 -5 mm lata). Cellulae ut in J. afBni 
sed paulo minores'^ trigonis magnis rotundatis Iineis tribus tetrahedre in medio convergentibus minime con- 
spicuis notatis. Inflorescentia 9 apicalis rare innovata. Folia involucralia caulinis vix majora late-ovata 
integerrima cavissima, amphigastrium involucrale nullum. Perianthium Ionge tubulosum '6mm\on- 
gum Q-Qnim latum teres apice tantum plicatum, intense kermesinum ore contractu pallidum breviter 



ciliatum. 



Capsula ovato-cylindrica I'l /;;;;; longa, 0"38wwz lata atrofusca, valvulis angustis lanceolatis, 
4-stratosis. Seta + 10;;;;;; longa. Elateres valvularum parte superlore longe adhaerentes sangulnel 
longissimi (0'4 ;;;;;;) tenuissimi (0 • 0043 ;;;;;;) bispiri spiris rubrofuscis laxe tortis filiformibus. Sporae lae- 
vissimae C^OO?! ;;;;;; rubrofuscae. 

Planta cT in uno eodemque cae. spite cum pi. 9, a sterilibus vix diversa, folia perigonialia 6 — lOjuga 
intercalaria a caulinis minime diversa, basi magis cavata minora, antheridia 2 — 3 magna foventia. 

Species distinctissima habitatione semper fere terrestri, statura, colore, foliorum et perianthii forma 
necnon inx'olucro. 

*Java: Prov. Preanger. In regione superlore mentis ignivomi Gedeh; infra craterem ad terram. Regie 
alpina, alt. d=2700;w s. m. — 10. 7. 1894 (c. per. jun.). (No. 555.) 

Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut ad terram. Regie nubium, alt. ±1730;;; 
s. m. — 12. 2. 1894 (c. per.). (No. 556.) 

*Java: Prov. Preanger. Infra lacum vulcanicum »Telaga bodas« ad terram secus viam. Regie nubium, 
alt. 1650«; s. m. — 15. 2. 1894 (c. per.). (No. 557.) 



[Begin Page: Page 199] 



Plaufac luclicae. Scries I. 199 



Java: Piov. Preanger. In monte ignivomo Papandayan ad terram secus viam. Regie nubium, alt. 



1 550— 1 680 w s. m. — 1 4. 2. 1 894 (c. fr. egresso). (No. 558.) 

* Ibidem: Secus viam in silva. Regio nubium, alt. 1760 m s. m. — 14. 2. 1894 (c. fr.). (No. 559.) 

Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi ad luvam in decliv. boreali-occid. Regio nubium, alt. 

1 530;» s. m. — 31 . 7. 1 894 (c. per.). (No. 560.) 

"Ibidem: Ad terram. Regio nubium, alt. 2120«/s. m. — 31. 7. 1894 (c. per.). (No. 561.) 

Sumatra occid.: Ad decliv. occid. mentis ignivomi Merapi ad viarum cavarum latera supra vicum 

Kottabahru. Regio pluvialis, alt. 1100—1200 «f s. m. — 30. 7. 1894. (No. 562.) 

"Sumatra occid.: Ad decliv. occid. mentis ignivomi Merapi ad terram. Regio alpina, alt. ±240()iti 

s. m. — 30. 7. 1 894 (c. per.). (No. 563.) 

"Sumatra occid.: In cacumine mentis Singalang ad Leptospenui truncos prope lacum vulcanicum. 

Regio alpina, alt. d=2800w s. m. — 25. 7. 1894 (c. per.). (No. 564.) 

"Ibidem; Ad terram paludosam prope lacum vulcanicum. Regio alpina, alt. ±2800;;/ s. m. — 25. 7. 

1894(c. per.).(No. 565.) 

Var. gracilis n. var. 

Major, ad 2 '5 — 3 c;;/ longa haud rare innovata innovationibus iterum fertilibus, foliis latioribus 
C/j latioraquam longa). 

Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong, secus viam supra pagum Tugu ad saxa. Regio plu- 
vialis, alt. 1 1 60w/ s. m. — 5. 1 . 1 894. (No. 566.) 

Ibidem: Alt. 1350;;/ s. m. — 5. 1. 1894 (e. per.). (No. 567.) 



"Java: In monte Pangerango ; loco dicio »Lebak-Saat« ad rupes. Reglo nublum, alt. 2190;;/ s. m. 
— 9. 5. 1894. (c. fr. egresso). (No. 568.) 

V^ar. minuta n. var. 

Omnibus partibus multo minor, viridis parum rubens. Planta cum perianthio vix 5 /;;;;/ foliis plus 
dupio minoribus, ceteris notis autem cum typo omnino congruit. 

"Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Daradjat« prope Garut. Regie nubium. alt. d=1730;;/ s. m. — 
12.2. 1894. (c. per.). (No. 569.) 

83. Jamesoniella tenuiretis n. sp. 

Sterilis. E majoribus ad 2, cm longa cum foliis explanatis 4;;/;;/ lata. Caespitosa repens olivacea vel 
subfuscescens haud nitens ventraliter innovans sed ad speciem dichotoma (ob innovationem cauli sub- 
aequalem), usque ad apicem radicellorum pallidorum fasciculis brevibus instructa. Folia oblique 
inserta densa assurgentia vel subpatentia oblongo-ovata 2-2 mm longa, VQmm lata. Cellulae subro- 
tundae (haud sinuosae) subincrassatae, submarginales 0- 026x0 -02 ;;/;;/ versus basin majores. Amphi- 
gastria nulla. 

Quamquam omnino sterilis haud dubito, quin sit ad Jamesoniellam ponenda. An sit forma quaedam 
anomala caule radicelloso-repente et areolatione ab omnibus congeneribus aberrans? 

* Sumatra occid.: In monte Singalang; in silvis primaevis ad decliv. Orient, ad arbores. Regie 
nubium, alt. 1 640;;/ s. m. — 24. 7. 1 894. (No. 570.) 

Sumatra occid.: In monte ignivomo Merapi infra craterem ad radices et truncos fruticum. Regie 



alpina, alt. +2600;;/ s. m. — 31 . 7. 1 894. (No. 571 .) 

84. Anastrophyllum contractum (Reinw., Bl. et N. ab E.) Schffn. 

*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud locum »Artja« in silva primaeva 
ad arbores. Regio pluvialis, alt. 1 170;;/s. m. — 7. 4. 1894 (forma minor, c. per.). (No. 572.) 

Java: Prov. Preanger. In silvis primaevis secus viam ad locum dictum »Tjiburrum« prope Tjibodas 
ad arborum truncos. Regio nubium, alt. 1575;;/ s. m. — 28. 4. 1894 (c. per.). (No. 573.) 



[Begin Page: Page 200] 

200 y- Scliiffncr, 

*Java; Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in silvis primaevis supra locum dictum 
»TjibuiTum« ad arbores. Regio nubium, alt. 1 780 «i s. m. — 2. 5. 1 894 (pi. cf). (No. 574.) 

Java: Prov. Preanger. In Cinchoneto »Darajat« prope Garut. Regio nubium, alt. rbl730w s. m. — 
12.2. 1894(c. fr. eto").(No. 575.) 

Var. virescens n. var. 

Forma magna colore pallide olivaceo, foliis patenti-explanatis, cellulis minus incrassatis et rhizoidis 

crebris insignis. Quamquam re vera X'entraliter innovans planta .saepe ad .speciem quasi dichotoma apparet 

(simili modo ac JaniesonieJIa tenniretis). 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montano »Tjibodas« ad arborum 



truncos. Regio nubium, alt. d= 1420 m s. m. — 20. 4. 1894 (c. per. jun.). (No. 576.) 

85. Anastrophyllum piligerum (N. ab E.) Spruce. 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; In sllvis primaevis supra Tjibodas ad 

arborum truncos. Reglo nubium, alt. 1 540 w s. m. — 21.4.1 894 (cum Anas/r. Contracid). 

(No. 577.) 

Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; In sllvis primaevis supra locum dictum 

»Tjlburrum« ad arbores. Reglo nubium, alt. 1 740j«. s. m. — 2. 5. 1 894 (c. per.). (No. 578.) 

* Ibidem: Alt. 1 780 m s. m. — 2. 5. 1 894 (c. per.). (No. 579.) 

Ibidem: Alt. 2140 l»s. m. — 2. 5. 1894. (No. 580.) 

*Sumatra occld.- In monte SIngalang; In sllvis primaevis ad latus austro-orlent. ad arbores. Reglo 

alplna, alt. ± 2500 m s. m. — 25. 7. 1 894. (No. 581 .) ' 

Sumatra occld.: In cacumlne montis SIngalang ad arbores. Reglo alplna, alt. ±2700 m s. m. — 

25.7. 1894. (No. 582.) 

Ibidem: Alt. 2800 m s. m. — 25. 7. 1 894. (No. 583.) 

Forma tenerlor. 

Omnibus partlbus minor et tenerlor, saepe dupio minor, quam forma normalls. 

Java: Prov. Batavla. In agro BultenzorgensI, Kotta-Batu ad arbores. Reglo callda, alt. ±300?« s. m. 
— 7. 2. 1894 (c. fr. egresso). (No. 584.) 



*Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Salak in faucibus torrentis Tjiapus ad arbores. Regio 
pluvialis, alt. 790 m s. m. — 28. 1 . 1 894 (c. per.). (No. 585.) 

"Java: Prov. Batavia. Ad decliv. septentr. montis Pangerango apud locum dictum «Artja«; in silva 
primaeva ad terram inter frutices. Regio pluvialis, alt. 1 040 7;/ s. m. — 7.4.1 894 (c. per.). (No. 586.) 

*Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong ad saxa secus viam supra pagum Tugu. Regio plu- 
vialis, alt. 1250 ms. m. — 5. 1. 1894 (c. per). (No. 587.) 

*Java: In montis Pangerango regione alpina ad arbores. Alt. 2880 w s. m. — 9. 5. 1894 (c. per.). 
(No. 588.) 

*Java: Prov. Preanger. In decliv. austral, montis Pangerango; in horto montano »Tjibodas« ad arbo- 
rum truncos. Regio nubium, alt. ±1420«?s. m. — 20. 4. 1894 (c. per.). (No. 589.) 

'^Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad arbores. Regio alpina, alt. ± 2800 m s. m. — 
25.7. 1894. (No. 590.) 

8B. Anastrophyllum vernicosum n. sp. 

Dioicum. Caespites profundos m olles formans. Planta erecta vel plus ininus prostrata fere eradiculosa 
maxima ad 10cm longa (saepe autem minor) parce ventraliter ramosa, badia, sicca intense vernicosa 
fere tereti-foliosa. Folia sursum secunda cavissima latissima 3mm longa, 2-8inm lata, basi late 
cordata caulem amplectentia ultra medium (ad fere 73) inaequaliter bifida sinu acuto in fundo brevi spatio 
carinato-plicato, lobo ventrali dupio latiore late trigone acuto (nee cuspidate), dorsali minore angustiore 



[Begin Page: Page 201] 

Plantae Indicae. Series I. 201 

acuto; margines omnino integerrimi omnes (praecipue margo ventralis semicircularis) valide incurvi. 
Cellulae apicales stellatim sinuosae 0-022 mm diam. medianae et basales sensim dupio vel triple lengieres 
interstitiis lumine aequimagnis vel imo majoribus. Inflorescentia 9 saepe innovata folia involucralia a cau- 
linis haud diversa marginibus integerrimis. 

Perianthium oblongo-ovatum ultra 4 wm longum, \-7 mm latum alte 6 — 8-plicatum ore contracto haud 
decelerate incise-laciniatum laciniis anguste trigenis spinese-dentatis (nee ciliatis). Capsula parVa 
evalis 1 -2 null lenga brunnea valvulis muticis; seta vix 7 min lenga. Sperae lutee-fuscae 0017 min diam 
minutissime muricatae. Elateres tenuissimi O'omm longi, 0-0007 nun iati bispiri spiris fusce-rubris fili- 
fermibus laxe tertis. 

Planta cf in uno eodemque caespite cum ?, sterili simillima vel saepe minor gracilior; folia perigo- 
nialia intercalaria 8-plurijuga caulinis similia minora autem, lobe dorsal! minore angustiore basi saccato- 
cavo apice plerumque reflexo, antheridia magna 2 (rarius 1) foventia. 

Species speciosa notis laudatis facillime ab Anastrophyllo piligero affinibusque distinguenda. Quoad 
magnitudinem aliquantum variat. 

*Java: Prov. Batavia. In regione superiore mentis ignivomi Gedeh ad arbores supra Kandang-BadalV 
Regie alpina, alt. ± 2500 m s. m. — 1 0. 7. 1 894 (c. per.). (No. 591 .) 

*Java: In mentis Pangerango regione alpina ad arbores. Alt. 2975;« s. m. — 9. 5. 1894 (c. per.). 
(No. 592.) 

* Ibidem: Inter frutices in cacumine mentis. Alt. 2985 m s. m. — 9. 5. 1894 (c. per.). (No. 593.) 



Sumatra occid.: In cacumine montis Singalang ad arbores. Regio alpina, alt. dz 2800 ;w s. m. — 
25.7. 1894(c. fr.). (No. 594.) 

87. Anastrophyllum cephalozioldes n. sp. 

[ — JuMgermania piligera N- ab E. var. minor N. ab E. [p. p.:= pi. ?] + var. tencrrima N. ab E. [=; pi. cf]). 

Diolcum. Tenerrlma species Inter congeneres Inter muscos vix caespltans ollvacea fuscescens. Planta 
sterllls et cT subslmplex ad 28 wjm longa tenulsslma caplllarls Cephalozlellam aemulans; caulls 
fuscus tenax flexuosus eradlculosus remote fol latus. Folia minima 0'33 mm longa, 0'29 mm lata (vel 
majora) valde remota subtransverse Inserta subcompllcata ultra medium bifida sinu fere rectangu- 
larl basi obtuso lobls acute trigonis divarlcatls. Cellulae aplcales O'OXQmm versus basin submajores 
et magis elongatae, subslnuatae valde et fere aequallter Incrassatae. Planta 9 (In herb. Neeslano 
visa) robustlor Iteratim Innovata Innovatlonlbus Iterum fertlllbus ultra 20 mm longa. Folia ad basin ramo 
rum mis plantae sterllls quoad formam magnltudlnem areolatlonemque omnino simllla versus Inflores 
centlam autem sensim multo denslora et 2 — 3-plo majora caulem amplectentia sInu angustlore 
fissa lobls cuspldatis omnino allter areolata; cellulae aplcales nempe magIs sinuatae magIs Incrassatae, 
medlanae et basales oblongae stellatim sinuatae Interstltlls lumlne aequlmagnls. Folia subfloralla marglne 
dorsall hie llllc dentlculo armata. Folia Involucralla multo majora laflora subundulata 2 — 3-flda marglne 
(praeclpue dorsall) plus minus dentata. Amphlgastrlum Involucrale haud Invenl. Perlanthlum ovatum ad 
2 mm longum plurles pllcatum ore contracto clllatum. Planta cf femlneae haud assoclata (ut videtur). Folia 
perlgonlalla caullnis omnino simllla basI autem magIs excavata antherldlum singulum magnum foventla. 

Speclem curloslsslmam tenerltate Inslgnem pro statu juvenlll speclel cujusdam allae haberes, sed 
organorum sexuallum praesentia repugnat. \le haud omnino persuasum esse conflteor, quin sit surculum 
9 supra descrlptum hujus loci, sed In herbarlo Neeslano asservatur promlscue cum surculls sterlllbus 
certe ad speclem nostram pertlnentlbus. 



*Java: Prov. Preanger. In monte ignivomo Papandaj'an ad viae latera in siiva. Regio nubium, ait. 
1 550— 1 650 w s. m. — 1 4. 2. 1 894 (pi. cf). (No. 595). 

Java; Prov. Preanger. In Cinciioneto »Daradjat« propeGarut at arbores. Regio nubium, ait. +1730».' 
s. m. — 12. 2. 1894 (inter Anasfr. contractiim). (No. 596.) 

Denksciiriften der matiiem.-natiirw. Gi. LXVII. Bd. -6 



[Begin Page: Page 202] 

202 V. Sciiiffner, 

88. Anastropiiyiium Sundaicum n. sp. 

Dioicum. Parvum tenerum fiaccidum caespites formans iaxos inter alias Hepaticas et Muscos 
majores, suberectum, pailide virens iiie iilic (praecipue periantinia) rubescens, siccum fusco fiavum. 

Pianta fere eradicuiosa e caudice repente pailido, stoionifera, cauie tenero paliido subcarnoso, iaxe 
' foliota 10 — 15 mm ionga cum foliis expianatis -+: 2 mm lata. Folia oblique inserta flaccida patentia vel 
subrecurva basi semiamplectente rotundata vix complicata ad medium fere bifida sinu fere rectan- 
gulari basi subacute lobis subaequalibus acute trigonis. Cellulae rotundatae vix sinuosae 0'022x0'02 wm 
mediae et basales submajores fere aequaliter parum incrassatae trigonis non tantum evolutis. Am- 
pliigastria (in involucre) et saepe juxta folia subinvolucralia obvia, parva subrectangularia vel emarginata 
uno latere alte cum folio adjacente connata. P\ilia subinvolucralia ceteris caulinis similia sed sensim majora. 
Inflorescentia 9 saepissime innovatione suffulta. Folia involucralia patula magna oblata ad '1'^ longitudinis 
lacero 3 — 5-fida marginibus Iiie iilic dentata. Ampinigastrium invol. magnum '1'^ foliorum invol. adaequans 
vel superans uno latere cum folio adjacente alte connatum late ovatum bifidum sinu obtuse Iiie iilic dente 



auctum. Perianthium ovatum pro planta magnum dz 2 mm iongum alte 6-plicatum supra saepe rubens ore 
subcontracto decoloratum ciliatum. Plantam o'^ non vidi. 

Ab Anastrophyllo ptiniceo (N. ab E.) Spruce et A. recurvifolio (N. ab E.) Steph. affinibus differt sta- 

tura majore, foliis profundius bifidis alitor aroolatis, ab A ptinicoo insupor flacciditato, coloro, caulo tonoro 

pallido, ab A rocurvifolio foliorum marginibus haud dontatis. 

Portinont spocios illao tros supra laudatao ad soctionom propriam vol subgenus Anastrophylli vaklo ad 
Jungormaniao {Lophoziao) gonus accodontom. Abhorrent enim hae plantae ab Anastrophylli s propriis 
statura pusilla foliis haud complicatis suboblique insertis basi caulem non adeo amplectentibus, quibus 
notis cum Lophoziis conveniunt a quibus autem diversae sunt stolonibus obxiis, caule erecto eradiculoso 
e caudice repente orto (nee repente). Sectionem hanc novam nomine: Lophoziella saluto. 

Java: In mentis Pangerango regione alpina; in cacumine mentis inter frutices. Alt. 2985;» s. m. — 
9.5. 1894(c. per.).(No. 597.) 

Var. Singalanganum n. var. 

Differt a typo foliis minus profunde bifidis, foliis involucralibus et subinvolucralibus grosse dontatis. 
*Sumatra occid.: In monte Singalang; in regione inferiore ad arbores. Regie nubium, alt. 1800?» 
s. m. — 26. 7. 1894. (No. 598.) 

89. Anastrophyllum puniceum (N. ah E.) Spruce. 

"Java: Prov. Batavia. In monte Megamendong ad saxa secus viam supra pagimi Tugu. Regie plu- 

vialis, alt. 1 250 ;;/ s. m. — 5. 1 .1 894 (c. per.). (No. 599). 
Ibidem: Alt. 1300 ms. m. — 5. 1. 1894 (c. per.). (No. 600.) 
Ibidem: Alt. 1350ws. m. — 5. 1. 1894 (c. per.). (No. 601.) 



Ibidem : Alt. 1 400 m s m. — 5. 1 . 1 894 (c. per.). (No. 602.) 

90. Lophozia dubia n. sp. 
(Jungermania dubia.) 

Sterilis. Inter caespites Hepaticarum terricolarum {Aploziae Stephanij, Scapaniae etc.) repens, pallide 
viridis ad speciem iterum dichotoma re vera ramis lateralibus ex axilla folii ortis. Caulis repens subtus 
ad apicem usque radicellis longis pallidis instructus, fuscus apices ramorum versus pallidus, dense 
foliatus ad 2cm longus cum foliis explanatis ad 2-8 mm latus. Folia basi lata oblique inserta subexplanata 
vel canaliculata late-ovata 1-6;«;« longa, 1-3 mm lata, biloba (rarissime triloba), sinu d= '/'^ longitu- 
dinis obtuso, lobis subinaequalibus (ventrali paulo majore) late trigonis acutiusculis. Cellulae ellipticae vix 
sinuatae trigonis conspicuis 0'03xO-023 mm. Folia terminalia ad apices loborum gemmas unicellulares 
pallidas proferunt. Amphigastria nulla. Cetera non vidi. 



[Begin Page: Page 203] 



Plantae Indicae. Series I. 203 



Arctissime affinis Lophoziae ventricosae nostrati et forsitan ab ilia vix diversa est haec planta tropica; 



discrimina gravioris momenti desiderantur ab organis sexualibus adhuc ignotis. Utut sit, interea pro specie 



propria habeatur, peccatur enim magis in confundendis quam in discriminandis reruin naturae cognitionibus. 



*Java: Prov. Preanger. In regione superiore mentis ignivomi Gedeh ad terram infra craterem. Regie 



alpina, alt. d= 2700 m s. m. — 10. 7. 1894 (in caespitibus Aploziae Stephau ii). (No. 603.) 



Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi in silva primaeva ad terram. Regio 

nubium, alt. 1 760 in s. m. — 30. 7. 1 894 (sterilis cum Aplozia Steplian! i etc.). (No. 604.) 
Ibidem: Infra craterem ad terram. Regio alpina, alt. ±2600?;/ s. m. — 31 . 7. 1 894. (No. 605.) 

91 . Lophozia (?) Sumatrana n. sp. 
(Jungermania (?) Stimatrana.) 

Sterilis. E majoribus, laxe caespitosa subcarnosa e basi repente erecta, pallide viridis ±2 cm 
longa cum foliis explanatis 3 mw lata, ventraliter ramosa. Caulis basi repens rhizomoideus efo- 
liosus dense radicellosus caules secundarios erectos subcarnosos pallidos fragiles foliosos 
parce radicellosos vel fere eradicellosos emittens. Folia fragilissima saepissime partim praefracta deusa, 
basi lata oblique inserta erecto patentia subplana dorso decurrentia circuitu subquadrata VQmin longa, 
1-2 mm lata, sinu latissimo fere ad '/a longitudinis bifida, lobis inaequalibus (ventrali majore) acute 
trigonis cuspidatis (cuspide cellulis 2 elongatis superpositis formata) marginibus undulato-subrepanda, 
margine ventrali saepe repando-dentato. Cellulae magnae subquadratae 0'03QX0'0'S2 mm aequaliter 
subincrassatae fere leptodermicae trigonis nullis. Amphigastria nulla. Cetera desiderantur. 

Species notis laudatis etiam in statu sterili facillime dignoscenda a ceteris Lophoziis abhorret caulibus 
erectis e basi rhizomoidea ortis et ventraliter ramificatis et forse proprii generis Plagiochilae magis, quam 
Lophoziae affinis typus est. Foliorum indole optime cum Lophozia convenit. 

Sumatra occid.: Ad decliv. occid. montis ignivomi Merapi in silva primaeva ad terram. Regio 
nubium, alt. 2050 m s. m. — 30. 7. 1 894. (No. 606.) 



26'